Wydarzenia roku 1930

Ostatnia aktualizacja: 02.03.2019 15:43
13 stycznia 1930 roku przewodnictwo sesji Rady Ligi Narodów objął po raz pierwszy przedstawiciel Polski, minister spraw zagranicznych August Zaleski.
Audio
August Zaleski, minister spraw zagranicznych, w gabinecie pracy.
August Zaleski, minister spraw zagranicznych, w gabinecie pracy.Foto: Narodowe Archiwum Cyfrowe

W kraju trwały parlamentarne potyczki sanacji i opozycji. W Senacie Premier Kazimierz Bartel wygłosił przemówienie o kryzysie obecnego parlamentaryzmu. A Sejm uchwalił wniosek o votum nieufności wobec dwóch ministrów. Ostatecznie gabinet Bartla podał się do dymisji. 

Nie bez trudności nowym premierem został prezes BBWR Walery Sławek. Stronnictwa Centrolewu przyjęły deklarację walki z systemem dyktatury i domagały się rozpisania nowych, uczciwych wyborów oraz ustąpienia "rządów dyktatury" Józefa Piłsudskiego. W tej samej atmosferze obradował Kongres Obrony Prawa i Wolności Ludu zwołany przez Wincentego Witosa do Krakowa. Krakowska prokuratura wszczęła w związku z tym śledztwo. Po dymisji premiera Walerego Sławka na czele rządu stanął Józef Piłsudski. Ówczesną konstytucję nazywał "konstytutą" słowem najbliższym "prostytuty" i stwierdził, że należy ją zmienić, aby wyjść z chaosu paraliżującego państwo.

Niespełna tydzień po tym, 30 sierpnia, prezydent Ignacy Mościcki rozwiązał parlament i wyznaczył wybory na listopad. Nastąpiła seria aresztowań czołowych opozycyjnych posłów i osadzenie ich w więzieniu w Brześciu nad Bugiem. Na znak protestu zwolennicy Centrolewu zorganizowali manifestacje uliczne. W starciu z policją byli zabici i ranni.

W listopadowych wyborach BBWR uzyskał większe poparcie niż w 1928 roku. Walery Sławek został ponownie premierem, a Piłsudski udał się na odpoczynek na portugalską wyspę Maderę. Więźniów brzeskich zwolniono za kaucją.

W kraju trwały nie tylko polityczne boje. Otwarto największe zakłady azotowe i największą elektrownię. A w stolicy - Państwową Wyższą Szkołę Muzyczną, Bibliotekę Narodową  i stadion Legii . W Krakowie położono kamień węgielny pod budowę nowej siedziby Biblioteki Jagiellońskiej. W Gdyni poświęcono żaglowiec Dar Pomorza. Ponadto uruchomiono nowe połączenia telefoniczne i morskie z odległymi zakątkami świata.

Z Małopolski Wschodniej nieustannie dochodziły wieści o fali akcji terrorystycznych ukraińskich nacjonalistów. Rok 1930 przyniósł ich 191, w czasie kiedy wojewoda wołyński Henryk Józewski chciał realizować program polsko-ukraińskiego pojednania.

W audycji o znaczeniu wydarzeń 1930 roku dla przyszłości Polski. Zapraszamy do wysłuchania. 

***

Tytuł audycji: "Historia żywa"

Prowadzi: Dorota Truszczak

Gość: prof. Andrzej Nowak (historyk)

Data emisji: 2.03.2018

Godzina emisji: 14.10

abi

 

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Generał Stanisław Maczek - uwielbiany przez swoich żołnierzy

Ostatnia aktualizacja: 12.02.2019 08:26
Losy gen. Stanisława Maczka -  dowódcy I Dywizji Pancernej - odzwierciedlają historię Polski i obrazują trudy, jakich doświadczali Polacy. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Rok 1928 - rok dziesięciolecia II Rzeczypospolitej

Ostatnia aktualizacja: 16.02.2019 14:53
19 stycznia 1928 roku została ogłoszona "Deklaracja Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem Marszałka Piłsudskiego". 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Burzliwy rok 1929

Ostatnia aktualizacja: 23.02.2019 14:50
1 stycznia 1929 roku weszła w życie ustawa o ustroju sądów. Zniosła dotychczasowe dziedzictwo zaborów. Jednocześnie rozpoczęły się sejmowe debaty nad zmianą konstytucji. Wzmocnienie pozycji prezydenta postulował projekt BBWR. To była gorąca polityczna zima.
rozwiń zwiń