Piąty rok polskiej niepodległości

Ostatnia aktualizacja: 29.12.2018 17:07
13 stycznia 1923 roku rozpoczął urzędowanie nowo powołany minister skarbu Władysław Grabski. Od prawie miesiąca Polska borykająca się z inflacją miała nowy rząd generała Władysława Sikorskiego. Ale większość sejmowa związana z podpisanym w maju paktem lanckorońskim, tzw. koalicja Chjeno-Piasta opowiadająca się za narodowym charakterem Rzeczypospolitej, przyczyniła się do jego upadku.
Audio
  • Piąty rok polskiej niepodległości (Historia żywa/Jedynka)
Budowa falochronu w porcie w Gdyni
Budowa falochronu w porcie w GdyniFoto: Gąsiorowski Henryk, Grudziądz - Ilustrowany Kurier Codzienny - Archiwum Ilustracji/NAC

W maju Sikorskiego zastąpił Wincenty Witos, który w grudniu oddał tekę szefa rządu Władysławowi Grabskiemu, przyszłemu ojcu polskiego złotego. Powołano rząd pozaparlamentarny, rząd fachowców. Wtedy za jednego dolara płacono już ponad 6 milionów marek polskich. 

Hiperinflacja wywołała falę strajków górników, kolejarzy, pocztowców. W listopadzie rząd wprowadził kilkudniowy stan wyjątkowy w Warszawie, Lwowie, Krakowie, Katowicach i Łodzi. Pojawiła się groźba strajku generalnego.

W lipcu Marszałek Józef Piłsudski, po wcześniejszych rezygnacjach z wszelkich stanowisk w państwie, rozpoczynając przymusową, przedwczesną polityczna emeryturę, nazwał endecję "zaplutym, potwornym karłem".

Poza politycznymi sporami. Towarzystwo Akcyjne "H.Cegielski" rozpoczęło budowę fabryki lokomotyw w Poznaniu. Poświęcono port w Gdyni. Otwarto Transatlantycką Centralę Radiotelegraficzną. Odzyskany po latach od Rosji pomnik księcia Józefa Poniatowskiego znów w Warszawie, tak jak część rękopisów wywiezionych w okresie rozbiorów.

W polityce międzynarodowej: Rada Ligi Narodów podjęła decyzję o ustaleniu linii demarkacyjnej między Polską i Litwą. Konferencja Ambasadorów Wielkiej Brytanii, Francji, Włoch i Japonii uznała wschodnią granicę Polski. Polska dyplomacja nawiązywała kontakty handlowe i wojskowe.

Gościem audycji był prof. Andrzej Nowak. 

***

Tytuł audycji: "Historia żywa"

Prowadzi: Dorota Truszczak

Gość: prof. Andrzej Nowak (historyk)

Data emisji: 29.12.2018

Godzina emisji: 14.09

ag

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Władysław Grabski - premier w czasie wojny polsko-bolszewickiej

Ostatnia aktualizacja: 28.06.2020 05:45
28 czerwca 1920 roku Władysław Grabski wygłosił swoje expose i omówił kierunki polityki swojego rządu ze współpracownikami. Tego dnia zarysowała się koncepcja powołania Rady Obrony Państwa, nadzwyczajnego organu rządowo-parlamentarnego, działającego na czas wojny z bolszewikami.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Budowniczowie II Rzeczpospolitej

Ostatnia aktualizacja: 16.07.2018 19:30
Odzyskanie przez Polskę niepodległości było możliwe dzięki rozpadowi mocarstw zaborczych po I wojnie światowej i sytuacji politycznej po zakończeniu wojny.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Rok 1921 - pierwszy rok bez wojen w Niepodległej Polsce

Ostatnia aktualizacja: 15.12.2018 14:54
Sukces czy porażka, a może zdrada wobec sojuszników, czy najważniejsza dla II RP polityczna umowa międzynarodowa? 
rozwiń zwiń