Kościuszko, Poniatowski, Bonaparte. Trzej wodzowie na pomoc Polsce?

Ostatnia aktualizacja: 11.05.2021 07:10
Tadeusz Kościuszko, książę Józef Poniatowski i Napoleon Bonaparte. Trzej legendarni wodzowie, wojskowi, których losy skrzyżowały się, kiedy Rzeczypospolita była w potrzebie na przełomie XVIII i XIX wieku. Jak próbowali zmienić lub zmienili historię Królestwa, jak wpłynęli na jego dalsze dzieje?
Tadeusz Kościuszko, Józef Poniatowski, Napoleon Bonaparte
Tadeusz Kościuszko, Józef Poniatowski, Napoleon BonaparteFoto: Karl Gottlieb Schweikart/wilanow-palac.art.pl/Józef Grassi/Zamek Królewski w Warszawie/Jacques-Louis David

Posłuchaj
45:25 2021_05_10 23_07_35_PR1_Historia_Zywa.mp3 Kościuszko, Bonaparte, Poniatowski. Trzej wodzowie na pomoc Polsce? (Historia żywa/Jedynka)

 

Tadeusz Kościuszko - rocznik 1746 - bohater dwóch kontynentów, uczestnik wojny, która przyniosła wolność Amerykanom walczącym z Brytyjczykami. W swojej ojczyźnie obrońca Konstytucji 3 maja, niepodległości i suwerenności Rzeczpospolitej w wojnie polsko-rosyjskiej 1792 roku, przywódca insurekcji 1794 roku, reformator armii polskiej. Po III rozbiorze Polski emigrant w Szwajcarii. Napoleon nazwał go "bohaterem północy".

Dlaczego Kościuszko był przeciwnikiem wiązania sprawy odzyskania niepodległości przez Polskę z Bonapartem i nie ufał mu, choć spotykał się z nim w 1799 roku, kiedy Napoleon przejmował władzę we Francji w wojskowym zamachu stanu? W 1815 roku o względy Kościuszki zabiegał bezskutecznie także car Aleksander I. Po klęsce kampanii napoleońskiej szukał w naczelniku sprzymierzeńca przy powołaniu marionetkowego Królestwa Polskiego.

800px-Prima_Pagina_Chronicae_Galli_Anonymi_Polona.jpg
Nowy cykl: "Poczet – odnowa: od Leszka do Leszka"


Napoleon - rocznik 1769 - to dla jednych genialny żołnierz, bojownik o wolność uciskanych narodów, spadkobierca rewolucji francuskiej, który walczył o wprowadzenie jej idei w życie i został obalony przez jej przeciwników, a dla drugich - Bóg wojny, dyktator i despota, który przez całą Europę niósł rewolucję na sztandarach i jednocześnie tłumił zrywy wolnościowe narodów podbitych. Od 1804 roku swoimi działaniami spowodował upadek blisko 300 niezależnych organizacji państwowych.

Czytaj także:


Książę Józef Poniatowski - rocznik 1763 - widział w Napoleonie męża opatrznościowego, który pokona naszych zaborców i przywróci wolną Polskę. Poniatowski, jako naczelny wódz Księstwa Warszawskiego, rozszerzył dwukrotnie granice Księstwa utworzonego w 1807 roku przez - wtedy już cesarza - Napoleona, odnoszącego spektakularne zwycięstwa na europejskich frontach.

Bonaparte stworzył potężne cesarstwo w Europie. Nie na długo. Jego kres rozpoczął odwrót spod Moskwy po nieudanej wyprawie na Rosję. Dalej była klęska w tzw. bitwie narodów pod Lipskiem w 1813 roku, gdzie zginął książę Józef Poniatowski, który był wierny cesarzowi do końca, mimo odnoszonych przez Bonapartego klęsk.

Czy książę Józef mógł zostać królem, gdyby historia potoczyła się inaczej i spełniłoby się marzenie o odrodzeniu Rzeczpospolitej, które nadal nosił w sercu również, sędziwy już wtedy, Tadeusz Kościuszko? Skoro tak się nie stało, jaki był wpływ Kościuszki, Napoleona i Poniatowskiego na dalsze losy Polski? Dlaczego trwa ich legenda?

Zapraszamy do wysłuchania całej audycji.

***

Tytuł audycji: Historia żywa

Prowadzi: Dorota Truszczak 

Gość: prof. Andrzej Nowak (historyk, publicysta, nauczyciel akademicki, sowietolog, autor "Dziejów Polski")

Data emisji: 10.05.2021

Godzina emisji: 23.05

kk

Czytaj także

Zygmunt III Waza i królewski kaznodzieja Piotr Skarga

Ostatnia aktualizacja: 16.03.2021 06:20
Bohaterami audycji "Historia żywa" byli: król Polski i wielki książę litewski (1587-1632) Zygmunt III Waza nazwany "niemą zmorą ze Szwecji" oraz autor słynnych "Kazań sejmowych" Piotr Skarga.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Władysław IV Waza – król Rzeczypospolitej, który pokonał Lwa Północy

Ostatnia aktualizacja: 22.03.2021 21:07
Władysław IV Waza w wyścigu o polską koronę pokonał szwedzkiego władcę Gustawa II Adolfa zwanego Lwem Północy. Królem Rzeczpospolitej został w wyniku decyzji sejmu elekcyjnego 1632 roku w wieku 37 lat, po śmierci ojca, Zygmunta III Wazy.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Królewska para: Jan II Kazimierz Waza i Ludwika Maria Gonzaga

Ostatnia aktualizacja: 30.03.2021 06:15
Zrzekł się kapelusza kardynalskiego i zasiadł na tronie Polski. Po 20 latach sprawowania władzy - jako pierwszy władca w historii Polski - abdykował. Czy powodem tej decyzji była śmierć żony, Ludwiki Marii Gonzagi? Bohaterami audycji "Historia żywa" była królewska para: Jan II Kazimierz Waza i Ludwika Maria Gonzaga - jedyna władczyni w historii naszego kraju, która została żoną dwóch panujących po sobie monarchów.
rozwiń zwiń