Materiały organów bezpieczeństwa. Kto może być w ich posiadaniu?

Ostatnia aktualizacja: 21.10.2020 21:20
Nawet osiem lat więzienia grozi mieszkańcowi Warszawy, który próbował sprzedać w internecie niemieckie dokumenty z czasów II wojny światowej. Dokumenty te zabezpieczyła policja, a prokuratorzy IPN wszczęli śledztwo. Jakie dokumenty należy przekazywać do IPN?
Audio
  • Kto ukrywa materiały, które powinny znajdować się w dyspozycji IPN? (Przystanek Historia/Jedynka)
Otto Skorzeny, major Waffen SS i służby bezpieczeństwa
Otto Skorzeny, major Waffen SS i służby bezpieczeństwaFoto: NAC

Posłuchaj
20:35 PR1_MPLS 2020_10_21-19-09-11.mp3 Kto ukrywa materiały, które powinny znajdować się w dyspozycji IPN? (Przystanek Historia/Jedynka)

- Zgodnie z prawem, które obowiązuje w Polsce, dokumenty, które zostały wytworzone przez organy bezpieczeństwa państwa III Rzeszy, również powinny znajdować się w dyspozycji Instytutu Pamięci Narodowej. Inne dokumenty wytwarzane przez władze okupacyjne powinny znajdować się w dyspozycji archiwów podporządkowanych Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych - wyjaśnia Marzena Kruk, dyrektor Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej.

W przypadku nielegalnego posiadania dokumentów i nieprzekazania ich do IPN, grozi kara pozbawienia wolności do 8 lat.

Jakie dokumenty?

Instytut Pamięci Narodowej zajmuje się dokumentami z lat 1917-1990. Jakie dokładnie dokumenty podlegają ustawie? - Ustawa jest bardzo precyzyjna, ponieważ wymienia wszystkie rodzaje materiałów archiwalnych. Są to zdjęcia, filmy, kartoteki, bazy danych (…) i wszelkie materiały wytworzone przez organy bezpieczeństwa, czy to III Rzeszy, czy komunistycznej władzy w Polsce - odpowiada Marzena Kruk.

- To już nie jest hipoteza, która krążyła na początku lat 90., że funkcjonariusze odchodząc ze służby, zabierali ze sobą efekty swojej wieloletniej pracy operacyjnej. Teraz wiemy, że tak było i proceder prywatyzowania, wyprowadzania oraz po prostu kradzieży dokumentów bezpieki miał miejsce. Potwierdzają to chociażby doniesienia, gdzie u byłego funkcjonariusza w mieszkanku w Gdańsku znaleziono mikrofisze zawierające materiały archiwalne dotyczące najważniejszych, pierwszoplanowych postaci Solidarności z Trójmiasta - zauważa gość Jedynki.

Materiały sprzedane do Instytutu Hoovera

Marzena Kruk dodaje, że spora część materiałów została sprzedana i wywieziona do Instytutu Hoovera, np. teczki z domu gen. Kiszczaka. - Sprawy dokumentów gen. Kiszczaka czy gen. Jaruzelskiego są powszechnie znane. W posiadaniu Instytutu Hoovera są też inne dokumenty, które pochodzą ze Służby Bezpieczeństwa - słyszymy.

Poza tym w audycji:

- Jesienią 2008 roku rozpoczęły się prace legislacyjne nad przepisami obniżającymi uposażenie byłych funkcjonariuszy komunistycznej bezpieki. W styczniu 2009 roku uchwalono tzw. ustawę dezubekizacyjną, z kolei w 2016 roku dokonano jej nowelizacji. Dlaczego? I co ona zmieniła? Rozmowa z dr. Rafałem Leśkiewiczem z Instytutu Pamięci Narodowej.

- "Najbardziej tajemniczy kraj świata" to tytuł albumu dokumentującego podróże do Związku Sowieckiego amerykańskiego fotografa Juliena Bryana. Dla jego rodaków ZSRR był krajem-zagadką. Do 1933 roku USA nie utrzymywały z nim oficjalnych stosunków dyplomatycznych. Rozmowa Justyny Majchrzak z Tomaszem Stempowskim.

- Było/będzie, czyli o najciekawszych wydarzeniach organizowanych przez Instytut Pamięci Narodowej.

Audycja powstała przy współpracy z Instytutem Pamięci Narodowej i portalem IPN PrzystanekHistoria.pl.

***

Tytuł audycji: Przystanek Historia

Prowadziła: Dorota Truszczak

Goście: dr Rafał Leśkiewicz (wicedyrektor Biura Badań Historycznych w Instytucie Pamięci Narodowej), Marzena Kruk (dyrektor Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej), Tomasz Stempowski

Data emisji: 21.10.2020 

Godzina emisji: 19.09

DS


Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Dr Jarosław Szarek o 40. rocznicy powstania Solidarności: źródeł jej powstania było wiele

Ostatnia aktualizacja: 24.06.2020 21:35
W sierpniu 1980 roku, po lipcowych protestach robotników w zakładach pracy w Lublinie i Świdniku, wybuchła fala strajków w tysiącach zakładów w całej Polsce. Te wydarzenia były bezpośrednią przyczyną podpisania porozumień sierpniowych (31 sierpnia) i powstania NSZZ "Solidarność" - pierwszej w krajach bloku sowieckiego niezależnej od władzy, legalnej organizacji związkowej. O narodzinach związku opowiada prezes IPN dr Jarosław Szarek.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Solidarność - związek zawodowy, który w 1980 roku chciał zmienić Polskę

Ostatnia aktualizacja: 09.09.2020 19:07
40 lat minęło od pamiętnego Sierpnia'80 i podpisania Porozumień Sierpniowych, co zaowocowało powstaniem NSZZ Solidarność. Jakie były idee Solidarności zarówno w dziedzinie gospodarki, edukacji jak i kultury?
rozwiń zwiń

Czytaj także

IV rozbiór. Sowiecka agresja na Polskę

Ostatnia aktualizacja: 23.09.2020 19:05
W kolejnej audycji z cyklu "Przystanek historia" opowiadamy o agresji sowieckiej na Polskę 17 września 1939 roku. Jej przyczyny i  konsekwencje analizuje dr Paweł Libera (PAN, IPN). Nadaliśmy też archiwalną wypowiedź ambasadora RP w Moskwie Wacława Grzybowskiego o przekazaniu mu noty przez rząd sowiecki 17 września 1939 roku.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Na licencji Moskwy. Komuniści rządzący Polską Ludową

Ostatnia aktualizacja: 07.10.2020 19:10
O komunistach w Polsce z nadania ZSRR traktuje książka "Na licencji Moskwy. Wokół Gomułki, Bermana i innych 1943-1970" autorstwa dr Roberta Spałka, która przybliża dzieje władzy komunistycznej w Polsce oraz opisuje działania, postawy i dążenia decydentów PPR i PZPR. 
rozwiń zwiń