Świadectwa, autografy słynnych Polaków, Unikatowe dokumenty w zbiorach Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka

Ostatnia aktualizacja: 07.10.2021 07:46
W zbiorach Muzeum Żup Krakowskich w Wieliczce znajdują się unikatowe dokumenty prezentujące znaczenie przedsiębiorstwa dla króla i państwa. - To jest bardzo istotne źródło dla historii górnictwa, nie tylko lokalnego, ale również ogólnopolskiego - mówi na antenie Programu 1 dr Iwona Pawłowska - Pich z Muzeum Żup Krakowskich.
Wpisy Stanisława Moniuszki i Fryderyka Chopina
Wpisy Stanisława Moniuszki i Fryderyka Chopina Foto: zbiory Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka

wystawa królewskich sreber, fot. D. Kołakowski 1200.jpg
Królewskie srebra stołowe z kolekcji Helga Matzke w Muzeum Żup Krakowskich

Życie wokół kopalni

Poprzez świadectwa i spisy możemy poznać historię i obyczajowość ówczesnej społeczności, której życie koncentrowało się wokół kopalni. - Kopalnia była centrum miasta i cała uwaga była skupiona na niej. Mamy szereg dokumentów z czasów austriackich, bardzo ciekawe księgi personalne - podkreśla gość audycji. -  Są to dwie duże księgi i aż dwie strony były poświęcone na jednego górnika. Tam umieszczano informacje o przebiegu jego służby, dacie ślubu i o tym z jakiego powodu przestał pracować w kopalni - opowiada. 


Posłuchaj
23:51 Jedynka/Eureka wieliczka.mp3 Unikatowe dokumenty w zbiorach Muzeum Żup Krakowskich w Wieliczce (Eureka/Jedynka)

 

Sól - cenna dla króla

Istnieją dokumenty, które potwierdzają rewizje prowadzone przez komisarzy wyznaczonych przez króla Augusta III. - Dla nas jest to istotne źródło historyczne. Sól była bardzo ważnym źródłem dochodów króla, dlatego od początku w naszych dokumentach mamy potwierdzenia, że o nią dbał. Wiemy również, że król wydawał dokumenty zakazujące przewożenia soli obcej do Polski pod karą konfiskaty - podkreśla gość audycji. 

Najstarszym dokumentem znajdującym się w zbiorach muzeum pochodzi z 1492 roku. -To dokument pergaminowy pisany brązowym atramentem, w których dochodzi do sprzedaży dziedzicznego urzędu bachmistrza. Sprzedaje go Jan Reszkowski, kanonik krakowski, Pawłowi Sworczowi, mieszczaninowi krakowskiemu - informuje dr Pawłowska - Pich. 

 

Autografy słynnych Polaków

Turyści tacy jak Fryderyk Chopin, Eliza Orzeszkowa z rodziną czy Jan Matejko, w czasach późniejszych Józef Piłsudski i Józef Haller, zostawili po sobie wpisy i zdjęcia z wizyty w podziemiach kopalni. Autografy słynnych Polaków, którzy jako pierwsi mogli obejrzeć wnętrze "Wieliczki", znajdują się w rejestrach gości wprowadzonych pod rządami austriackimi. - Można oglądać oryginalne wpisy m.in. Fryderyka Chopina, Elizy Orzeszkowej, Stanisława Wojciechowskiego, Karola Wojtyły, Adama Sapiehy - wylicza gość audycji. 

W archiwach zachowano także wspomnienia z podziemnej transmisji Polskiego Radia w dniu Barbórki z roku 1927. Dokumenty pozwalają odtworzyć dzieje kopalni, organizację pracy od czasów średniowiecza, a także panujące prawa i obyczaje.


rękopis Jana Matejki
wpis Jana Matejki, zbiory Muzeum Żup Krakowskich Wieliczka

Ponadto w audycji: 

Kapitan Jacques Yves Cousteau - badacz mórz i oceanów. Francuski oceanograf i wynalazca między innymi skafandra do nurkowania prowadził pionierskie wyprawy podwodne na eksperymentalnym statku Calypso. Kierował badaniami podmorskimi, działał na rzecz ochrony środowiska morskiego, jest również autorem kilkudziesięciu filmów dokumentalnych, laureatem Oscara. Jacques Yves Cousteau przez wiele lat był dyrektorem Muzeum Oceanograficznego w Monte Carlo, dziś Muzeum nosi imię słynnego kustosza. 

Czytaj również:

***

Tytuł audycji: Eureka 

Prowadzi: Katarzyna Jankowska 

Goście: dr Iwona Pawłowska-Pich (Muzeum Żup Krakowskich w Wieliczce), prof. Mariusz Sapota (dyrektor Instytutu Oceanografii Uniwersytetu Gdańskiego)

Godzina emisji: 19.30

Data emisji: 6.10.2021 r.

Godzina emisji: 19.30

ans