Z dala od szumu i chaosu. Nabożeństwa majowe u Górali Żywieckich

Ostatnia aktualizacja: 10.05.2020 06:00
Maj to czas, w którym pod kapliczkami i przydrożnymi krzyżami śpiewano na wsiach Litanię do Najświętszej Marii Panny w ramach nabożeństw majowych. O tym, jak takie nabożeństwa wyglądały w magurskim paśmie Beskidów, opowiedziała Brygida Sordyl z Pietrzykowic, propagatorka kultury góralskiej i członkini zespołu Magurzanie z Łodygowic.
Audio
  • Nabożeństwa majowe u Górali Żywieckich (Jedynka/Kiermasz pod kogutkiem}
Brygida Sordyl
Brygida SordylFoto: Dominik Imielski

- Dla nabożeństw charakterystyczne jest to, że to spotkanie ludzi w przestrzeni natury, gdzie nie ma jeżdżących samochodów, a jedynymi towarzyszami są ptaki i szeleszczące drzewa. Do kapliczek przychodziło się z racji nieprzerywania pracy w polu i dlatego, że w niektórych wsiach nie było kościołów lub były za daleko - tłumaczyła Brygida Sordyl. Zwyczaje ludowe jednego regionu mocno się mogą od siebie różnić, ale jeśli chodzi o tradycję nabożeństw majowych, to łączy je jedna cecha wspólna w skali krajowej: wszystkie polegały na tym, że w ramach przerwy czy zakończenia pracy udawano się do takiej kapliczki na modlitwę.

W audycji w ramach inicjatywy Polskiego Radia i Radiowego Centrum Kultury Ludowej #folkwdomu Rafał Bałaś z Fundacji Braci Golec zaprezentował działalność tejże w specyficznych dla artystów warunkach, słuchaliśmy wywiadu Piotra Kędziorka z Jadwigą Solińską, bukieciarką z Wąsoszy, z 1998 roku, oraz przedstawiliśmy tegorocznych laureatów nagród im. Oskara Kolberga. 

Laureaci 45. edycji Nagrody im. Oskara Kolberga

I kategoria: dla twórców z dziedziny plastyki i folkloru muzyczno-tanecznego

ANTONI GLUZA

mistrz gry na żywieckich dudach, heligonce, okarynie, piszczałkach pasterskich, znawca archaicznego repertuaru obrzędowego, gwary, kierownik kapel, zbieracz, dokumentator i popularyzator lokalnej kultury tradycyjnej. Szczyrk, Żywiecczyzna, woj. śląskie

CZESŁAWA LEWANDOWSKA

Koronkarka i wykonawczyni plastyki obrzędowej i dekoracyjnej, popularyzatorka i mistrzyni kurpiowskiego rękodzieła ludowego. Ostrołęka, Kurpie, woj. mazowieckie

HELENA MIAZEK

Wycinankarka, popularyzatorka łowickiego folkloru. Chąśno, Łowickie, woj. łódzkie

DIONIZY PURTA

Rzeźbiarz ludowy, animator i popularyzator kultury ludowej. Białystok, Podlasie, woj. podlaskie

ZOFIA TARASIEWICZ

Śpiewaczka ludowa, popularyzatorka dziedzictwa górali czadeckich, obrzędowości, plastyki, tradycji kulinarnych. Bolesławiec, woj. dolnośląskie

JÓZEF TOMCZYK

Skrzypek ludowy. Mroczki Małe, Sieradzkie, woj. łódzkie

II kategoria: dla twórców za pisarstwo ludowe

HELENA KOŁODZIEJ

Poetka ludowa. Wielkolas, pow. lubartowski, woj. lubelskie

III kategoria: dla kapel ludowych

Kapela ludowa MOGILANIE

Mogilany, Krakowiacy Zachodni, woj. małopolskie

IV kategoria: dla zespołów folklorystycznych

Zespół Śpiewaczy z Mroczek Małych

Mroczki Małe, pogranicze Sieradzkiego i Wielkopolski, woj. łódzkie

Zespół Góralski „Zornica”

Zakopane, Podhale, woj. małopolskie

V kategoria: Naukowcy, badacze, animatorzy

ANTONI MALCZAK

Regionalista, działacz kultury, muzyk, pedagog, społecznik, autor programu ochrony dziedzictwa kulturowego i promocji kultury regionalnej, organizator i animator instytucji i projektów, wieloletni dyrektor Małopolskiego Centrum Kultury SOKÓŁ w Nowym Sączu. Nowy Sącz, woj. małopolskie

LECH ŚLIWONIK

Teatrolog, profesor Akademii Teatralnej w Warszawie, prezes Zarządu Głównego Towarzystwa Kultury Teatralnej, badacz i znawca polskiego teatru amatorskiego, teatru ludowego. Inicjator, koordynator dokumentalista Sejmików Wiejskich Teatrów. Od 2016 roku przewodniczący Rady ds. Instytucji Artystycznych przy Ministrze Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Warszawa

Nagroda honorowa: dla instytucji i organizacji

PISMO FOLKOWE LUBLIN

Akademickie Centrum Kultury Uniwersytetu Marii Curie–Skłodowskiej „Chatka Żaka”, Lublin

POLONIA ENSEMBLE

Polish Folk Song and Dance Ensemble

Chicago, USA

***

Tytuł audycji: Kiermasz pod kogutkiem

Prowadził: Piotr Dorosz

Goście: Rafał Bałaś (Fundacja Braci Golec), Brygida Sordyl

Data emisji: 10.05.2020

Godzina emisji: 5.05

at

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Zwyczaje noworoczne i kolędnicze na Kurpiach

Ostatnia aktualizacja: 01.01.2020 09:00
W „Kiermaszu po kogutkiem” w Nowy Rok o zwyczajach noworocznych i kolędniczych na Kurpiach opowiadały członkinie zespołu śpiewaczego Bandysionki, z Bandyś na Kurpiach Zielonych: Antonina Deptuła, Marianna Kuta i Bronisława Świder. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Poniedziałek Wielkanocny na Mazowszu

Ostatnia aktualizacja: 13.04.2020 06:00
W świątecznym "Kiermaszu pod Kogutkiem" w Poniedziałek Wielkanocny zaprezentowaliśmy fragment audycji "Głos Mazowsza" o dawnych zwyczajach związanych ze Świętami Wielkanocy w którym posłuchaliśmy mieszkańców mazowieckich wsi. To materiał archiwalny z 1970 r., którego autorką jest Bożena Helbrecht.
rozwiń zwiń