Lata 1977-78. Wybór papieża-Polaka

Ostatnia aktualizacja: 06.04.2020 21:05
Rok 1978 przeszedł do historii Kościoła katolickiego i Polski. 16 października 1978 roku wydarzenie na skalę światową: arcybiskup-metropolita krakowski Karol Wojtyła został papieżem i przyjął imię Jana Pawła II.
Audio
Jan Paweł II chwilę po ogłoszeniu wyboru nowego papieża
Jan Paweł II chwilę po ogłoszeniu wyboru nowego papieżaFoto: youtube.com/mediatekajp2

Wcześniej, w styczniu 1977 roku Episkopat złożył premierowi memoriał poświęcony kryzysowi demograficznemu w Polsce. Poza cenzurą ukazał się pierwszy zeszyt kwartalnika literackiego "Zapis". Odbyła się premiera filmu "Barwy ochronne" Krzysztofa Zanussiego.  

A w lutym "Człowieka z marmuru" Andrzeja Wajdy. W marcu, po 10 latach, Rada Państwa ratyfikowała dwa międzynarodowe pakty obejmujące prawa obywateli w wielu dziedzinach. Powstał ROPCiO - Ruch Obrony Praw Człowieka i Obywatela, z którego rok później wyodrębniła się Konfederacja Polski Niepodległej Leszka Moczulskiego. W maju tragiczna śmierć studenta UJ Stanisława Pyjasa. Tydzień później poświęcenie kościoła w Nowej Hucie. W lipcu amnestia dla skazanych za udział wydarzeniach czerwca 1976 roku. Ukazała się wstrząsająca książka Kazimierza Moczarskiego "Rozmowy z katem", której bohaterem był jeden z likwidatorów powstania w getcie warszawskim hitlerowski zbrodniarz Jürgen Stroop. Wrzesień przyniósł przekształcenie KOR w Komitet Samoobrony Społecznej KSS KOR i działalnością Biura Interwencji pod kierunkiem Zofii i Zbigniewa Romaszewskich.  

Także narodziny Niezależnej Oficyny Wydawniczej (NOWa) pierwszego w PRL niezależnego przedsiębiorstwa edytorskiego. Październik to początek powstawania w kilku miastach uniwersyteckich Studenckich Komitetów Solidarności, a w Warszawie tzw. Uniwersytetu Latającego. Edward Gierek odwiedził papieża Pawła VI w grudniu, w którym gościem władz polskich był prezydent USA Jimmy Carter.   W Paryżu ukazała się książka "Kościół, lewica, dialog" Adama Michnika.

Z kolei styczeń 1978 roku przyniósł powstanie Towarzystwa Kursów Naukowych, którego niezależne seminaria rozbijały bojówki aktywistów młodzieżowych, a Polski PEN-Club protestował przeciwko cenzurze prewencyjnej. W lutym powstały Komitety Założycielskie Wolnych Związków Zawodowych na Śląsku i Wybrzeżu. Ukazała się książka Hanny Krall "Zdążyć przed Panem Bogiem" - zapis rozmów z Markiem Edelmanem, jednym z dowódców powstania w getcie warszawskim. W marcu kapitan Krystyna Chojnowska-Listkiewicz jako pierwsza kobieta w historii opłynęła samotnie Ziemię, a niebawem Mirosław Hermaszewski - pierwszym Polakiem w Kosmosie. Na kwietniowym XX Zjeździe Związku Literatów Polskich głosy krytyki o sytuacji w kulturze i postulat o historii bez zafałszowań i przemilczeń. Przykład: Katyń. Druga połowa roku pod znakiem narodzin ruchu samoobrony chłopskiej będącego odpowiedzią na błędną politykę rolną państwa, początek współpracy polsko-czechosłowackiej opozycji KSS "KOR" i Karty 77 i pierwsze spotkanie Konserwatorium "Doświadczenie i Przyszłość" zrzeszające  pozycyjnych intelektualistów i partyjnych liberałów.

***

Tytuł audycji: Historia żywa

Prowadzi: Dorota Truszczak

Gość: prof. Andrzej Nowak 

Data emisji: 6.04.2020 r. 

Godzina emisji: 21.07

ag

Czytaj także

Czesław Miłosz i Jan Paweł II. Przesłanie ich życia

Ostatnia aktualizacja: 17.06.2017 17:33
Czesław Miłosz, który nie chciał stać się poetą międzynarodowym, chciał pozostać poetą polskim i Jan Paweł II – dla świata jeden z najbardziej znaczących Polaków w dziejach XX wieku - to bohaterowie audycji.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Jan Paweł II w Castle Gandolfo. Seminaria pt. "Nauka-Religia-Dzieje"

Ostatnia aktualizacja: 04.06.2019 19:06
W sierpniu 1980 roku w letniej rezydencji papieskiej w Castel Gandolfo odbyło się z udziałem papieża Jana Pawła II, pierwsze seminarium fizyków i naukowców krakowskich pod tytułem "Nauka-Religia-Dzieje". W "Eurece" o tym, czego dokładnie dotyczyły spotkania opowiedział prof. Krzysztof Meissner z wydziału fizyki Uniwersytetu Warszawskiego.
rozwiń zwiń