"Panny Wyklęte". Kim były? O co walczyły?

Ostatnia aktualizacja: 08.03.2020 17:11
Trudno nawet oszacować, ile dokładnie było Żołnierek Wyklętych i ile z nich trafiło do więzienia. Dokumentacja powojenna jest szczątkowa. Działalność w konspiracji w tamtym czasie mocno stygmatyzowała. Wyrok ciążył nad całym życiem osoby skazanej. Te kobiety miały później problem ze znalezieniem pracy, a nawet żeby skończyć szkołę.
Audio
  • "Panny wyklęte". Kim były? O co walczyły? (Gdzie jest pan Cogito/Jedynka)
Ruta Czaplińska w więzieniu w Fordonie, 1951 r. fot. IPN (zdjęcie pochodzi z książki Sz. Nowaka Dziewczyny Wyklęte 2)
Ruta Czaplińska w więzieniu w Fordonie, 1951 r. fot. IPN (zdjęcie pochodzi z książki Sz. Nowaka "Dziewczyny Wyklęte 2")Foto: IPN

Rola kobiet w dążeniu do odzyskania niepodległości 

Jeżeli mówi się o Żołnierzach Wyklętych to zazwyczaj mamy przed oczami mężczyzn walczących z bronią w ręku przeciwko komunistycznym władzom. Rzadziej mówi się o kobietach, może poza Inką, Danuta Siedzikówną straconą za niepodległościową działalność. A rola kobiet w dążeniach do odzyskania niepodległości była taka sama jak mężczyzn. Były sanitariuszkami, łączniczkami, kurierkami. Ich wkład w działania konspiracyjne był taki sam jak mężczyzn i one również ponosiły odpowiedzialność karną za swoje czyny. 

- Walczyły o to samo, co Żołnierze Niezłomni, z tym, że jeszcze przy okazji musiały walczyć o byt swoich dzieci i to, żeby móc tych swoich Żołnierzy wspierać. Musiały odnaleźć się w wojennych sytuacjach, trudnych dla stworzenia rodziny. Były także pełnowartościowymi żołnierzami. Kobiety w konspiracji były też bardzo cenne - mówiła Barbara Konarska, rzecznik inicjatywy "Bieg tropem wilczym".  

Podziemie niepodległościowe. Mogłoby funkcjonować bez kobiet? 

Udział kobiet w armii notuje się od I Wojny Światowej, wojny bolszewickiej. W czasie II Wojny Światowej wypełniały szeregi Armii Krajowej i innych organizacji zbrojnych czy partii politycznych. - To, że widzimy kobiety w konspiracji antykomunistycznej nie jest niczym zaskakującym i dziwnym. Mamy przykłady bardzo różnych zaangażowań od tych podstawowych funkcji czyli funkcji pomocniczych w służbie sanitarnej czy łączności poprzez przykłady zaangażowań, o które byśmy kobiet w takim pierwszym ujęciu nie podejrzewali - podkreślił dr Tomasz Łabuszewski z Instytutu Pamięci Narodowej. 

"Kobiety łatwo było złamać"

Dr Lech Kowalski zaznaczył że kobiety przechodziły cięższe śledztwa niż mężczyźni. - Kobiety nie wytrzymywały śledztw, kiedy dostawały się w ręce żołnierzy KBW czy kontrwywiadu sowieckiego "Smiersz", a później informacji wojskowej, one przechodziły o wiele cięższe śledztwa niż mężczyźni, bo te kobiety można było łamać na wiele sposobów - wyjaśniał gość audycji. - One miały dzieci, były w ciąży, wiele z nich rodziło dzieci w więzieniach - dodał. 

W dalszej części audycji goście Programu 1 Polskiego Radia mówili o sukcesach Żołnierzy Wyklętych oraz o tym, jak wiara w Boga pomagała im przetrwać trudne chwile. 

Zobacz serwis historyczny poświęcony pamięci Żołnierzy Wyklętych. 

***

Tytuł audycji: Gdzie jest pan Cogito

Prowadzi: Małgorzata Raczyńska-Weinsberg

Goście: Barbara Konarska (rzecznik inicjatywy "Bieg tropem wilczym", współorganizatorka projektu "Panny Wyklęte"), Iwona Idep (córka Żołnierza Wyklętego), ks. Tomasz Trzaska (kapelan rodzin Żołnierzy Wyklętych), dr Tomasz Łabuszewski (Instytut Pamięci Narodowej), dr Lech Kowalski (historyk wojskowości)

Data emisji: 7.03.2020 r.

Godzina emisji: 15.09

ans 

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Muzeum Powstania Warszawskiego zaprasza na wystawę o Janie Rodowiczu – „Anodzie”

Ostatnia aktualizacja: 02.03.2020 09:23
Muzeum włącza się w obchody Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych prezentując wystawę w symbolicznym miejscu – w celach budynku dawnego Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Propaganda miała uczynić z nich bandytów". Prezes IPN o Żołnierzach Wyklętych

Ostatnia aktualizacja: 01.03.2020 09:44
- Przywracamy pamięć o Żołnierzach Wyklętych - tak o Narodowym Dniu Pamięci Żołnierzy Wyklętych mówi prezes Instytutu Pamięci Narodowej. Święto to obchodzone jest dziś w całej Polsce.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Rekordowa liczba uczestników biegu "Tropem Wilczym". Za nami 8. Bieg Pamięci Żołnierzy Wyklętych

Ostatnia aktualizacja: 02.03.2020 15:44
80 tysięcy biegaczy w ponad 360 miastach w Polsce i za granicą - to rekord największej imprezy sportowo-edukacyjnej, która 1 marca br. towarzyszyła obchodom Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych. - W pierwszym biegu brało udział kilkanaście osób. Teraz, po siedmiu latach bieg stał się projektem międzynarodowym - podkreśla Barbara Konarska, rzeczniczka prasowa Biegów "Tropem Wilczym".  
rozwiń zwiń