Piłsudski zakładał, że uda się rzucić Rosję sowiecką na kolana

Ostatnia aktualizacja: 28.05.2016 17:00
- To, co zawiodło to, przede wszystkim nadzieja na masowe wsparcie Ukraińców dla sojuszu polsko-ukraińskiego, dla wspólnej walki przeciwko bolszewikom. Ukraińcy byli już bardzo zmęczeni ciągła wojną, zmieniającymi się okupacjami. A także w dużej masie byli podatni na hasła bolszewickie - opowiada prof. Andrzej Nowak.
Audio
  • Prof. Andrzej Nowak opowiada o wojnie polsko-sowieckiej (Historia Żywa/Jedynka)
Józef Piłsudski
Józef PiłsudskiFoto: Adam Dulęba/domena publiczna

Słuchaj także >>>
Józef Piłsudski 1200.jpg
Polska 1918. Odzyskanie niepodległości i nowe zagrożenia

Listopad 1918 roku. Granica między odrodzoną Polska a Rosją sowiecką nie istnieje. Jaka ma być? Bolszewicy zawierają  tajne porozumienie z Niemcami o zajmowaniu przez Armię Czerwoną terenów okupacji niemieckiej armii Ober Ost. 16 listopada 1918 powstaje Armia Zachodnia, która w grudniu przejmuje z rąk niemieckich Mińsk, zaś w styczniu 1919 roku Wilno. Według Jerzego Borzęckiego, polsko-kanadyjskiego historyka, to właśnie atak wojsk bolszewickich na Wilno 4 stycznia 1919 roku powinien być uważany za początek wojny polsko-bolszewickiej. Ale 1 listopada 1918 roku Ukraińcy opanowali bez przeszkód całą prawie Galicję Wschodnią. Silniejszy opór napotkali we Lwowie, gdzie zostali powstrzymani. Na pomoc walczącemu Lwowowi pośpieszyli mieszkańcy pozostałych obszarów Polski. Czy wojna polsko-ukraińska stanowiła wstęp do polskiej polityki wschodniej i późniejszej wojny polsko-bolszewickiej? Wojska polskie i sowieckie starły się dopiero 14 lutego 1919 w miejscowościach Mosty i Bereza Kartuska, które to miasta zdobyli Polacy. W ten sposób rozpoczęła się niewypowiedziana wojna polsko-bolszewicka. Jej finał  miał miejsce 18 marca 1921 w Rydze, gdzie został podpisany traktat pokojowy, który wytyczył granicę polsko-radziecką. 

Jak się różniły pomysły na odrodzoną Rzeczpospolitą? Jaka była koncepcja Dmowskiego, jaka koncepcja Piłsudskiego? Co wiemy o pogromach polskich dworów? Jaki był pierwszy sowiecki rząd dla Polski? Jaki wpływ na wojnę polsko-bolszewicką miały wydarzenia w samej Rosji? Jaki był stosunek Białej Rosji do niepoległej Polski?

***

Tytuł audycji: Historia żywa

Prowadziła: Dorota Truszczak

Gość: Prof. Andrzej Nowak (znawca historii politycznej i myśli politycznej Europy Wschodniej XIX-XX wieku, historii stosunków polsko-rosyjskich, publicysta, nauczyciel akademicki, sowietolog, profesor nauk humanistycznych, wykładowca Uniwersytetu Jagiellońskiego, profesor zwyczajny w Instytucie Historii Polskiej Akademii Nauk, były redaktor naczelny dwumiesięcznika "Arcana". Od października 2015 roku profesor jest członkiem Narodowej Rady Rozwoju powołanej przez prezydenta Andrzeja Dudę)

Data emisji: 28.05.2016

Godzina emisji: 15.13

gs/kd

Czytaj także

Prof. Andrzej Nowak: o historii nie da się myśleć beznamiętnie

Ostatnia aktualizacja: 27.02.2016 17:30
- O polskiej historii nie da się myśleć bez wchodzenia w ten emocjonujący spór, co było dobre, a co złe, co było błędem, a co było słuszną decyzją - mówi profesor Andrzej Nowak.   
rozwiń zwiń

Czytaj także

Dzieje Polski. "Bez chrztu nie byłoby narodu"

Ostatnia aktualizacja: 03.04.2016 19:11
- Jakaś forma politycznej organizacji, w której większa, ponadplemienna społeczność jest poddana strukturze władzy, musiała istnieć już przed 966 rokiem. Inaczej nie byłoby decyzji o chrzcie, a także Gniezna. Ale o narodzie trudno jeszcze mówić - wyjaśnia prof. Andrzej Nowak.
rozwiń zwiń

Czytaj także

I wojna światowa - kręta droga do niepodległości

Ostatnia aktualizacja: 30.04.2016 18:49
- To Rosja zaczęła licytację o polskie mięso armatnie w tej wojnie. Sformułowała publicznie hasło budowy podległej i kalekiej formy polskiej państwowości pod berłem Romanowów - mówił w Jedynce prof. Andrzej Nowak.
rozwiń zwiń