X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem

Polska i Europa w II połowie 1944

Ostatnia aktualizacja: 05.11.2019 06:50
Ogłoszenie Manifestu PKWN, Powstanie Warszawskie i dywizja pancerna gen. Maczka zdobyła Bredę - czyli w "Historii Żywej" sytuacja w Polsce i w Europie w II połowie 1944 roku.
Audio
  • Polska i Europa w II połowie 1944 (Historia żywa/Jedynka)
Fragment manifestu PKWN
Fragment manifestu PKWN Foto: NAC

W końcu lipca 1944 roku PKWN, władza komunistyczna z nadania Moskwy, instalowała się w Chełmie i Lublinie, podejmowała działania przeciwko żołnierzom podziemia, a przewodniczący PKWN Edward Osóbka-Morawski i Wiaczesław Mołotow podpisali tajne porozumienie o polsko-sowieckiej granicy w oparciu o tzw. Linię Curzona kwestionowaną przez rząd londyński. Polska pozostawać miała bez Grodna, Wilna czy Lwowa.

Na Lubelszczyźnie formowała się także 2. Armia pod dowództwem gen. Karola Świerczewskiego. Także w końcu lipca Armia Czerwona realizując cele operacji "Bagration" zbliżyła się do podwarszawskich miejscowości. Sytuacja komplikowała się z dnia na dzień. Żadna ze stron: Polacy, Niemcy, Sowieci, nie wiedziała, jaki będzie ruch pozostałych - jak mówił prof. Tomasz Strzembosz.

Niemcy zdecydowali się na kontruderzenie. Doszło do największej bitwy pancernej na ziemiach polskich. Niemiecko-sowieckie starcie pod Warszawą wpłynęło na dalszy rozwój wydarzeń na frontach, wiążąc tu Niemców i otwierając Rosjanom drogę do podboju krajów naddunajskich oraz Bałkanów. Stalin i tak wyprzedzał aliantów w drodze do Berlina.

W trakcie starcia dwóch totalitaryzmów w Warszawie wybuchło powstanie 1 sierpnia. Wcześniej nawoływał do niego w swoich odezwach sam Stalin. 63 dni powstania samotnie walczącej z Niemcami stolicy tragicznie zapisało się w naszych dziejach. Choć w jego trakcie powstańczy dokonywali heroicznych czynów, jak wyzwolenie warszawskiego obozu koncentracyjnego tzw. Gęsiówki, uwalniając kilkuset Żydów pochodzących z całej Europy.

Już 1 sierpnia rosyjskim oddziałom wydano oficjalny rozkaz przejścia do defensywy. A 5 sierpnia walki niemiecko-sowieckie prawie się zakończyły. Premier Mikołajczyk dwukrotnie odwiedził Stalina na Kremlu z propozycją unormowania stosunków i wsparcia dla powstania. Rozmowy zakończyły się fiaskiem. Między 16 a 23 września Armia Czerwona zajęła warszawską Pragę leżącą na prawym brzegu Wisły i podjęła nieudolną próbę sforsowania rzeki, aby dotrzeć do Powstańców.

Pomocy Powstaniu udzielili Amerykanie, którym zrzuty utrudniali Sowieci. Opinia światowa krytykowała bierność Brytyjczyków wobec walczącej stolicy. Nie powiodły się emigracyjne próby sformowania wspólnego rządu dla Polski. Premier odwołał Naczelnego Wodza - gen. Kazimierza Sosnkowskiego. W drugiej połowie września na froncie zachodnim armia marszałka Montgomery’ego walczyła o otwarcie drogi wojskom alianckim na północne Niemcy. Uczestniczyła polska brygada spadochronowa gen. Sosabowskiego. Dywizja pancerna gen. Maczka zdobyła Bredę.

2 października w Ożarowie w obliczu powstańczej hekatomby stolicy, przedstawiciele AK podpisali umowę kapitulacyjną. Z kolei spotkanie Churchill - Stalin w Moskwie zakończyło się zaproszeniem do negocjacji w sprawie polskiej - przedstawicieli PKWN i rządu londyńskiego. Brytyjski premier kategorycznie żądał akceptacji dla linii Curzona. Prezydent Roosevelt odmówił gwarancji USA dla postulatów granicznych rządu londyńskiego. Premier Mikołajczyk podał się do dymisji. Zastąpił go Tomasz Arciszewski. Coraz słabsza pozycja rządu londyńskiego w sprawach polskich. W grudniu Churchill poparł żądania Stalina wobec naszej granicy na Wschodzie. PKWN zmienił nazwę na Rząd Tymczasowy Rzeczypospolitej Polskiej z Edwardem Osóbką-Morawskim na czele.

***

Tytuł audycji: Historia żywa

Prowadzi: Dorota Truszczak

Gość: prof. Andrzej Nowak (historyk)

Data emisji: 4.11.2019

Godzina emisji: 21.09

kh

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Rok 1944. Blisko czy daleko Polsce do wolności?

Ostatnia aktualizacja: 29.10.2019 06:30
Z 3 na 4 stycznia 1944 roku Armia Czerwona przekroczyła przedwojenną granicę Rzeczypospolitej na wysokości Sarn, na północnym Wołyniu. 1 stycznia komunistyczna Krajowa Rada Narodowa powołała Armię Ludową. 
rozwiń zwiń