Kto sprawował władzę w XI-wiecznej Polsce: książę Władysław Herman czy jego palatyn Sieciech?

Ostatnia aktualizacja: 20.10.2020 08:30
Niemal cała wiedza o Władysławie Hermanie pochodzi z kroniki Galla Anonima, a ten był niechętny temu władcy. Na długi czas utrwaliła się opinia, że książę to nie był rzutki polityk, lecz człowiek nieporadny, o chorobliwym braku woli, marionetka sterowana przez Sieciecha, możnowładcę małopolskiego.
Władysław Herman według Jana Matejki
Władysław Herman według Jana MatejkiFoto: Domena publiczna

Posłuchaj
41:03 2020_10_19 21_07_15_PR1_Historia_Zywa.mp3 Władysław Herman - marionetka Sieciecha? (Historia żywa/Jedynka)

O pierwszych 30 latach życia, urodzonego ok. 1044 roku, Władysława Hermana mało wiemy. Był młodszym bratem króla Bolesława Szczodrego, po 1058 roku - po śmierci ojca, Kazimierza Odnowiciela - panował na Mazowszu jako jego lennik.

U schyłku życia Bolesław Szczodry z bohatera stał się potępieńcem - doprowadził do zgładzenia biskupa Stanisława ze Szczepanowa i został wypędzony. Mówi się, że śmierć biskupa niespodziewanie otworzyła nowe perspektywy przed królewskim bratem, a Władysławowi Hermanowi w sięgnięciu po władzę miał pomóc Sieciech (Szczodry miał następcę, był nim syn Mieszko Bolesławowic).

- Trudno znaleźć argumenty przemawiające za spiskiem. Nie ma informacji o jakiś buntach, konfliktach między braćmi - zauważył w Programie 1 Polskiego Radia prof. Andrzej Nowak. Historyk przypomniał, że Anonim zwany Gallem w swoich kronikach opiewa syna Władysława Hermana, Bolesława Krzywoustego, który swoją karierę zaczął od konfliktu z ojcem. Kronikarz nie mógł więc pisać o Władysławie Hermanie dobrze. 

A jaką rolę odegrał Sieciech? - Sieciech był pierwszym tak wyrazistym reprezentantem możnowładczej elity, która zaczyna się w tamtym czasie kształtować i dążyć do ograniczenia wszechwładzy księcia. Sieciech nie tworzy "dzielniczki" dla siebie, nie buntuje się przeciwko władzy królewskiej. Stara się podejmować takie działania, by podzielić władzę między władcę i możnych. Można zatem przyjąć, że mógł być jednym z głównych organizatorów buntu przeciwko Szczodremu - ocenił prof. Nowak.

Jak to się stało, że książę został władcą Polski i zapoczątkował odnogę dynastii, która rządziła krajem przez trzy stulecia? Czy rzeczywiście był nieudacznikiem, sterowanym przez palatyna? Jaką spuściznę zostawili po sobie książę Władysław Herman i palatyn Sieciech i jak wpłynęli na przyszłość Polski? Zapraszamy do wysłuchania całej audycji.

***

Tytuł audycji: Historia żywa

Prowadzi: Dorota Truszczak 

Gość: prof. Andrzej Nowak

Data emisji: 19.10.2020 r. 

Godzina emisji: 21.05

kk

Zobacz więcej na temat: Dorota Truszczak Andrzej Nowak

Czytaj także

Nowy cykl: "Poczet – odnowa: od Leszka do Leszka"

Ostatnia aktualizacja: 01.09.2020 10:47
Po wakacjach wracamy z audycją "Historia żywa". Rozpoczynamy nowy cykl opowieści o historii Polski pod wspólnym tytułem "Poczet od nowa: od Leszka do Leszka".
rozwiń zwiń

Czytaj także

Mieszko I i początki państwa polskiego

Ostatnia aktualizacja: 15.09.2020 08:30
Mieszko - pierwszy poświadczony w źródłach przedstawiciel dynastii Piastów, władca Polan, uważany za twórcę państwowości polskiej na terenach obecnej Wielkopolski. Zaskakujący jest fakt, że jego postać wyłania się z materiałów źródłowych nagle jako władca dużego, dobrze zorganizowanego i silnego militarnie państwa.  
rozwiń zwiń

Czytaj także

Bolesław Chrobry. Król o przydomku Wielki

Ostatnia aktualizacja: 22.09.2020 08:30
Dla wielu pokoleń Polaków Bolesław Chrobry był twórcą idei naszej wielkości, podobnie jak Karol Wielki dla Zachodniej Europy. W jaki sposób sprawił, że państwo, o którym pierwsze wzmianki pojawiły się zaledwie kilkadziesiąt lat wcześniej, stało się znaczącym królestwem w Europie?
rozwiń zwiń

Czytaj także

Mieszko II, Rycheza, Kazimierz Odnowiciel, czyli dzieje niezwykłej rodziny królewskiej

Ostatnia aktualizacja: 29.09.2020 09:30
Rodzina królewska w burzliwych czasach piastowskich: Mieszko II, jego żona Rycheza i ich syn Kazimierz nazwany Odnowicielem to bohaterowie opowieści w kolejnej audycji z cyklu "Historia żywa".
rozwiń zwiń

Czytaj także

Historia konfliktu Bolesława II Szczodrego z biskupem Stanisławem

Ostatnia aktualizacja: 06.10.2020 10:15
Zapraszamy na opowieść o długo budowanej potędze i szybkim upadku króla Bolesława II Szczodrego (Śmiałego), a także o narodzinach kultu biskupa Stanisława ze Szczepanowa - świętego Kościoła katolickiego i jednego z głównych patronów Polski. Jak ich losy wpłynęły na dzieje Polski?
rozwiń zwiń