Polska trzy lata po II wojnie światowej

Ostatnia aktualizacja: 17.12.2019 07:02
1 stycznia 1948 roku Ziemie Zachodnie zamieszkiwało już 5 mln 250 tysięcy Polaków. Wielu z nich to repatrianci z ziem wcielonych do Związku Sowieckiego. Trwała odbudowa zniszczonej Rzeczypospolitej Polskiej, tylko z nazwy odwołującej się do przedwojennej Polski.
Audio
  • Polska trzy lata po II wojnie światowej (Historia żywa/Jedynka)
1948-12-20. Kongres Zjednoczeniowy Polskiej Partii Robotniczej (PPR) i Polskiej Partii Socjalistycznej (PPS),  w auli Politechniki Warszawskiej. I Zjazd Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR). Szósty dzień Kongresu. Nz. przedstawiciel Komunistycznej Partii Szwecji (Sveriges Kommunistiska Parti) Gunnar Ohman.
1948-12-20. Kongres Zjednoczeniowy Polskiej Partii Robotniczej (PPR) i Polskiej Partii Socjalistycznej (PPS), w auli Politechniki Warszawskiej. I Zjazd Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR). Szósty dzień Kongresu. Nz. przedstawiciel Komunistycznej Partii Szwecji (Sveriges Kommunistiska Parti) Gunnar Ohman.Foto: PAP/CAF

W trzecim roku pokoju nadal toczyła się walka władzy z nadania Moskwy z tymi, którzy tej władzy nie chcieli się podporządkować. Na śmierć zostali skazani: komendant Narodowych Sił Zbrojnych Stanisław Kasznica oraz legenda polskiego podziemia rotmistrz Witold Pilecki. Toczył się proces działaczy Stronnictwa Narodowego. Aresztowano Zygmunta Szendzielarza - dowódcę 5. Wileńskiej Brygady AK.   

W celu indoktrynacji młodego pokolenia powołano paramilitarną "Służbę Polsce". Organizacje młodzieżowe scalono w Związek Młodzieży Polskiej. Zamknięto chrześcijańsko-demokratyczny "Tygodnik Warszawski". Rozpoczął się pokazowy proces 6 działaczy socjalistycznych oskarżonych o szpiegostwo. Był wsparciem kampanii zjednoczeniowej, której cel to wchłonięcie PPS przez PPR.  21 grudnia 1948 roku Kongres Zjednoczeniowy PPR i grupy rozłamowej z PPS podjął uchwałę o utworzeniu Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Zanim to nastąpiło, w kierownictwie PPR doszło do konfliktu, w wyniku którego na przełomie sierpnia i września Władysław Gomułka, z zarzutem odchylenia prawicowo-nacjonalistycznego, został pozbawiony funkcji szefa partii na rzecz Bolesława Bieruta. Ponadto PPR potępiła niezależną od Moskwy politykę Komunistycznej Partii Jugosławii oraz zapowiedziała kolektywizację wsi, walkę z tzw. kułakami, czyli bogatymi chłopami.

Rok 1948 przyniósł też I kolarski Wyścig Pokoju na trasie Warszawa-Praga. We Wrocławiu odbył się Światowy Kongres Intelektualistów w Obronie Pokoju z udziałem m.in. małżeństwa Joliot-Curie i Picassa. Specjalny list przysłał Albert Einstein. W trakcie kongresu doszło do konfliktu delegacji sowieckiej z zachodnimi intelektualistami. Na uchodźstwie tymczasem odbywały się zjazdy różnych sił politycznych II Rzeczpospolitej i próby porozumienia.

Zapraszamy do wysłuchania dołączonego nagrania. 

***

Tytuł audycji: Historia żywa

Prowadzi: Dorota Truszczak

Gość: prof. Andrzej Nowak (historyk)

Data emisji: 16.12.2019

Godzina emisji: 21.09

ag/kh


Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Jakub Berman

Ostatnia aktualizacja: 14.12.2010 15:06
Ur. 1901, zm. 1984.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Bolesław Bierut

Ostatnia aktualizacja: 07.01.2011 17:00
Ur. 1892, zm. 1956. Polityk komunistyczny, agent NKWD.
rozwiń zwiń

Czytaj także

71 lat temu powstała Polska Zjednoczona Partia Robotnicza

Ostatnia aktualizacja: 14.12.2019 05:40
– Towarzysze! Obecny kongres zjednoczeniowy to wielkie i radosne przeżycie dla każdego człowieka pracy w naszym kraju – mówił 15 grudnia 1948 prezydent Bolesław Bierut. – Na tę chwilę, wielką i radosną długo czekała cała polska klasa robotnicza.
rozwiń zwiń