Polska w latach 1952-1953, po śmierci Stalina

Ostatnia aktualizacja: 06.01.2020 21:00
23 stycznia 1952 roku został opublikowany "Projekt Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej", który poddano "ogólnonarodowej dyskusji". Wcześniej Stalin  wprowadził do tekstu ok. 50-ciu poprawek. Sejm uchwalił Konstytucję PRL pół roku później.
Audio
Studenci UJ niosą hasła popierające projekt Konstytucji PRL podczas pochodu 1-Majowego
Studenci UJ niosą hasła popierające projekt Konstytucji PRL podczas pochodu 1-MajowegoFoto: PAP/CAF

W październiku odbyły się, według nowej ordynacji wyborczej, drugie po wojnie wybory do polskiego parlamentu. Sfałszowane. Niemalże stuprocentowe poparcie otrzymał Front Narodowy, czyli blok wyborczy: PZPR, ZSL, SD, bezpartyjni. Premierem został już nie prezydent, ale nadal I sekretarz KC PZPR Bolesław Bierut, którego 60 urodziny obchodzono podniośle w kwietniu. Przed nim wyzwania: trudności gospodarcze, w zaopatrzeniu rynku, reglamentacja podstawowych produktów, obowiązkowe dostawy.

Od 3 maja zaczęła nadawać Rozgłośnia Polska Radia "Wolna Europa". Stała się ostoją wolnych od cenzury wiadomości przekazywanych do kraju, gdzie symbolem narzuconej władzy miał być Pałac Kultury i Nauki - podpisano umowę z ZSRR o jego budowie w Warszawie.  Trwała tylko 2 lata. Tymczasem Izba Reprezentantów Kongresu USA opublikowała obszerny raport dowodzący, że to Związek Radziecki dokonał zbrodni katyńskiej.

W końcu grudnia władze internowały byłego lwowskiego hierarchę, arcybiskupa Eugeniusza Baziaka. Ale to rok 1953  przyniósł kumulację działań skierowanych przeciwko Kościołowi w Polsce. Już w  styczniu proces 16-tu krakowskich księży, a w kolejnych miesiącach dekret o ingerencji państwa w obsadzanie stanowisk kościelnych, proces biskupa kieleckiego Czesława Kaczmarka i jego współpracowników. 26 września został internowany prymas Stefan Wyszyński. Ale w grudniu episkopat złożył ślubowanie na wierność PRL-owi. 

Choć od  5 marca nie żył Józef Stalin i byli tacy, którzy nie tylko opłakiwali "ojca narodów" pisząc okolicznościowe artykuły i utwory, ale oczekiwali zmian politycznych. O śmierci "Wodza" nie mógł wiedzieć pilot por. Franciszek Jarecki, który w tym samym dniu, w myśliwcu, zbiegł na duńską wyspę Bornholm.

Ale rok 1953  rozpoczął się zniesieniem kartek na mięso, tłuszcze, cukier i mydło. A w polityce międzynarodowej protestem Polski przeciwko organizowaniu przez USA szpiegostwa w Polsce. Kończyła go grudniowa ucieczka na Zachód wicedyrektora X Departamentu Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, ppłk Józefa Światło. To był także czas dyskusji wywołanej na emigracji przez Czesława Miłosza, który wydał  książkę "Zniewolony umysł".

Zapraszamy do wysłuchania całej audycji. 

***

Tytuł audycji: Historia żywa

Prowadzi: Dorota Truszczak

Gość: prof. Andrzej Nowak 

Data emisji: 6.01.2020 r. 

Godzina emisji: 20.09

ag


Czytaj także

Rok 1949 - kolejny rok utrwalania władzy ludowej

Ostatnia aktualizacja: 23.12.2019 21:05
2 stycznia 1949 roku powstał Zespół Pieśni i Tańca "Mazowsze". Dzień wcześniej powołano do życia na bazie majątków ziemskich Państwowe Gospodarstwa Rolne, w zamyśle władzy ludowej wzorcowe przedsiębiorstwa rolne. Rząd rozpoczął także przymusową kolektywizację, zrzeszanie chłopów w spółdzielnie produkcyjne. W roku powrotu istniejącego w okresie wojny systemu kartkowego i kończącej się pomocy UNRY. W "Historii żywej" opowiadamy o 1949 roku.
rozwiń zwiń

Czytaj także

1950 rok - otwarcie Fabryki Samochodów Osobowych FSO

Ostatnia aktualizacja: 31.12.2019 11:22
W audycji "Historia żywa" - wraz z prof. Andrzejem Nowakiem - przyjrzeliśmy się najważniejszym wydarzeniom 1950 i 1951 roku.
rozwiń zwiń