1966 - państwo i Kościół walczą o rząd dusz przy okazji Millenium

Ostatnia aktualizacja: 24.02.2020 21:07
W tym styczniu 1966 roku władze PRL proklamowały konkurencyjne wobec kościelnego Millenium obchody Tysiąclecia Państwa Polskiego z programem 1000 szkół na tysiąclecie Państwa. To kolejny etap walki o rząd dusz.
Audio
Jeźdźcy w historycznych strojach husarii podczas defilady z okazji Tysiąclecia Państwa Polskiego w 1966 roku
Jeźdźcy w historycznych strojach husarii podczas defilady z okazji Tysiąclecia Państwa Polskiego w 1966 rokuFoto: NAC

2 lutego 1965 roku zakończył  się proces w tzw. aferze mięsnej. Oskarżeni to dyrektor stołecznych zakładów mięsnych Stanisław  Wawrzecki i dziewięć innych osób. Dyrektora skazano na śmierć - wyrok wykonano. Historycy są zgodni, że nagłaśniając aferę władze chciały przykryć coraz częstsze braki na rynku mięsnym.

W marcu zostali aresztowani, a niebawem skazani na kilkuletnie więzienie Jacek Kuroń i Karol Modzelewski - młodzi działacze  opozycyjnej lewicy, autorzy Listu otwartego do członków PZPR i ZMS. Gomułka i Breżniew podpisali kolejny polsko-radziecki układ o przyjaźni, współpracy i wzajemnej pomocy. Majowe wybory do sejmu i rad narodowych - sfałszowane. Z kandydowania zrezygnował Stefan Kisielewski, który nie widział możliwości tworzenia legalnej opozycji w sejmie.   

Lipcowe  śledztwo przeciwko trzem literatom: Grzędzińskiemu, Catowi-Mackiewiczowi i Millerowi, którym zarzucano współpracę z pismami emigracyjnymi. Listopadowy list biskupów polskich do biskupów niemieckich. Był jednym z 56 listów do episkopatów różnych krajów z okazji Millenium Chrztu Polski, ale to on spowodował ostry atak Gomułki na polski Kościół i Prymasa Wyszyńskiego, któremu  na początku stycznia 1966 roku nie wydano paszportu na wyjazd do Watykanu.

W kwietniu, maju i czerwcu, podczas kościelnych uroczystości millenijnych, władze rozpędziły procesję Bożego Ciała w Warszawie, przerywały peregrynację kopii obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej, by ostatecznie zaaresztować obraz, wędrowała sama rama. W  tym szczególnym roku dwukrotnie nie udzieliły zgody na przyjazd papieża Pawła VI do Polski. Użyły milicji do pacyfikowania wiernych   broniących eksmitowanych księży w Brześciu.  

W październiku w 10 rocznicę wydarzeń 56 roku krytyczny wobec władz odczyt Leszka Kołakowskiego na Uniwersytecie Warszawskim. Zawarte w nim zarzuty o odejściu ekipy Gomułki od haseł "października" doprowadziły do wyrzucenia filozofa z PZPR. Do Albanii zbiegł  jeden z prominentnych działaczy partyjnych czasów stalinowskich Kazimierz Mijal, zwolennik maoizmu.

Na emigracji roszady polityczne i słabnąca pozycja rządu w Londynie, gdzie w czerwcu 1965 roku utworzono Instytut Polski i Muzeum  im. Gen.Sikorskiego. W Polsce tego roku wydarzeniem była premiera "Tanga" - sztuki Sławomira Mrożka. A w roku 1966 premiera filmu "Faraon" Jerzego Kawalerowicza nominowanego do Oskara  oraz dyskusja wokół powieści "Austeria" Juliana Stryjkowskiego. Z kolei telewizja rozpoczęła emisję serialu "Czterej pancerni i pies".

Posłuchaj całej audycji.

***

Tytuł audycji: "Historia żywa"

Prowadzi: Dorota Truszczak

Gość: prof. Andrzej Nowak (historyk)

Data emisji: 24.02.2020

Godz. 21.05

ag



Czytaj także

39. rocznica śmierci kardynała Stefana Wyszyńskiego

Ostatnia aktualizacja: 28.05.2020 06:01
Nad ranem 28 maja 1981 roku Polskie Radio oraz agencje światowe nadały komunikat: - Tu mówi Warszawa. We wszystkich programach Polskiego Radia nadajemy komunikat specjalny. Dziś o godzinie 4.40 rano w uroczystość Wniebowstąpienia Pańskiego w rezydencji arcybiskupów warszawskich zmarł jego eminencja kardynał Stefan Wyszyński, arcybiskup metropolita gnieźnieński i warszawski, prymas Polski.
rozwiń zwiń

Czytaj także

1963-1964 r.: relacje Polska - NRF (RFN) i "plan Gomułki"

Ostatnia aktualizacja: 17.02.2020 21:05
W relacjach Polska i Niemieckiej Republiki Federalnej (RFN) lekka odwilż. 7 marca 1963 roku kraje podpisały 3-letnią umowę handlową. W czerwcu w warszawskim Instytucie Fizyki PAN uruchomiono pierwszy laser. Ukazał się pierwszy numer tygodnika "Kultura", którego tytuł władze skopiowały z tej paryskiej. Na lipcowym XIII Plenum KC PZPR usunięto z władz czołowego przedstawiciela "puławian", Romana Zambrowskiego, dając czytelny sygnał, że popaździernikowa liberalizacja się zakończyła.
rozwiń zwiń