Melchior Wańkowicz w 130. rocznicę urodzin. Archiwalne nagrania

Ostatnia aktualizacja: 20.01.2022 11:31
Legendarny pisarz, dziennikarz, publicysta, korespondent wojenny. Uważany za jednego z najwybitniejszych reportażystów w historii literatury polskiej. W audycji "Eureka" przypomnieliśmy jego sylwetkę, życie i działalność. Z materiałów archiwalnych odtworzyliśmy wypowiedzi i gawędy Melchiora Wańkowicza.
Warszawa 1963. Melchior Wańkowicz - pisarz, dziennikarz, reportażysta i publicysta - w swoim warszawskim mieszkaniu na Mokotowie przy ul. Puławskiej
Warszawa 1963. Melchior Wańkowicz - pisarz, dziennikarz, reportażysta i publicysta - w swoim warszawskim mieszkaniu na Mokotowie przy ul. PuławskiejFoto: PAP/Stanisław Dąbrowiecki

Melchior Wańkowicz urodził się 10 stycznia 1892 roku w Kałużycach. Debiutował artykułami w prasie jeszcze pod zaborem rosyjskim. Pierwsze tomy reportaży i wspomnień ("W kościołach Meksyku", "Szczenięce lata", "Opierzona rewolucja") wydał w okresie międzywojennym.

Podczas II wojny światowej pracował jako korespondent wojenny przy II Korpusie Polskim gen. Władysława Andersa, wówczas wydał swoją najbardziej znaną książkę: "Bitwę o Monte Cassino" - dzieło o największej bitwie tego korpusu w 1944 roku. Wydarzeniom wojennym poświęcił też m.in.: "Wrzesień żagwiący", reportaż, który przyczynił się do powstania i umocnienia legendy obrony Westerplatte, "Hubalczyków" i "Ziele na kraterze".

Bezpośrednio po wojnie przebywał na emigracji. W 1958 roku powrócił do rządzonej przez komunistów Polski. W roku 1964 podpisał tzw. List 34, z protestem m.in. przeciwko cenzurze. Oskarżono go o to, że przekazuje za granicę materiały godzące w Polskę i współpracuje z Radiem Wolna Europa. W wyniku wytoczonego procesu został skazany na trzy lata więzienia. Dopiero w 1990 roku Sąd Najwyższy uchylił wyrok.

Wańkowicz zmarł w 1974 roku. Został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie. Pozostawił po sobie bogatą spuściznę literacką, na którą składa się ponad 40 pozycji - powieści, reportaży, wspomnień i szkiców z teorii publicystyki. 

Posłuchaj
23:59 [ PR1]PR1 (mp3) 2022_01_19 PR1_19_29_56_Eureka.mp3 Wspomnienie Melchiora Wańkowicza w 130. rocznicę jego urodzin (Eureka/Jedynka)

 

Poza tym w audycji:

Polacy w Wilnie. Historyczna stolica Wielkiego Księstwa Litewskiego była miejscem m.in. insurekcji kościuszkowskiej i powstania styczniowego, a w XIX wieku działały tu liczne organizacje patriotyczne, w tym filomatów i filaretów. Wilno z Warszawą łączyły: kolej warszawsko-petersburska, kontakty społeczne, gospodarcze i polityczne.


Czytaj także:


***

Tytuł audycji: Eureka

Prowadzi: Katarzyna Jankowska

Gość: prof. Hubert Łaszkiewicz (Studium Europy Wschodniej Wydziału Orientalistycznego Uniwersytetu Warszawskiego)

Data emisji: 19.01.2022 

Godzina emisji: 19.30 

kk 

Czytaj także

Melchior Wańkowicz. Klasyk polskiego reportażu

Ostatnia aktualizacja: 10.01.2022 05:40
– Literatura polska jest oddana na pastwę aparatu urzędniczego i przy tym systemie można z całą pewnością stwierdzić, że nic twórczego, nic oryginalnego, nic nowatorskiego nie może się w niej narodzić. Stoimy wobec przerażającego faktu wyjaławiania kultury – ostrzegał Melchior Wańkowicz.
rozwiń zwiń

Czytaj także

130 lat temu urodził się Melchior Wańkowicz, wybitny pisarz i publicysta, ojciec polskiego reportażu

Ostatnia aktualizacja: 10.01.2022 13:02
W czasie wojny korespondent wojenny Armii Andersa i uczestnik bitwy pod Monte Cassino, w latach 60. sygnatariusz tzw. Listu 34, w którym polscy intelektualiści protestowali przeciwko cenzurze. Zmarł w 1974 roku.  
rozwiń zwiń