Nieznana historia pomnika Józefa Piłsudskiego. "Z Chorwacji do Polski"

Ostatnia aktualizacja: 18.11.2021 12:13
Ponad 30 lat temu sprowadzono z Chorwacji do Katowic pomnik Józefa Piłsudskiego. - Transport tego pomnika został opłacony już przed drugą wojną światową - mówi w Programie 1 Polskiego Radia Łucja Bednarczuk-Kravic, tłumaczka języka chorwackiego, bośniackiego i serbskiego. Kto doprowadził do tego, że ten nieznany szerzej w Polsce pomnik pojawił się w naszym kraju?
Pomnik Józefa Piłsudskiego znajduje się na placu Chrobrego w Katowicach
Pomnik Józefa Piłsudskiego znajduje się na placu Chrobrego w KatowicachFoto: Pawel Szczepanski/shutterstock

piłsudski dmowski wiki 1200.jpg
W imię Niepodległej - endek Roman Dmowski i socjalista Józef Piłsudski
Posłuchaj
47:32 2021_11_18 00_10_56_PR1_Mój_świat_dźwięków.mp3 Łucja Bednarczuk-Kravic podzieliła się w audycji swoją historią związaną z pomnikiem Józefa Piłsudskiego, wykonanym przez chorwackiego rzeźbiarza Antuna Augustinčicia (Jedynka/Mój świata dźwięków)

Łucja Bednarczuk-Kravic mieszkała w Chorwacji do 1991 roku i szczególnie ceniła miłość Chorwatów do muzyki. - Było tam mnóstwo okazji do muzykowania i śpiewania. Nie wiem, czy ta tradycja jest utrzymana, ale do 1991 roku śpiewało się na imprezach w firmach, w których się pracowało. W tej chwili na pewno śpiewa się na biesiadach domowych czy w restauracjach - wspomina.

Agata Steczkowska zauważa, że Chorwaci są rzeczywiście rozśpiewanym narodem. W chorwackim radiu czy telewizji można usłyszeć jedynie rodzimą muzykę, w tym m.in. ludowe i patriotyczne piosenki. W ten sposób Chorwaci pielęgnują pamięć o swoich korzeniach. - Na przykład kiedy Chorwat wybuduje dom i położy dach, od razu znajdzie się na nim chorwacka flaga. Również na pochodach weselnych bardzo często pojawiają się narodowe flagi - opowiada Łucja Bednarczuk-Kravic.

Zakochała się w Chorwacie

Łucja Bednarczuk-Kravic przyznaje, że swojego przyszłego męża poznała w Chorwacji. - Byliśmy wtedy młodzi. Byłam po drugim roku studiów i po raz pierwszy wyjechałam do Chorwacji, a właściwie na Istrię, żeby popracować jako student i nauczyć się żywego języka. Mój mąż jako student pracował w tym samym obiekcie sportowym i tam się spotkaliśmy, zakochaliśmy, a później poszło już bardzo szybko (…). Z czasem wróciłam do kraju, bo musiałam kończyć studia, aczkolwiek pracę magisterską pisałam już w Chorwacji - zdradza.

- Z rodziną zamieszkaliśmy w Chorwacji. Myślę, że Chorwat w tamtym okresie niechętnie przeprowadziłby się do Polski. Wtedy w Polsce był kryzys, a była Jugosławia to był bogaty kraj - dodaje.

Nieznana historia

Gość Jedynki podzieliła się w audycji swoją historią związaną z pomnikiem Józefa Piłsudskiego, wykonanym przez chorwackiego rzeźbiarza Antuna Augustinčicia. - Mieszkając w Chorwacji przez 18 lat, właściwie nie wiedziałam, że pomnik Piłsudskiego stoi w centralnej części kraju, w miasteczku Klanjec. Dowiedziałam się w momencie, kiedy specjalni emisariusze przyjechali do Chorwacji, aby starać się o przywiezienie go do Polski - mówi Łucja Bednarczuk-Kravic.

- W Polsce przed II wojną światową został ogłoszony międzynarodowy konkurs na wykonanie pomnika Piłsudskiego (…). Konkurs wygrał chorwacki artysta - opowiada rozmówczyni Agaty Steczkowskiej, tłumacząc, dlaczego pomnik Józefa Piłsudskiego pojawił się w Chorwacji.

Łucja Bednarczuk-Kravic, pracując w chorwackiej bibliotece, odnalazła w zbiorach monografię Antuna Augustinčicia, w której znajdowały się szczegółowe informacje na temat pomnika. - Ten materiał kserowałam i wysyłałam do Polski. W latach 80. prof. Włodzimierz Pianka przyjechał do Chorwacji i miał ze sobą stosowną dokumentację. Miał też kopię listów przewozowych, wskazujących, że już przed wojną był opłacony transport tego pomnika. Niestety wtedy nie został sprowadzony do Polski, ponieważ we wrześniu 1939 roku wybuchła II wojna światowa - tłumaczy.

- Pomnik został przetransportowany do Polski [w 1990 roku - red.] i odwieziony do Katowic, gdzie jest ulokowany przed siedzibą urzędu wojewódzkiego, na placu Chrobrego (…). Po latach, kiedy znalazłam się w Polsce, miałam jako tłumacz grupę z Chorwacji. Zostaliśmy zaproszeni do wojewody śląskiego na rozmowę. Wtedy pokazałam Chorwatom ten pomnik i powiedziałam: "To jest pomnik waszego wielkiego rzeźbiarza Antuna Augustinčicia" - słyszymy.

Czytaj także:

***

Tytuł audycji: Mój świat dźwięków 

Prowadziła: Agata Steczkowska

Data emisji: 18.11.2021

Godzina emisji: 00.10

DS

Czytaj także

Co łączy piosenki "Zuzia, lalka nieduża" i "Józek, nie daruję ci tej nocy"? Rozmowa z Krystyną Kwiatkowską

Ostatnia aktualizacja: 27.05.2021 08:00
- Ta piosenka to był przełom w moim komponowaniu dla dzieci. Po raz pierwszy, zamiast pisać piosenki czysto edukacyjne, zrobiłam z tego piosenkę rozrywkową - mówi w audycji "Mój świat dźwięków" w Programie 1 Polskiego Radia Krystyna Kwiatkowska - autorka piosenki "Zuzia, lalka nieduża". 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Lekarz, która życie rodzinne poświęciła dla pracy

Ostatnia aktualizacja: 16.09.2021 00:11
Lekarz Barbara Siwińska nie wyszła za mąż, aby poświęcić się pracy społecznej. Jest znana w całym Śremie, gdzie osiadła krótko po studiach i mieszka tam do dziś. Wzorem dla niej są rodzice, którzy byli nauczycielami, ale znajdowali czas na pracę społeczną.
rozwiń zwiń