Kampinoski Park Narodowy. Zielone płuca Warszawy, łosie i pożyteczne bobry

Ostatnia aktualizacja: 18.05.2022 21:40
- Dla Warszawy Puszcza Kampinoska to zielone płuca. Świeże powietrze z tego dużego, zalesionego obszaru przez większą część roku jest do niej nawiewane. Dzięki temu w Warszawie jakość powietrza nie jest aż tak słaba, jak w wielu innych miastach Polski - mówi w Programie 1 Polskiego Radia Anna Andrzejewska z Kampinoskiego Parku Narodowego, który jest też jedną z najważniejszych ostoi fauny w Polsce.
Kampinoski Park Narodowy został utworzony 16 stycznia 1959 roku dzięki staraniom Jadwigi i Romana Kobendzów
Kampinoski Park Narodowy został utworzony 16 stycznia 1959 roku dzięki staraniom Jadwigi i Romana KobendzówFoto: Anna Andrzejewska
  • Szacuje się, że w Kampinoskim Parku Narodowym może występować połowa rodzimej fauny, czyli około 16,5 tysiąca gatunków zwierząt.
  • KPN położony jest na Nizinie Środkowomazowieckiej, między lewym brzegiem Wisły a Bzurą, tuż przy północno-zachodnich rogatkach Warszawy.
  • Powierzchnia parku wynosi ponad 38 tysięcy ha, z czego 72,40 ha przypada na Ośrodek Hodowli Żubrów w Smardzewicach w woj. łódzkim. Wokół parku rozciąga się strefa ochronna o areale 37 tysięcy ha.

W granicach KPN, na obrzeżach Warszawy, znajdują się rozległe obszary Puszczy Kampinoskiej. - Obejmuje ona obszar 385 tysięcy ha. Teren ten jest porośnięty lasami mniej więcej w 70 proc., a oprócz tego ma łąki, tereny otwarte i szuwary. Jest chroniony najwyższą formą ochrony przyrody, jaka jest w Polsce, czyli park narodowy, od 1959 roku - opowiada Anna Andrzejewska, geolog i klimatolog.

Jedyny na Mazowszu. Wydmy śródlądowe i bagna

Kampinoski Park Narodowy wyróżnia się na tle innych polskich parków narodowych. - Pierwszym wyróżnikiem jest właśnie to, że leży u wrót Warszawy. Na całym Mazowszu nie mamy drugiego parku narodowego. Poza tym jest położony w pradolinie Wisły i charakteryzuje się tym, że mamy tutaj wydmy. Trzeba jednak zaznaczyć, że wydmy są śródlądowe, a takich nie ma w żadnym innym parku narodowym w Polsce. Nasze wydmy, żeby mogły zachować się w takim pięknym ukształtowaniu, musiały zostać porośnięte roślinnością i utrwalone przez las - mówi Anna Andrzejewska.

- Z racji, że jesteśmy na tarasach nadzalewowych w pradolinie Wisły, to stare koryta Wisły zamieniły się z czasem w bagna i mokradła, które są drugą charakterystyczną cechą Puszczy Kampinoskiej. Nigdy tutaj nie było jednej równoległej rzeki do Wisły. Cieki, które w tej chwili przepływają przez Puszczę, to sztucznie wykopane kanały. Natomiast mokradła zbierały wodę z okolic, zbierały wodę opadową i z czasem ją oddawały - dodaje.

Kampinoski Park Narodowy Kampinoski Park Narodowy

Bogaty w rodzimą faunę

Szacuje się, że w Kampinoskim Parku Narodowym może występować aż połowa rodzimej fauny. - W Puszczy Kampinoskiej jest bardzo dużo zwierząt i trudno je policzyć. Staramy się je badać i monitorować na wszystkie możliwe sposoby, ale część z nich jest bardzo trudnymi obiektami badawczymi (…). Mamy około 200 gatunków ptaków, w tym około 160 gniazdujących - zauważa Anna Andrzejewska.

- Mamy 52 gatunki ssaków i wiemy już konkretnie, że tyle ich jest. Wśród nich bóbr, który był wprowadzony ponownie po dłuższej nieobecności na tym terenie w latach 80. To był okres, kiedy w całym kraju zachowało się tylko kilka rodzin w północno-wschodniej Polsce w okolicach Suwałk i m.in. w Kampinosie wypuszczono kilka sztuk bobrów (…). Okazało się, że przyjęły to miejsce bardzo chętnie, zagospodarowały wszystkie nasze główne kanały, budują tamy, czasami żeremia, a czasem mieszkają w norach. Obecnie szacujemy, że jest ich w parku około 100 sztuk, a czasami mogło być ich nawet więcej - twierdzi Anna Andrzejewska.

Dlaczego bóbr jest tak ważny dla KPN? - Buduje tamy, które spowalniają odpływ wody. One doskonale wiedzą, gdzie są najlepsze miejsca na ich budowę i na jakim poziomie należy utrzymywać wodę, żeby było dobrze dla całej przyrody. Dzięki ich tamom i rozlewiskom, które powodują, woda oczyszcza się w tym miejscu - słyszymy.

W Kampinoskim Parku Narodowym można spotkać również m.in. łosie. To właśnie podobizna łosia widnieje w herbie parku.

Źródło: Ministerstwo Klimatu i Środowiska/YouTube

W audycji także: 

- Dlaczego życie powstało w wodzie? Woda jest głównym składnikiem wszystkich żyjących na ziemi organizmów i jednocześnie ważnym elementem środowiska, w którym żyją. Naukowe i techniczne zainteresowanie wodą jest większe niż jakąkolwiek inną substancją. Zbadamy, skąd pochodzą dowody historyczne i geologiczne na to, że życie organiczne miało swój początek w wodzie. Gościem tej części audycji będzie dr Ryszard Szczęsny, geolog z Muzeum Ziemi PAN.

Posłuchaj
23:26 2022_05_18 19_29_25_PR1_Eureka.mp3 Kampinoski Park Narodowy. Zielona płuca Warszawy i... bobry (Jedynka/Eureka)

***

W najbliższą sobotę, 21 maja, odbędzie się 25. Piknik Naukowy Polskiego Radia i Centrum Nauki Kopernik, czyli największa w Europie naukowa impreza plenerowa. Tegorocznym motywem przewodnim jest woda.

Czytaj także: 

***

Tytuł audycji: Eureka

Prowadziła: Katarzyna Jankowska

Goście: Anna Andrzejewska (geolog, klimatolog, Kampinoski Park Narodowy), dr Ryszard Szczęsny (geolog z Muzeum Ziemi PAN)

Data emisji: 18.05.2022

Godzina emisji: 19.29

DS

Czytaj także

Żaby na drodze. Jak je chronić?

Ostatnia aktualizacja: 22.01.2016 23:19
Znaki drogowe ograniczające prędkość pojawiają się m.in. na odcinkach dróg, przez które przechodzą żaby. Janusz Weiss sprawdził, czy jest to skuteczna metoda ochrony tych płazów.
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Rośliny i zwierzęta" - wystawa w pałacu w Wilanowie

Ostatnia aktualizacja: 01.06.2021 14:58
W Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie prezentowana jest korzystająca ze zbiorów między innymi Instytutu Systematyki i Ewolucji Zwierząt PAN wystawa osiągnięć w dziedzinie badań fauny i flory pt. "Rośliny i zwierzęta". Nowe techniki graficzne pozwalają na ukazanie dorobku wielkich naukowców w postaci niezwykłej i wielowarstwowej opowieści.
rozwiń zwiń