Bolesław Krzywousty - mąż stanu i... sprawca politycznej katastrofy

Ostatnia aktualizacja: 27.10.2020 07:00
Książę małopolski, śląski i sandomierski w latach 1102-1107, książę Polski w latach 1107-1138. Syn Władysława Hermana i Judyty czeskiej. W audycji "Historia żywa" przyjrzeliśmy się Bolesławowi Krzywoustemu.
Bolesław Krzywousty w wyobrażeniu malarza Jana Matejki
Bolesław Krzywousty w wyobrażeniu malarza Jana MatejkiFoto: domena publiczna

Jan Długosz, najwybitniejszy polski dziejopis średniowiecza, nazywany ojcem naszej historiografii, nie mógł się nachwalić księcia Bolesława Krzywoustego:

polski_historia_663.jpg
Nowy cykl: "Poczet – odnowa: od Leszka do Leszka"

"Jego odwaga w podejmowaniu wojen była tak wielka, wytrwałość i szybkość w działaniu tak niezawodna i tak widoczna, hojność w rozdawaniu, spryt w przewidywaniu, umiar w stosunku do pokonanych, łagodność wobec zwyciężonych, uprzejmość dla gości, sprawiedliwość dla poddanych i przywiązanie do nich, […] tak wielkie i bezgraniczne, że nigdy nie wspomniano, by istniał wśród królów i książąt polskich lepszy od niego człowiek, bardziej doświadczony wódz, odważniejszy żołnierz, szczęśliwszy zwycięzca, człowiek goręcej miłujący ojczyznę i sprawiedliwszy od niego sędzia".

W audycji "Historia żywa" mówiliśmy o Polsce Bolesława Krzywoustego, a także o nim samym i jego politycznej spuściźnie. Dlaczego zyskał miano nie tylko męża stanu, ale i okrutnika oraz sprawcy politycznej katastrofy, której na imię rozbicie dzielnicowe? 

Posłuchaj
41:46 2020_10_26 21_06_36_PR1_Historia_Zywa.mp3 Bolesław Krzywousty - mąż stanu i... sprawca politycznej katastrofy (Historia żywa/Jedynka)

 

Brutalny koniec wojny domowej

Bolesław Krzywousty walczył o władzę w Polsce ze swoim starszym przyrodnim bratem Zbigniewem (ich ojciec - Władysław Herman - podzielił królestwo na trzy dzielnice, między ich i siebie). Bolesław pokonał ostatecznie Zbigniewa w 1108 roku. Miał wtedy 22 lata.

Zygmunt udał się na wygnanie do Niemiec. Pod pretekstem przywracania mu władzy, rok później, król niemiecki Henryk V najechał księstwo polskie i poniósł klęskę pod Głogowem. W następnych latach Bolesław musiał zawrzeć pokój z południowym sąsiadem. Warunkiem cesarza było zezwolenie na powrót Zbigniewa. Kiedy do tego doszło, Zbigniew został oślepiony przez Bolesława. Za tę zbrodnię książę został obłożony klątwą kościelną i potępiony przez społeczeństwo. Dla ratowania autorytetu i pozycji w monarchii piastowskiej odprawił publiczną pokutę. 

Prof. Andrzej Nowak podkreślił, że to, co zrobił Bolesław, choć było niezwykle brutalne, było korzystne dla państwa jako całości, było zgodne z racją stanu państwa polskiego. - Odwrócona została w ten sposób groźba kontynuacji wojny domowej, która trwała już 33 lata, od 1079 roku, od momentu, kiedy usunięty został z Polski Bolesław Szczodry - wskazał.

- Czyn Bolesława sprawił, że nie było już podziału wewnętrznego w Polsce. Państwo piastowskie mogło z pełną energią bronić swoich interesów, swoich potrzeb. Dzięki temu, że Bolesław zakończył ten stan wojny domowej, można było utrwalić związek ze Śląskiem, wciąż zagrożonym przez pretensje czeskie, i uzyskać kontrolę nad Pomorzem - wyjaśnił historyk. 

Bolesław Krzywousty dzierżył władzę do 1138 roku. Te trzy dekady były bardzo burzliwe. Zapraszamy do wysłuchania całej audycji.

***

Tytuł audycji: Historia żywa

Prowadzi: Dorota Truszczak 

Gość: prof. Andrzej Nowak

Data emisji: 26.10.2020 r. 

Godzina emisji: 21.05

kk

Czytaj także

Mieszko I i początki państwa polskiego

Ostatnia aktualizacja: 15.09.2020 08:30
Mieszko - pierwszy poświadczony w źródłach przedstawiciel dynastii Piastów, władca Polan, uważany za twórcę państwowości polskiej na terenach obecnej Wielkopolski. Zaskakujący jest fakt, że jego postać wyłania się z materiałów źródłowych nagle jako władca dużego, dobrze zorganizowanego i silnego militarnie państwa.  
rozwiń zwiń

Czytaj także

Bolesław Chrobry. Król o przydomku Wielki

Ostatnia aktualizacja: 22.09.2020 08:30
Dla wielu pokoleń Polaków Bolesław Chrobry był twórcą idei naszej wielkości, podobnie jak Karol Wielki dla Zachodniej Europy. W jaki sposób sprawił, że państwo, o którym pierwsze wzmianki pojawiły się zaledwie kilkadziesiąt lat wcześniej, stało się znaczącym królestwem w Europie?
rozwiń zwiń

Czytaj także

Mieszko II, Rycheza, Kazimierz Odnowiciel, czyli dzieje niezwykłej rodziny królewskiej

Ostatnia aktualizacja: 29.09.2020 09:30
Rodzina królewska w burzliwych czasach piastowskich: Mieszko II, jego żona Rycheza i ich syn Kazimierz nazwany Odnowicielem to bohaterowie opowieści w kolejnej audycji z cyklu "Historia żywa".
rozwiń zwiń

Czytaj także

Historia konfliktu Bolesława II Szczodrego z biskupem Stanisławem

Ostatnia aktualizacja: 06.10.2020 10:15
Zapraszamy na opowieść o długo budowanej potędze i szybkim upadku króla Bolesława II Szczodrego (Śmiałego), a także o narodzinach kultu biskupa Stanisława ze Szczepanowa - świętego Kościoła katolickiego i jednego z głównych patronów Polski. Jak ich losy wpłynęły na dzieje Polski?
rozwiń zwiń

Czytaj także

Kto sprawował władzę w XI-wiecznej Polsce: książę Władysław Herman czy jego palatyn Sieciech?

Ostatnia aktualizacja: 20.10.2020 08:30
Niemal cała wiedza o Władysławie Hermanie pochodzi z kroniki Galla Anonima, a ten był niechętny temu władcy. Na długi czas utrwaliła się opinia, że książę to nie był rzutki polityk, lecz człowiek nieporadny, o chorobliwym braku woli, marionetka sterowana przez Sieciecha, możnowładcę małopolskiego.
rozwiń zwiń