Odkryj niezwykły świat nauki. "Jedyne takie miejsce" w Ogrodzie Doświadczeń im. Stanisława Lema w Krakowie

Ostatnia aktualizacja: 09.10.2021 13:13
Huśtawki sprzężone, krzywa najszybszego spadku, kołyska Newtona, kalejdoskop gigant, tarcze ze złudzeniami optycznymi ... i nie tylko. Radiowa Jedynka gościła w Ogrodzie Doświadczeń im. Stanisława Lema, który jest szczególnym miejscem na turystycznej mapie Krakowa.  
Ogród Doświadczeń im. Stanisława Lema w Krakowie
Ogród Doświadczeń im. Stanisława Lema w KrakowieFoto: PAP/Łukasz Gągulski

Stanisław lem serwis specjalny Galaktyka lema wersja poprawna 1200.png
"Galaktyka Lema" – zobacz nowy serwis narracyjny Polskiego Radia

Wyjątkowy park edukacyjny 

Ma ponad 6 ha  powierzchni i rozmieszczone są tam urządzenia demonstrujące zjawiska fizyki, ekspozycja geologiczna, sensoryczna czy zielony labirynt "Lem-birynt". Ogrodzie Doświadczeń im. Stanisława Lema to wyjątkowy park edukacyjny stworzony w roku 2007, a który warto odwiedzić zwłaszcza w roku setnych urodzin wielkiego Mistrza gatunku science fiction. 

-Stanisław Lem był miłośnikiem eksperymentów, lubił różnego rodzaju doświadczenia. Jego twórczość odnosi się do przyszłości, zastanowienia się nad tym, jak ona będzie wyglądać, więc tutaj w tym parku jego imienia, chcemy mieć z tą przyszłością wiele wspólnego - mówi w Programie 1 Polskiego Radia Rafał Sworst, kierownik Ogrodu Doświadczeń im. Stanisłąwa Lema w Krakowie. - Jest tutaj sporo argumentów, dlaczego akurat park nosi nazwę tego wielkiego pisarza - dodaje.

Posłuchaj
31:52 2021_10_09 09_11_17_PR1_Jedyne_takie_miejsce.mp3 "Jedyne takie miejsce" w Ogrodzie Doświadczeń im. Stanisława Lema w Krakowie cz.1 (Jedynka)

 

Idea zaczerpnięta z Norymbergi

Krakowski Ogród Doświadczeń to pierwsze tego typu przedsięwzięcie w Polsce. Idea stworzenia tego miejsca została zaczerpnięta z Norymbergi. - Ogród był tworzony w ramach Program Inicjatywy Wspólnotowej Equal i realizowany przez Miasto Kraków oraz Stowarzyszenie Siemacha - podkreśla gość audycji. - Twórcy byli w Norymberdze i tam mieli okazję widzieć, jak działa pole doświadczeń zmysłowych. (...) Ta idea bardzo się spodobała i została przeniesiona na grunt krakowski - opowiada. 

1970_Kliny_biblioteka.jpg
Stanisław Lem. Pisarz uzależniony od czytania

Tarcze ze złudzeniami optycznymi 

W parku rozmieszczone są urządzenia demonstrujące zjawiska fizyki. - W strefie optyki ukazane są tarcze, które pokazują nam różne złudzenia optyczne. Z daleka widzimy okrąg będący połączeniem koła i prostokątu. Ta tarczą możemy kręcić i im szybciej to robimy, tym bardziej widzimy, że ten okra połączony jest z prostokątem, jest zaokrąglony na swoich brzegach i wygląda jakby falował - wyjaśnia Karolina Przyborowicz, instruktor Ogrodu Doświadczeń. - Ta figura w rzeczywistości się nie rusza, jest rysunkiem, ale nasze oko i mózg tak to interpretuje - dopowiada. 


Posłuchaj
30:09 2021_10_09 10_13_53_PR1_Jedyne_takie_miejsce.mp3 "Jedyne takie miejsce" w Ogrodzie Doświadczeń im. Stanisława Lema w Krakowie cz.2 (Jedynka)

 

Jednym z ciekawszych urządzeń jest kalejdoskop. - Składa się on z małych koralików, które są wrzucane do środka, a na obrzeżach znajdują się trzy lustra ułożone na płaszczyźnie trójkąta równobocznego. Dzięki temu widzimy zwielokrotniony obraz tych koralików, które są wrzucone w środku. 20 metrów dalej widzimy przyrząd kalejdoskop, tylko w wersji "maxi" do którego możemy wejść - tłumaczy instruktor. 

"Lem-birynt"

W przyszłym roku Ogród Doświadczeń będzie obchodził jubileusz - 15-lecia powstania. Jedną z powstałych atrakcji jest zielony labirynt z cytatami Stanisława Lema – "Lem-birynt". - Staramy się nawiązywać do osoby i twórczości Stanisława Lema, jak tylko możemy - przyznaje Rafał Sworst. 

Geometria dróg powoduje, że mamy tak naprawdę do czynienia z dwoma labiryntami: o trasach typu meander w części zachodniej i typu spirala w części wschodniej. - Labirynt typu menader, cyzli idziemy w różne strony, a drugi typu spirala, gdzie idziemy w jednym kierunku, dochodzimy do centrum - dodaje. 

Posłuchaj
32:46 2021_10_09 11_10_00_PR1_Jedyne_takie_miejsce.mp3 "Jedyne takie miejsce" w Ogrodzie Doświadczeń im. Stanisława Lema w Krakowie cz.3 (Jedynka)

 

Działania sprzyjające ochronie środowiska 

Ogród Doświadczeń włącza się w działania sprzyjające ochronie ptaków, dlatego pozostawianie liści na naszych trawnikach jest właśnie takim działaniem. - Kiedyś był taki problem w naszym kraju, że liście były traktowane jako wróg, były wywożone i palone, ale okazało się, ze liście bardzo pozytywnie wpływają na zieleń parkową, drzewa lepiej rosną, jak pozwolimy tym liściom się rozłożyć - tłumaczy Bartłomiej Olszeszko. - Liście się rozkładają, stanowią miejsce do życia dla wielu organizmów, mogą sobie w niej bytować jeże, ryjówki, owady. Przez to, że liście się rozkładają, wzbogacają glebę, drzewa czują się lepiej, a wiadomo, zę miastach drzewa często chorują - zauważa gość Jedynki.

Muzeum Inżynierii Miejskiej w Krakowie

Ogród Doświadczeń jest oddziałem plenerowym Muzeum Inżynierii Miejskiej w Krakowie, który w tym roku przeszedł przebudowę oddziału głównej siedziby, która mieści się przy ul. św. Wawrzyńca w Krakowie. - W ramach przebudowy wyremontowaliśmy i rozbudowaliśmy cały obiekt, m.in. o podziemia, czyli wystawę stałą - mówi Joanna Pająk z Muzeum Inżynierii Miejskiej w Krakowie. 

Muzeum gromadzi historyczne obiekty techniki, szczególnie te, które pokazują rozwój polskiej myśli inżynieryjnej, wynalazczości, przemysłu i polskich firm i zakładów przemysłowych. Zbiera dokumentację związaną z dziejami techniki, przemysłu, komunikacji zbiorowej i inżynierii miejskiej w Krakowie. 

Zobacz też:

***

Tytuł audycji: Jedyne Takie Miejsce

Prowadzi: Sława Bieńczycka

Goście: Rafał Sworst (kierownik Ogrodu Doświadczeń im. Stanisława Lema w Krakowie), Karolina Przyborowicz (instruktor Ogrodu Doświadczeń), Bartłomiej Oleszko (przewodnik Ogrodu Doświadczeń), Joanna Pająk (Muzeum Inżynierii Miejskiej w Krakowie)

Data emisji: 9.10.2021 r. 

Godzina emisji: 9.00-12.00

ans 

Czytaj także

100 lat temu urodził się Stanisław Lem, jeden z najpopularniejszych polskich pisarzy i najwybitniejszych umysłów XX wieku

Ostatnia aktualizacja: 13.09.2021 16:45
Stanisław Lem urodził się 13 września 1921 roku we Lwowie. Tam studiował medycynę. Po wojnie zamieszkał w Krakowie. Był autorem książek science-fiction i jednym z najpopularniejszych i najbardziej cenionych na świecie polskich twórców.
rozwiń zwiń