1932. Czternasty rok istnienia Rzeczypospolitej

Ostatnia aktualizacja: 16.03.2019 14:50
13 stycznia 1932 roku Sąd Okręgowy w Warszawie ogłosił wyrok po prawie trzymiesięcznym tzw. procesie brzeskim jedenastu działaczy Centrolewu.  
Audio
Poświęcenie nowej siedziby Polskiej Agencji Telegraficznej w Krakowie w 1932 roku
Poświęcenie nowej siedziby Polskiej Agencji Telegraficznej w Krakowie w 1932 rokuFoto: Narodowe Archiwum Cyfrowe

W jednym z najgłośniejszych procesów politycznych II Rzeczpospolitej skazani zostali więźniowie twierdzy brzeskiej, przywódcy opozycji antysanacyjnej, m.in. trzykrotny premier Wincenty Witos, Adam Ciołkosz, Norbert Barlicki, Władysław Kiernik.

Kilkanaście dni wcześniej zakończył się trzynasty rok istnienia II Rzeczypospolitej, zmagającej się od jakiegoś czasu z kryzysem gospodarczym. W 1932 roku przyjęto szeroki program walki z kryzysem. Ponadto: Sejm uchwalił reformę szkolnictwa ministra Janusza Jędrzejewicza, doszło do fali strajków chłopskich i strajku powszechnego w przemyśle naftowym, w innym słynnym procesie Ritę Gorgonową, oskarżoną o morderstwo, skazano na śmierć. 

Wielkim wydarzeniem było otwarcie Instytutu Radowego w Warszawie w obecności Marii Skłodowskiej-Curie. Polscy sportowcy: Jadwiga Wajsówna, Janusz Kusociński, Zygmunt Heljasz  pobili kilka rekordów świata, a Franciszek Żwirko, Stanisław Wigura niebawem po zwycięstwie w  międzynarodowych zawodach samolotowych zginęli w wypadku lotniczym. Podpisaliśmy umowę z włoską firmą Fiat na produkcję samochodów. Trzej polscy matematycy: Marian Rejewski, Jerzy Różycki, Henryk Zygalski złamali kod niemieckiej maszyny szyfrującej Enigma.

Z kolei na sowieckiej Białorusi powstał polski rejon narodowościowy "Dzierżyńszczyzna". Nasza dyplomacja nieustannie zabiegała o bezpieczeństwo Polski w Europie. Został podpisany polsko-sowiecki pakt o nieagresji. Senat Wolnego Miasta Gdańska przedłużył prawo stacjonowania w tamtejszym porcie polskich okrętów wojennych. Szerokim echem odbiła się decyzja władz niemieckich o ułaskawieniu członków bojówki hitlerowców, którzy zamordowali polskiego robotnika koło Bytomia. Te wydarzenia poprzedziły mianowanie 38-letniego Józefa Becka ministrem spraw zagranicznych.

W audycji o bogatym w wydarzenia czternastym roku istnienia Rzeczypospolitej. Zapraszamy do wysłuchania dołączonego nagrania. 

***

Tytuł audycji: "Historia żywa"

Prowadzi: Dorota Truszczak

Gość: prof. Andrzej Nowak (historyk)

Data emisji: 16.03.2018

Godzina emisji: 14.08

kh

 

Czytaj także

Burzliwy rok 1929

Ostatnia aktualizacja: 23.02.2019 14:50
1 stycznia 1929 roku weszła w życie ustawa o ustroju sądów. Zniosła dotychczasowe dziedzictwo zaborów. Jednocześnie rozpoczęły się sejmowe debaty nad zmianą konstytucji. Wzmocnienie pozycji prezydenta postulował projekt BBWR. To była gorąca polityczna zima.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Wydarzenia roku 1930

Ostatnia aktualizacja: 02.03.2019 15:43
13 stycznia 1930 roku przewodnictwo sesji Rady Ligi Narodów objął po raz pierwszy przedstawiciel Polski, minister spraw zagranicznych August Zaleski.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Rok 1931 - ciąg dalszy walki o kształt Polski

Ostatnia aktualizacja: 09.03.2019 14:58
"Proces brzeski to odcięcie głowy opozycji i zamach na polską demokrację" - głosili przeciwnicy obozu piłsudczykowskiego. A profesorowie Uniwersytetu Jagiellońskiego w liście otwartym napisali "Brześć hańbi imię Polski w Europie".
rozwiń zwiń