Niemiec i Amerykanin laureatami Nobla z dziedziny chemii

Ostatnia aktualizacja: 07.10.2021 13:27
Benjamin List z Niemiec i David MacMillan ze Stanów Zjednoczonych otrzymali Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii. Komitet noblowski nagrodził ich za - prowadzone oddzielnie - opracowanie asymetrycznej katalizy organicznej, czyli nowego, precyzyjnego narzędzia do budowy molekularnej.
David W.C. MacMillan (po lewej) i Benjamin List (po prawej)
David W.C. MacMillan (po lewej) i Benjamin List (po prawej)Foto: PAP/EPA/ JUSTIN LANE i FRIEDEMANN VOGEL

1200x660_PR4_nobel-medycyna_03.1.jpg
David Julius i Ardem Patapoutian laureatami Nobla w dziedzinie medycyny

Zdaniem komitetu prace naukowców mają ogromny wpływ na badania farmaceutyczne i uczynią chemię bardziej ekologiczną.


Posłuchaj
02:48 Jedynka-6-10-2021-ekspres-jedynki.mp3 Nagroda Nobla 2021 w dziedzinie chemii (Ekspres Jedynki)

rotblat józef pap 1200x660.jpg
Nobliści z polskimi korzeniami

 

Dr hab. Wiktor Lewandowski z UW wyjaśnia, że wiele związków chemicznych, choć zbudowanych z tych samych atomów, nie jest identycznych i mają się do siebie jak lustrzane odbicia. - Dzięki odkryciom, które zostały nagrodzone, można selektywnie syntezować jeden z tych dwóch związków, czyli jedno z dwóch odbić - mówi. Metody takiej syntezy były znane wcześniej, ale opracowane przez noblistów, pozwalają zrezygnować z substancji szkodliwych, np. metali ciężkich.

Podkreśla się, że odkrycia mają wiele wymiarów, nie tylko naukowy, ale też ekonomiczny. Bo za 35 proc. światowego PKB odpowiada kataliza i katalizatory. Potrafią usprawnić produkcję leków zwalczających wirusy poprzez redukcję z 12 etapów do kilku. 

Prof. Sławomir Sęk tłumaczy, że zanim została opracowana asymetryczna kataliza organiczna, producenci byli skazani na używanie katalizatorów opartych na palladzie czy platynie lub na enzymach, co w obu przypadkach jest kosztowne. - Tutaj mamy do wykorzystania proste molekuły organiczne, których otrzymywanie jest mniej kosztowne - mówi. 

W historii chemicznego Nobla najwięcej nagród otrzymywali Amerykanie i Niemcy. Tegoroczni laureaci to młodzi naukowcy z rocznika 1968. Prof. Sęk podkreśla, że badania były prowadzone niezależnie. - To pokazuje, że czasami z dwóch niezależnych ścieżek spotykamy się w jednym punkcie i ten punkt okazuje się docelowo przełomowy - zauważa.

Ogłoszenie nazwisk laureatów Nobla 2021 w dziedzinie chemii

Czytaj także:

***

Tytuł audycji: Ekspres Jedynki 

Materiał: Dorota Truszczak

Data emisji: 6.10.2021 r. 

Godzina emisji: 16.23

ag

Zobacz więcej na temat: Nobel chemia Dorota Truszczak

Czytaj także

Jorgos Seferis. Poeta autentyczny

Ostatnia aktualizacja: 19.03.2021 21:30
Bohaterem audycji był Jorgos Seferis - grecki poeta, eseista, a także laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1963. Jego sylwetkę przybliżył nam prof. Michał Bzinkowski - znawca twórczości Seferisa, a także tłumacz jego poezji.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Sigrid Undset - katoliczka, matka, pisarka

Ostatnia aktualizacja: 20.05.2021 05:35
139 lat temu, 20 maja 1882 roku, urodziła się Sigrid Undset, norweska pisarka, laureatka Nagrody Nobla. Jej powieści osadzone najczęściej w średniowieczu naznaczone są głęboką katolicką wiarą autorki, która przeżyła nawrócenie w dorosłym wieku.
rozwiń zwiń