Od branki do dyktatury, czyli Aleksander Wielopolski i Romuald Traugutt

Ostatnia aktualizacja: 08.06.2021 08:45
Margrabia Aleksander Wielopolski powstanie listopadowe 1830 roku wspierał, ale powstaniu styczniowemu 1863 roku - już jako rzecznik współpracy z Rosją - chciał zapobiec, organizując brankę. Romuald Traugutt, były oficer armii carskiej, uważał, że o przywrócenie autonomii Królestwa Polskiego trzeba walczyć metodami pokojowymi, a nie z bronią w ręku. Jednak kiedy powstanie styczniowe chyliło się ku upadkowi, zmienił zdanie i został dyktatorem zrywu, aby, jako ostatni jego przywódca, ratować je jesienią 1863 roku.
Aleksander Wielopolski i Romuald Tragutt
Aleksander Wielopolski i Romuald TraguttFoto: Karol Bayer (1818-1877)/Anonim/Mazowiecka Biblioteka Cyfrowa

Posłuchaj
47:03 2021_06_07 23_05_38_PR1_Historia_Zywa.mp3 Od branki do dyktatury, czyli Aleksander Wielopolski i Romuald Traugutt (Historia żywa/Jedynka)

 

Aleksander Wielopolski sięgnął po władzę, choć z nadania zaborców. Próbował operować tą władzą w imieniu Polski, dla Polski. Tak, jak jej dobro rozumiał. W latach 1861-1863 wydawało się, że może taką funkcję premiera polskiego - w ugodzie z Rosją - odegra w sposób udany, skuteczny - powiedział w audycji "Historia żywa" prof. Andrzej Nowak.

- W 1863 roku, kiedy okazało się, że polityka Wielopolskiego poniosła fiasko, Romuald Traugutt został, na jeszcze krótszy czas - od października 1863 do kwietnia 1864 - dyktatorem powstania, a więc władcą - jeśli można tak powiedzieć - tej Polski, która walczy o niepodległość. Wśród całego szeregu dyktatorów i rządów, które próbowały kierować powstaniem styczniowym, niewątpliwie okazał się najwybitniejszy - ocenił historyk.


Czytaj także:


800px-Prima_Pagina_Chronicae_Galli_Anonymi_Polona.jpg
Nowy cykl: "Poczet – odnowa: od Leszka do Leszka"

Zarówno Aleksander Wielopolski, jak i Romuald Traugutt w burzliwej II połowie XIX wieku, kiedy Polski nie było na mapie Europy, znaleźli swoją odpowiedź na pytanie: Bić się o nią, czy nie bić? Który z nich dokonał właściwego wyboru? Wielopolski - symbol polityki ugodowej, czy Traugutt - symbol polityki walki? Czy można jednoznacznie dziś odpowiedzieć na to pytanie?

Zapraszamy do wysłuchania całej audycji. 

***

Tytuł audycji: Historia żywa

Prowadzi: Dorota Truszczak 

Gość: prof. Andrzej Nowak (historyk, publicysta, nauczyciel akademicki, sowietolog, autor "Dziejów Polski")

Data emisji: 7.06.2021

Godzina emisji: 23.05

kk

Czytaj także

Wielka i Ostatni. Katarzyna II i Stanisław August Poniatowski

Ostatnia aktualizacja: 04.05.2021 06:30
Ona zyskała miano "wielka", on - "ostatni". Caryca Katarzyna II - księżniczka pruska urodzona w Szczecinie, zaliczana do najwybitniejszych władców i reformatorów Rosji, nazywana matką narodu, a przez francuskiego myśliciela epoki, Woltera, "Semiramidą Północy" oraz Stanisław August Poniatowski -  ostatni król Rzeczypospolitej Obojga Narodów, jej niedoszły reformator, współtwórca Konstytucji 3 maja - to bohaterowie audycji "Historia żywa".
rozwiń zwiń

Czytaj także

August III i Stanisław Konarski - jaki jest bilans ich działalności w historii Polski?

Ostatnia aktualizacja: 26.04.2021 23:55
August III - przedostatni król Polski, za panowania którego w latach 1736-1763 powstało słynne powiedzenie "Za króla Sasa jedz, pij i popuszczaj pasa!", nazwany przez wybitnego historyka XX wieku Władysława Konopczyńskiego gnuśnym, apatycznym, ociężałym i otyłym Sasem - to jeden z dwóch bohaterów kolejnej audycji z cyklu "Historia żywa". Drugim jest młodszy od monarchy o cztery lata Stanisław Konarski - pijar, reformator szkolnictwa, pisarz polityczny, któremu kolejny i ostatni król Polski Stanisław August Poniatowski nadał medal Sapere auso, czyli "Temu, który odważył się być mądrym".
rozwiń zwiń

Czytaj także

Kościuszko, Poniatowski, Bonaparte. Trzej wodzowie na pomoc Polsce?

Ostatnia aktualizacja: 11.05.2021 07:10
Tadeusz Kościuszko, książę Józef Poniatowski i Napoleon Bonaparte. Trzej legendarni wodzowie, wojskowi, których losy skrzyżowały się, kiedy Rzeczypospolita była w potrzebie na przełomie XVIII i XIX wieku. Jak próbowali zmienić lub zmienili historię Królestwa, jak wpłynęli na jego dalsze dzieje?
rozwiń zwiń