Kazimierz IV Jagiellończyk - król, który ostatecznie pokonał Krzyżaków

Ostatnia aktualizacja: 02.02.2021 07:00
Bohaterem audycji "Historia żywa" był Kazimierz IV Jagiellończyk (1427-1492), przez wielu historyków uznawany za jednego z najwybitniejszych lub nawet najwybitniejszego polskiego władcę.
Kazimierz IV Jagiellończyk - rysunek Jana Matejki z cyklu Poczet królów i książąt polskich
Kazimierz IV Jagiellończyk - rysunek Jana Matejki z cyklu Poczet królów i książąt polskichFoto: Domena publiczna

Posłuchaj
41:43 2021_02_01 21_07_51_PR1_Historia_Zywa.mp3 Kazimierz IV Jagiellończyk - król, który ostatecznie pokonał Krzyżaków (Historia żywa/Jedynka)

 

Był najmłodszym dzieckiem Władysława II Jagiełły i Zofii Holszańskiej. Zanim, mając 20 lat, został królem Polski, był już - w wieku lat 13 - Wielkim Księciem Litewskim, zresztą mianowanym przez Litwinów wbrew woli Polaków, co spowodowało czasowe zawieszenie unii polsko-litewskiej podpisanej w Krewie.

Po śmierci starszego brata, króla Władysława, który zginął pod Warną w 1444 roku, możnowładcy polscy, wśród nich biskup Zbigniew Oleśnicki, zaproponowali mu objęcie tronu pod warunkiem przywrócenia zapisanych w umowach stosunków polsko-litewskich. Kazimierz i panowie litewscy nie chcieli się na to zgodzić.

800px-Prima_Pagina_Chronicae_Galli_Anonymi_Polona.jpg
Nowy cykl: "Poczet – odnowa: od Leszka do Leszka"

Spór trwał ponad dwa lata. Ostatecznie to Kazimierz osiągnął sukces: Litwa i Polska miały być równymi i suwerennymi państwami, z urzędami w Wilnie tylko dla Litwinów i nienaruszalnością terytorium litewskiego. Koronacja nastąpiła w połowie 1447 roku.

Jednym z największych sukcesów króla było pokonanie Państwa Zakonnego. Wojna, zwana trzynastoletnią, rozpoczęła się w 1454 roku. Zakończyła się w 1466 roku drugim pokojem toruńskim, na mocy którego Polska odzyskała Pomorze Gdańskie i ziemię chełmińską, a także uzyskała m.in. Warmię. Wielki mistrz zakonu uznał zwierzchność polskiego króla, a ziemie pruskie stały się lennem Polski.


Czytaj także:


Kazimierz stworzył jagiellońskie imperium dynastyczne obejmujące Polskę i Litwę oraz przez pewien czas Czechy i Węgry. W tych ostatnich dwóch krajach osadził na tronie swego najstarszego syna. 

Za jego panowania odbył się pierwszy sejm. To był rok 1468 i początek kształtowania się parlamentaryzmu szlacheckiego. Niektóre jego działania doprowadziły do zwiększenia w państwie centralizmu: mianował biskupów, przeprowadził reformy skarbowe, dążył do wprowadzenia stałego wojska i posiadania floty morskiej. Poza tym mocno wspierał rozwój nauki i sztuki.

Z małżeństwa z Elżbietą Rakuszanką doczekał się siedmiu córek i sześciu synów - czterech z nich było królami Polski.

Zapraszamy do wysłuchania całej audycji, w której mówiliśmy o Kazimierzu IV Jagiellończyku i wpływie jego panowania na przyszłość Polski.

***

Tytuł audycji: Historia żywa

Prowadzi: Dorota Truszczak 

Gość: prof. Andrzej Nowak (historyk, publicysta, nauczyciel akademicki, sowietolog, autor "Dziejów Polski")

Data emisji: 1.02.2021

Godzina emisji: 21.05

kk

Zobacz więcej na temat: Dorota Truszczak Andrzej Nowak

Czytaj także

Książęta piastowscy. Henryk Probus Prawy i Przemysł II

Ostatnia aktualizacja: 14.12.2020 21:05
Jak rządy książąt piastowskich Henryka Probusa i Przemysła II wpłynęły na dzieje Polski w czasie rozbicia dzielnicowego? Henryk Probus ponoć lepiej posługiwał się językiem zachodnich sąsiadów niż polskim oraz popierał kolonizację niemiecką. W przeciwieństwie do Przemysła II koronacji nie doczekał.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Arcybiskup Jakub Świnka i dynastia Przemyślidów

Ostatnia aktualizacja: 22.12.2020 08:27
Bohaterami audycji "Historia żywa" byli: nazwany architektem odrodzenia Królestwa Polskiego arcybiskup gnieźnieński w latach 1283-1314 Jakub Świnka oraz król Polski w latach 1295-1296 Przemysł II, król Polski w latach 1300-1305 Wacław II i niekoronowany król Polski w latach 1305-1306 Wacław III.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Władysław Łokietek - mały wielki człowiek

Ostatnia aktualizacja: 29.12.2020 07:45
Bohaterem audycji "Historia żywa" był Władysław Łokietek - przedostatni monarcha z dynastii Piastów. Pierwszy władca koronowany w katedrze wawelskiej, król Polski w latach 1320-1333.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Dziedzictwo Kazimierza III Wielkiego

Ostatnia aktualizacja: 05.01.2021 11:08
Sławę u potomnych przyniosła mu kodyfikacja prawa i usprawnienie sądownictwa, oparte o statuty wiślicko-piotrkowskie, jedne z pierwszych na ziemiach polskich pisanych regulacji prawotwórczych odnoszące się do wielu dziedzin życia w państwie, a także ufundowanie Akademii Krakowskiej, pierwszej polskiej uczelni oraz budowlany boom, opisany powiedzeniem "zastał Polskę drewnianą, a zostawił murowaną".
rozwiń zwiń