"Jedyne takie miejsce". Frombork – gród Mikołaja Kopernika

Ostatnia aktualizacja: 27.02.2021 13:00
W szkole uczymy się, że zatrzymał Słońce, a ruszył Ziemię. A czy wiemy o nim coś więcej? Jaki Mikołaj Kopernik był prywatnie? Dlaczego był samotnikiem i czemu z publikacją swoich badań zwlekał prawie do samej śmierci? Czy zobaczył przed śmiercią swoje dzieło? Na te pytania odpowiadamy w kolejnej audycji z cyklu "Jedyne takie miejsce"
Pomnik Mikołaja Kopernika usytuowany u stóp Wzgórza Katedralnego we Fromborku powstał  w roku 1973 - w 500. rocznicę urodzin astronoma
Pomnik Mikołaja Kopernika usytuowany u stóp Wzgórza Katedralnego we Fromborku powstał w roku 1973 - w 500. rocznicę urodzin astronoma Foto: cobalt88 / Shutterstock.com

shutterstock_kopernik 1200.jpg
Mikołaj Kopernik. Czego wciąż nie wiemy o słynnym astronomie?

"Jedyne takie miejsce" tym razem zaprasza do Fromborka, do grodu Mikołaja Kopernika. Odwiedzamy planetarium, obserwatorium astronomiczne oraz puszczamy w ruch wahadło Foucaulta. Chodzimy też po sekretnych miejscach Katedry.

Jaki Kopernik był naprawdę

We Fromborku jest słynny obraz Jana Matejki przedstawiający Mikołaja Kopernika na wieży tamtejszej katedry. Ale mistrz trochę namieszał i namalował nieprawdę. Małgorzata Czupajło wyjaśnia, na czym polegały przeinaczenia. - Do wykonania pomiarów powinno być twarde i stabilne podłoże, a podłoga na wieży została przedstawiona jako drewniana, czyli nie zapewniała stabilności - mówi. Również nie wszystkie instrumenty pomiarowe namalowane na obrazie były w czasach Kopernika już znane. Jan Matejko obraz tworzy około stu lat po śmierci astronoma, kiedy już do użytku weszły przyrządy nieznane w XVI wieku. Na przykład w czasach Kopernika nie było jeszcze lunet. - One pojawiły się na początku XVII wieku i wymyślili je żeglarze holenderscy - wyjaśnia. Małgorzata Czupajło podkreśla, że Matejko był symbolistą i na jego obrazach można znaleźć wiele symboli.

Kopernik był też lekarzem i z zachowanych listów wynika, że całkiem niezłym. Astronomia była jego hobby. Bakcyla złapał podczas studiów na Akademii Krakowskiej. Tam właśnie zainteresował się astronomią.


Posłuchaj
44:13 2021_02_27 09_06_27_PR1_jedyne_takie_miejsce.mp3 Frombork - gród Mikołaja Kopernika cz.1. (Jedyne takie miejsce/Jedynka)

 

Posłuchaj
39:39 2021_02_27 10_11_20_PR1_jedyne_takie_miejsce.mp3 Frombork - gród Mikołaja Kopernika cz. 2. (Jedyne takie miejsce/Jedynka)

 

Posłuchaj
40:39 2021_02_27 11_09_12_PR1_jedyne_takie_miejsce.mp3 Frombork - gród Mikołaja Kopernika cz. 3. (Jedyne takie miejsce/Jedynka)

 

Katedra we Fromborku

Mikołaj Kopernik został pochowany pod posadzką katedry we Fromborku. Akurat jego miejsce pochówku jest znane, bo inne płyty zostały pomieszane podczas jednego z remontów. Katedra jest potężną budowlą. - Do zwornika mamy 17 metrów, a w całości to 10-piętrowy wieżowiec - mówi ksiądz Jacek Wojtkowski. Mieści się w niej do 400 osób. W katedrze jest ołtarz, najcenniejszy zabytek gotycki w regionie.



Szpital sprzed pół tysiąca lat

W pomieszczeniach dawnego szpitala wydzielono część wystawienniczą, gdzie są prezentowane prace młodych artystów. W drugiej części są zatopione w formalinie różne części ludzkiego ciała, na których kiedyś uczyli się lekarze. Można zobaczyć też ludzkie szkielety i dawne instrumenty medyczne. - Kiedyś ciało ludzkie przyrównywano do mapy, a lekarz jest podróżnikiem, który odkrywa nieznane lądy - wyjaśnia Jowita Jaglan. Opowiada, jak kiedyś leczono.

Kopernik 1200 Retyk.jpg
Jerzy Joachim Retyk – to dzięki niemu świat poznał Kopernika

Organy w katedrze, planetarium i muzeum

Arkadiusz Popławski uruchomił słynne organy katedralne, jedne z najsłynniejszych w Polsce. Opowiada ich historię. A Jagoda Semków oprowadza słuchaczy po planetarium i Muzeum Kopernika, czyli Muzeum Historii Medycyny, jedyne w Polsce. - Skupiamy się na historii medycyny i historii astronomii, bo to były dwie dziedziny, którymi zajmował się Kopernik - mówi pani kustosz. Wyjaśnia, skąd wiemy, jak wyglądał Kopernik. A Jowita Jaglan mówi, co wspólnego z Kopernikiem ma nasz złoty.

Czytaj także:

***

Tytuł audycji: Jedyne takie miejsce

Prowadził: Roman Czejarek

Goście: Małgorzata Czupajło, Jacek Wojtkowski, Jowita Jaglan, Arkadiusz Popławski, Jagoda Semków

Data emisji: 27.02.2021 

Godzina emisji: 9.00-12.00 

ag

Czytaj także

Mikołaj Kopernik - człowiek, który wstrzymał Słońce

Ostatnia aktualizacja: 19.02.2021 05:59
Mikołaj Kopernik urodził się 548 lat temu. - Jest najbardziej znanym Polakiem na świecie - mówił prof. Paweł Wieczorkiewicz na antenie Polskiego Radia.
rozwiń zwiń

Czytaj także

19 lutego po raz pierwszy obchodziliśmy Dzień Nauki Polskiej

Ostatnia aktualizacja: 19.02.2020 17:00
Nowe święto państwowe: w dniu urodzin Mikołaja Kopernika wyrażamy uznanie dla dokonań polskich naukowców. Obecnie w naszym kraju pracuje ponad 81 tys. badaczy, a wiedzę zdobywa ok. 1,2 mln studentów i prawie 40 tys. doktorantów.
rozwiń zwiń