Arcybiskup Jakub Świnka i dynastia Przemyślidów

Ostatnia aktualizacja: 22.12.2020 08:27
Bohaterami audycji "Historia żywa" byli: nazwany architektem odrodzenia Królestwa Polskiego arcybiskup gnieźnieński w latach 1283-1314 Jakub Świnka oraz król Polski w latach 1295-1296 Przemysł II, król Polski w latach 1300-1305 Wacław II i niekoronowany król Polski w latach 1305-1306 Wacław III.
Wacław II, arcybiskup Jakub Świnka i Przemysł II
Wacław II, arcybiskup Jakub Świnka i Przemysł IIFoto: Jan Matejko/domena publiczna

Posłuchaj
41:31 2020_12_21 21_06_41_PR1_Historia_Zywa.mp3 Arcybiskup Jakub Świnka i dynastia Przemyślidów (Historia żywa/Jedynka)

 

"Kierował się ideą Polski jako narodu i jako państwa, tak w organizacji kościelnej, jak w zjednoczonym Królestwie Polskim" - napisali o arcybiskupie Jakubie Śwince jego biografowie Tadeusz Silnicki i Kazimierz Gołąb.

800px-Prima_Pagina_Chronicae_Galli_Anonymi_Polona.jpg
Nowy cykl: "Poczet – odnowa: od Leszka do Leszka"

Świnka piastując godność arcybiskupa gnieźnieńskiego stał się nie tylko głową Kościoła, ale także członkiem elity rządzącej ówczesnej Polski. Był jednym z najwybitniejszych polityków w XIII wieku, obrońcą kościoła polskiego i języka polskiego. Nakazał odprawianie nabożeństw w języku polskim. Poparł plany koronacyjne Przemysła II - w 1295 roku w Gnieźnie koronował go na króla Polski. Tym doprowadził do odrodzenia idei Królestwa Polskiego po ponad 200 latach od ostatniej koronacji Piasta, Bolesława Szczodrego, w 1076 roku.

W 1296 roku, po zamordowaniu Przemysła II przez Brandenburczyków, największe wpływy w Polsce uzyskali zwolennicy osadzenia na naszym tronie króla czeskiego - Wacława II z dynastii Przemyślidów, jednego z najsilniejszych władców Europy Środkowej. Jego konkurentem do władzy nad pogrążoną w bratobójczych walkach i osłabioną długim rozbiciem dzielnicowym Polską był Władysław Łokietek, syn księcia kujawskiego Kazimierza.

Świnka - choć był przeciwnikiem takiego rozwiązania - we wrześniu 1300 roku koronował Wacława II na króla. - Arcybiskup patronuje niektórym książętom po to, by zrealizowali program, jaki on stworzył. Posługuje się poszczególnymi książętami jak pionkami, albo bardziej - hetmanami lub królami na szachownicy dziejowej końca wieku XIII i początku XIV wieku - powiedział w Programie 1 prof. Andrzej Nowak.

Czy Wacław II to najeźdźca i okupant, czy także odnowiciel, skoro to twórca reform: administracyjnej i monetarnej (wprowadził grosz polski), który jako pierwszy zjednoczył trzon Królestwa Polskiego? Jaką spuściznę pozostawił po swojej śmierci w 1305 roku?

Jego następcą był jego 16-letni syn, książę Wacław III, niekoronowany król Polski, który aby utrzymać się w Polsce rozpoczął współpracę z Krzyżakami. Walczył, tak jak jego ojciec, z Władysławem Łokietkiem. W 1306 roku Łokietek opanował Kraków, książęta śląscy zaś - Wielkopolskę. Wacław III został zamordowany w 1306 roku w Ołomuńcu. Na nim zakończyła się dynastia Przemyślidów i czeskie panowanie w Polsce. Jak zapisał się w naszej historii?

Zapraszamy do wysłuchania całej audycji.

***

Tytuł audycji: Historia żywa

Prowadzi: Dorota Truszczak 

Gość: prof. Andrzej Nowak (historyk, publicysta, nauczyciel akademicki, sowietolog, autor "Dziejów Polski")

Data emisji: 21.12.2020 

Godzina emisji: 21.06

kk

Czytaj także

Piastowie śląscy i ich wielkie marzenie o zjednoczeniu ziem polskich podczas rozbicia dzielnicowego

Ostatnia aktualizacja: 01.12.2020 08:43
Henryk I Brodaty i Henryk II Pobożny, ojciec i syn, książęta śląscy, wnuk i prawnuk Władysława Wygnańca, to bohaterowie audycji "Historia żywa". Uczestnicy bratobójczej walki o władzę podczas rozbicia dzielnicowego monarchii piastowskiej. Jak zapisali się w historii? Jaka była ich wizja historii Polski?
rozwiń zwiń

Czytaj także

Spory o piastowską koronę podczas panowania Bolesława V Wstydliwego

Ostatnia aktualizacja: 08.12.2020 07:10
36 lat, między 1243 a 1279 rokiem, Bolesław V Wstydliwy dzierżył władztwo w Krakowie podczas trwającego 200 lat rozbicia dzielnicowego. Był rekordzistą pod tym względem wśród pozostałych książąt piastowskich.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Książęta piastowscy. Henryk Probus Prawy i Przemysł II

Ostatnia aktualizacja: 14.12.2020 21:05
Jak rządy książąt piastowskich Henryka Probusa i Przemysła II wpłynęły na dzieje Polski w czasie rozbicia dzielnicowego? Henryk Probus ponoć lepiej posługiwał się językiem zachodnich sąsiadów niż polskim oraz popierał kolonizację niemiecką. W przeciwieństwie do Przemysła II koronacji nie doczekał.
rozwiń zwiń