Masowe wywózki Polaków z Kresów Wschodnich w 1940 roku

Ostatnia aktualizacja: 18.02.2017 19:12
- Plany deportacyjne były gotowe już w 1939 roku. W grudniu zapadła decyzja. Można powiedzieć przewrotnie, że większość tych deportacji Polaków była jak na warunki rosyjskie prowadzona całkiem humanitarnie, ale trzeba podkreślić, że w Rosji nigdy nie było szacunku do życia ludzkiego. Nie tylko dla bolszewików człowiek był nawozem historii - mówił prof. Janusz Odziemkowski. 
Audio
  • Prof. Janusz Odziemkowski i dr Robert Wyszyński o wywózkach na polskich Kresach Wschodnich (Świat Kresów/Jedynka)
Eksponaty na wystawie w Centrum Edukacyjno-Wystawienniczym Muzeum Pamięci Sybiru w Białymstoku
Eksponaty na wystawie w Centrum Edukacyjno-Wystawienniczym Muzeum Pamięci Sybiru w BiałymstokuFoto: PAP/Artur Reszko

Deportacje i wywózki zaczęły się na Kresach w lutym 1940 roku. Dotknęły rodziny polskich urzędników, osadników wojskowych, także inteligencję. Tracili wszystko, wywożeni na wschód w bydlęcych wagonach. Niedokładne szacunki podają liczby od 300 tysięcy do miliona Polaków wywiezionych na Syberię. 

prof. Janusz Odziemkowski Deportacja nie była niczym nowym w Rosji. Przesiedlania ludności stosowano od wieku XVII, a nawet wcześniej. W naszym pojęciu to było traktowanie nieludzkie, a w Rosji to było naturalne

Dr Robert Wyszyński przypomniał, że już w 1938 roku na tych terenach nad Zbruczem zlikwidowano ponad 100 tysięcy Polaków, a zesłano ich około 50 tysięcy, więc sam proces zsyłek obejmuje okres około 20 lat, a nie tylko lata 1940-1941.  

Goście Krzysztof Renika mówili o politycznych uwarunkowaniach przełomu lat 40. ubiegłego wieku, o konferencji w Zakopanem NKWD-gestapo, gdzie planowano operację deportacyjną. Z nagrania dowiemy się także kogo wywożono, w jakich warunkach, gdzie osiedlano i jak wybuch II wojny wpłynął na deportacje.

Usłyszmy także fragmenty wspomnień: Antoniny Szreckiej-Jarczuk zamieszczony w tomie "Z Kresów Wschodnich Rzeczpospolitej na wygnanie. Opowieści zesłańców 1940-46" oraz Zbigniewa Myślickiego z archiwum Karty.

***

Tytuł audycji: "Świat Kresów"

Prowadzi: Krzysztof Renik

Goście: prof. Janusz Odziemkowski (historyk z UKSW), dr Robert Wyszyński (ekspert Centrum Analiz Instytutu Jagiellońskiego, były dyrektor Instytutu Kresowego)

Data emisji: 18.02.2017

Godzina emisji: 18.10

ab/fbi

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Stanisławów - kulturowa mieszanka w II RP

Ostatnia aktualizacja: 12.06.2016 14:00
Położony dziś na Ukrainie Iwano-Frankiwsk to dawny Stanisławów - stolica Pokucia, historycznej krainy na południowo-wschodnich Kresach II Rzeczypospolitej.
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Cmentarze na Kresach to zapis naszej historii"

Ostatnia aktualizacja: 29.10.2016 20:25
Na Wileńszczyźnie, Lwowszczyźnie, Grodzieńszczyźnie i w wielu innych miejscach pozostały polskie cmentarze.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Zima na dawnych Kresach. Czas spędzany wspólnie

Ostatnia aktualizacja: 08.01.2017 17:00
- Na Kresach ludzie żyli w większej wspólnotowości niż ludzie w innych częściach Polski. Sąsiedzi sobie pomagali i żyli wspólnie, ale także życie wewnątrz dworu toczyło się bardziej wspólnie niż my byśmy to sobie dziś wyobrażali - mówi Irena Domańska-Kubiak.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Górale karpaccy w kresowej tradycji dawnych ziem RP

Ostatnia aktualizacja: 11.02.2017 19:46
- Od końca wieku XIV do końca I Rzeczpospolitej granica polsko-węgierska biegła grzbietem Karpat. Tereny te zamieszkują karpackie grupy Rusinów: Łemków, Bojków i Hucułów, choć ich etnos przekracza granice państwowe, bo i w sąsiedniej Rumunii i na Ukrainie możemy go odnaleźć - mówi historyk dr Jan Skłodowski.
rozwiń zwiń