42. rocznica powstania Wolnych Związków Zawodowych Wybrzeża

Ostatnia aktualizacja: 29.04.2020 21:50
29 kwietnia 1978 roku została ogłoszona w Gdańsku "Deklaracja Założycielska Wolnych Związków Zawodowych WZZ Wybrzeża". Wśród inicjatorów WZZ Wybrzeża byli: Joanna i Andrzej Gwiazdowie, Krzysztof Wyszkowski oraz Antoni Sokołowski.
Audio
  • 42. rocznica powstania Wolnych Związków Zawodowych Wybrzeża (Przystanek Historia/Jedynka)
Nieoficjalne obchody rocznicy Grudnia70 przed bramą nr 2 Stoczni Gdańskiej im. Lenina
Nieoficjalne obchody rocznicy Grudnia’70 przed bramą nr 2 Stoczni Gdańskiej im. LeninaFoto: zasoby Instytutu Pamięci Narodowej

Deklaracja założycielska WZZ Wybrzeża 

W deklaracji Komitetu Założycielskiego Wolnych Związków Zawodowych Wybrzeża z 29 kwietnia 1978 r., podpisanej przez Andrzeja Gwiazdę, Krzysztofa Wyszkowskiego i Antoniego Sokołowskiego, stwierdzano m.in.: "Celem Wolnych Związków Zawodowych jest organizacja obrony interesów ekonomicznych, prawnych i humanitarnych pracowników. WZZ deklarują swą pomoc i opiekę wszystkim pracownikom bez różnicy przekonań czy kwalifikacji. (…) Identyfikując się z założycielami pisma +Robotnik+, w nim oraz we własnych wydawnictwach informować będziemy o naszej pracy. Wzywamy wszystkich pracowników, robotników, inżynierów i urzędników do tworzenia niezależnych przedstawicielstw pracowniczych. Droga do celu prowadzić może również poprzez wprowadzanie do Rad Zakładowych niezależnych działaczy, którzy reprezentować będą wyborców uczciwie, broniąc ich interesów". 

- To był przełom w dużej mierze, jeżeli chodzi o trójmiejską opozycję. (...) Sama deklaracja mówiła także o potrzebie demokratyzacji ustroju PRL, ale wprost nie stawiała zadań politycznych przed tą organizacją - mówił dr Piotr Brzeziński z Biura Badań Historycznych IPN w Gdańsku. - W dużej mierze chodziło o kwestie socjalne i o to, żeby władze przestrzegały praw i poszanowały godności pracowników - tłumaczył dr Brzeziński. 

Znaczenie WZZ dla powstania Solidarności w 1980 roku

 Gość audycji dr Piotr Brzeziński wyjaśnił jak dużą rolę odegrało powstanie Wolnych Związków Zawodowych na NSZZ "Solidarność". 

- Przebieg wydarzeń w PRL dowiódł, że bez WZZ, bez ich postulatów powstanie "Solidarności" mogło być bardzo utrudnione - powiedział ekspert. - Jeżeli spojrzymy na postulaty WZZ i na 21 postulatów ze Stoczni Gdańskiej widać tam dużą zbieżność- dodał dr Brzeziński. 

W audycji mowa była także o roli masakry w Gdyni w grudniu 1970 roku w powstaniu WZZ, znaczeniu WZZ, celu jaki im przyświecał, reakcji władz PRL (nazwano  organizatorów "opozycją autobusową") oraz Moskwy. 



Ponadto w audycji:

- 22 kwietnia 1920 roku w Warszawie został podpisany pakt Piłsudski-Petlura skierowany przeciwko wspólnemu wrogowi Rosji bolszewickiej. Piłsudski podpisując porozumienie  z  atamanem Symonem Petlurą realizował  swój plan stworzenia strefy buforowej między Polską a Rosją, aby zmienić sytuację na wschodnich rubieżach Rzeczypospolitej. Nadal nie było jasne jaka będzie nasza granica wschodnia. Od 14 lutego 1919 roku trwała wojna polsko-bolszewicka. A Petlura dążył do powstania niepodległej Ukrainy. O początku, przebiegu  i znaczeniu tej historii opowiedział prof. Mirosław Szumiło z Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej i IPN.

- opowiedzieliśmy o książce "Policja granatowa w Generalnym Gubernatorstwie w latach 1939-1945"  red. Tomasz Domański i Edyta Majcher-Ociesa. Policja granatowa została powołana przez Niemców na terenie GG. O jej powstaniu,  działalności, losach jej funkcjonariuszy po zakończeniu II wojny światowej będzie mówił Tomasz Domański.

- w cyklu "Było, będzie": m.in film o obronie krzyża w Nowej Hucie w kwietniu 1960 roku, propozycje ciekawych artykułów z Portalu Przystanekhistoria.pl (w tym o Kazimierzu Pużaku).


Audycja powstała we współpracy z Instytutem Pamięci Narodowej i portalem przystanekhisotria.pl 

***

Tytuł audycji: Przystanek Historia

Prowadzi: Dorota Truszczak

Materiały: Justyna Majchrzak, Katarzyna Semaan 

Goście: dr Piotr Brzeziński (IPN w Gdańsku),  prof. Mirosław Szumiło (Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej i IPN)

Data emisji: 29.04.2020 r. 

Godzina emisji: 19.07

 ans 

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

40. rocznica powstania WZZ na Wybrzeżu

Ostatnia aktualizacja: 30.04.2018 16:14
„Bez Wolnych Związków Zawodowych na Wybrzeżu nie powstałaby Solidarność” - twierdzi wielu działaczy antykomunistycznych z czasów PRL. O powstaniu i działalności WZZ na Wybrzeżu mówił w rozmowie z reporterem Polskiego Radia Dawidem Grygorcewiczem Andrzej Kołodziej - jeden z członków WZZ Wybrzeża, późniejszy organizator strajku w Stoczni im. Komuny Paryskiej w Gdyni, członek NSZZ Solidarność.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Oferta edukacyjna IPN zgromadzona na nowym portalu

Ostatnia aktualizacja: 01.04.2020 20:50
Od 20 lat edukacja jest jednym z głównych zadań Instytutu Pamięci Narodowej. Niezwykle bogata oferta edukacyjna została uporządkowana i zgromadzona na nowym portalu edukacja.ipn.gov.pl, który jest skierowany do uczniów, nauczycieli, a także miłośników historii. 
rozwiń zwiń