Lata 1975-76: początek końca dekady Gierka?

Ostatnia aktualizacja: 30.03.2020 21:05
Polska roku 1975. Powstało 49 województw w miejsce dotychczasowych 17, wprowadzono dwustopniowy podział, zostały gminy, a zniesiono powiaty. Krystian Zimmermann wygrał Konkurs Chopinowski. Oddano do użytku Dworzec Centralny w Warszawie. Miały miejsce premiery: nominowanego do Oskara filmu "Ziemia obiecana" w reżyserii Andrzeja Wajdy, spektaklu "Umarła klasa" Tadeusza Kantora, a także prapremiera sztuki Sławomira Mrożka "Emigranci". Zorganizowano pierwszy po wojnie Tydzień Kultury Chrześcijańskiej i II Festiwal Polskich Filmów Fabularnych.Ale był to też rok przełomowy w dekadzie Edwarda Gierka.
Audio
Edward Gierek
Edward GierekFoto: Rutowska Grażyna / NAC

We wrześniu 1975 roku Komitet Centralny PZPR przygotował wytyczne do zmiany konstytucji, do której miały zostać wprowadzone zapisy o socjalistycznym charakterze państwa, PZPR jako przewodniej sile narodu i przyjaźni z ZSRR.

W związku z tym 59 intelektualistów napisało list protestacyjny, a Episkopat wyraził zaniepokojenie. W styczniu 1976 roku tym razem 101 ludzi kultury wystosowało memoriał wyrażający sprzeciw wobec projektowanym zmianom. Jednak jeszcze przed marcowym wyborami do Sejmu, parlament 10 lutego 1976 roku zatwierdził te poprawki.

3 maja powstało konspiracyjne Polskie Porozumienie Niepodległościowe Zdzisława Najdera. Zapowiedziane w czerwcu przez premiera Piotra Jaroszewicza podwyżki cen żywności doprowadziły do strajków i zajść ulicznych w wielu miastach. Największy zasięg miały w Radomiu, Ursusie i Płocku. Po brutalnym stłumieniu protestów ich uczestnicy byli represjonowani. Zaczęto organizować dla nich  społeczną pomoc finansową. 23 września powstał Komitet Obrony Robotników.

W Londynie przetasowania: sformowano nowy rząd Kazimierza Sabbata i odsłonięto Pomnik Katyński - pierwszy taki w jednej z metropolii. Polska w latach 1975-76,to też czas powstania Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej, sukcesów naszych sportowców na Letnich Igrzyskach Olimpijskich w Montrealu, także dużej aktywności dyplomatycznej Polski, podpisania Aktu Końcowego Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, spotkań Edwarda Gierka z Kanclerzem RFN Helmutem Schmidtem i wizyty prezydenta USA Geralda Forda w naszym kraju.

***

Tytuł audycji: Historia żywa

Prowadzi: Dorota Truszczak

Gość: prof. Andrzej Nowak 

Data emisji: 30.03.2020 r. 

Godzina emisji: 21.07

DS/ag


Czytaj także

1950 rok - otwarcie Fabryki Samochodów Osobowych FSO

Ostatnia aktualizacja: 31.12.2019 11:22
W audycji "Historia żywa" - wraz z prof. Andrzejem Nowakiem - przyjrzeliśmy się najważniejszym wydarzeniom 1950 i 1951 roku.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Lata 1969-1970. Koniec Władysława Gomułki

Ostatnia aktualizacja: 10.03.2020 08:38
- Władysław Gomułka wierzył, że sukces, jaki osiągnął w polityce zagranicznej ubezpieczy go przed ewentualnymi negatywnymi konsekwencjami podwyżki cen na podstawowe artykuły. Bardzo się pomylił i głęboko rozczarował - powiedział w Programie 1 Polskiego Radia prof. Andrzej Nowak.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Lata 1973-1974, pierwszy Maluch i triumf piłkarzy w Monachium

Ostatnia aktualizacja: 23.03.2020 21:08
Kosztował 69 ówczesnych tysięcy złotych, tzn. prawie 20 średnich pensji. Na giełdzie samochodowej 110 tysięcy złotych. W połowie 1973 roku w fabryce w Bielsku-Białej zmontowano pierwszego Fiata 126p. Był nazywany Maluchem i na lata stał się najpopularniejszym samochodem w naszym kraju.
rozwiń zwiń