Ślady dinozaurów. Sensacyjne odkrycie na Mazowszu

Ostatnia aktualizacja: 04.02.2022 19:30
To jedno z najbogatszych tego typu odkryć na świecie. Badacze z Państwowego Instytutu Geologicznego oraz Uniwersytetu w Uppsali w Szwecji natrafili na zbiór odcisków stóp dinozaurów sprzed 199 mln lat. To nie tylko polska, ale i światowa sensacja.
Na Mazowszu zabezpieczono kilkaset tropów, które należą do kilku gatunków dinozaurów
Na Mazowszu zabezpieczono kilkaset tropów, które należą do kilku gatunków dinozaurówFoto: You Tube/Państwowy Instytut Geologiczny - PIB
  • Sensacyjne odkrycie na Mazowszu
  • Zidentyfikowano kilkaset tropów należących do co najmniej siedmiu gatunków dinozaurów
  • Wyjątkowe warunki pozwoliły zakonserwować ślady

Znalezisko w kopalni iłów

W prywatnej kopalni odkrywkowej surowców ilastych w Borkowicach na Mazowszu zidentyfikowano dotychczas 60 bloków kamiennych, a na nich kilkaset tropów należących do co najmniej siedmiu gatunków dinozaurów. Największe odciski dochodzą do 40 cm długości i zadziwiają fenomenalnym stanem zachowania. W skanach 3D widoczne są szczegóły anatomiczne, a nawet odciski łusek skóry.

Znalezisko w Borkowicach daje naukowcom ogromną szansę na lepsze poznanie wczesnej fazy rozwoju ewolucji dinozaurów, które jako grupa pojawiły się ok. 230 mln lat temu, a zniknęły z naszej planety 66 mln lat temu.

Świetnie zakonserwowane ślady

Dr Grzegorz Niedźwiedzki, geolog i paleontolog z Uniwersytetu w Uppsali, jeden z odkrywców borkowickiego stanowiska, wyjaśnia, że tropy znaleziono w piaskowcach przykrywających iły. Kiedyś dinozaury pozostawiły ślady w iłach, te ślady wypełnił piasek, który potem stał się skałą. - Dlatego tropy są wypukłe - zauważa.  

Opowiada, że miliony lat temu miejsce to było wysychającą laguną, a wody jakoś się cofnęły. Wtedy przyszły dinozaury i pozostawiły ślady. Ił kaolinowy, w którym te ślady pozostały, wysechł. - Zamienił się w coś, co przypominało beton i w którymś momencie woda morska przykryła podłoże, a znajdujący się w niej piasek wypełnił ślady i przez miliony lat skamieniał. - My oglądamy bardzo dokładne odlewy łap dinozaurów - podkreśla.


Posłuchaj
25:07 2022_02_04 19_30_45_PR1_eureka.mp3 Sensacyjne znalezisko śladów dinozaurów sprzed 199 mln lat (Eureka/Jedynka)

 

Ewolucja dinozaurów

Geolog zaznacza, że wśród śladów jest dużo tych należących do dinozaurów ptasiomiednicznych. Naukowcy dyskutują, kiedy doszło do rozejścia się linii ewolucyjnych dinozaurów ptasiomiednicznych i dinozaurów gadziomiednicznych. - Borkowicki zapis pokazuje nam, że 199 milionów lat temu po Ziemi biegało całkiem sporo tych pierwszych - mówi. Zwraca uwagę, że badanie śladów pozwoli lepiej zrozumieć ewolucję dinozaurów ptasiomiednicznych.

Dinozaury pojawiły się 230 mln lat temu. Te "borkowickie" są sprzed 200 mln - czyli lustrują pierwszy etap ich rozwoju. A w sumie dinozaury jako grupa żyły przez 160 mnl lat - ( od 230 do do 65 mln lat temu). - Ten etap nazywam borkowickim, bo być może będziemy w stanie wyjaśnić, jak to się stało, że dinozaury odniosły ten ewolucyjny sukces - mówi. Badania będą kontynuowane w najbliższych latach.

Czytaj również: 

Ponadto w audycji: 

Litofony - kamienne instrumenty muzyczne 

Na Podkarpaciu, na końcu wsi Szufnarowa, w małym lesie, znajduje się skała zwana Dudniaczem. Jeśli się na nią wejdzie, tupnie lub uderzy drewnianym kijem - zaczyna głucho dudnić. To jeden z przykładów "litofonów" - czyli kamiennych instrumentów, które od pradziejów były znane i wykorzystywane przez człowieka. W czym tkwi tajemnica akustyczności skał? Bo przecież nie każdy uderzony czy poruszony kamień zdolny jest do wydawania dźwięku.

O fenomenie dźwiękowych narzędzi kamiennych opowiada prof. Anna Gruszczyńska-Ziółkowska z Instytutu Muzykologii UW, kierowniczka projektu badawczego prowadzonego na ten temat w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki.

***

Tytuł audycji: Eureka

Prowadzi: Katarzyna Kobylecka

Goście: dr Grzegorz Niedźwiedzki (geolog i paleontolog z Uniwersytetu w Uppsali), prof. Anna Gruszczyńska-Ziółkowska (Instytut Muzykologii UW) 

Data emisji: 4.02.2022 

Godzina emisji: 19.30

ans/ag 

Czytaj także

Paleolityczni łowcy z doliny Clovis - kim byli?

Ostatnia aktualizacja: 03.09.2021 19:30
W 1929 roku, 19-letni Ridgely Whiteman z Clovis w stanie Nowy Meksyk (USA), spacerując po miejscowej dolinie, natrafił na kilka dużych kości wystających z suchej gliny. Trzy lata później zostały przeprowadzone w tym miejscu badania archeologiczne, które ujawniły, że obok kości mamutów znajdowały się tam także krzemienne ostrza oszczepów. W ten sposób doszło do zlokalizowania nieznanej wcześniej kultury, nazwanej od miejsca odkrycia - kulturą Clovis.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Mityczny potop miał miejsce w rzeczywistości

Ostatnia aktualizacja: 22.10.2021 19:40
Opowieści o potopie przetrwały w tradycji wielu ludów. Naukowcy od lat starają się znaleźć historyczne potwierdzenie tego wydarzenia. Wiele wskazuje na to, że było ono związane z końcem ostatniej epoki lodowcowej. Topniały wówczas masy lądolodu, a to skutkowało uwolnieniem gigantycznej ilości wody.
rozwiń zwiń