Stan wojenny w Polsce. Koniec karnawału Solidarności

Ostatnia aktualizacja: 02.12.2020 20:20
Stan wojenny, wprowadzony 13 grudnia 1981 roku, to jedno z najdramatyczniejszych wydarzeń w historii powojennej Polski. Jakie były jego  przyczyny i konsekwencje? 
zdjęcie ilustracyjne
zdjęcie ilustracyjneFoto: Tomasz Bidermann/shutterstock.com

Posłuchaj
20:43 2020_12_02 19_06_48_PR1_Przystanek_Historia.mp3 Stan wojenny w Polsce. Koniec karnawału Solidarności (Przystanek Historia/Jedynka)

 

Gen. Wojciech Jaruzelski w mundurze na ekranach telewizorów w niedzielny poranek, żołnierze grzejący się przy koksownikach na zaśnieżonych, mroźnych ulicach, czołgi, wozy bojowe w wielu polskich miastach, miasteczkach, zatrzymanie i internowanie działaczy NSZZ "Solidarność" oraz opozycji demokratycznej to jedne z pierwszych obrazów i faktów przywoływanych w związku z tym wydarzeniem, które zatrzymało solidarnościowy ruch sprzeciwu wobec ustroju PRL. 


I-zjazd-NSZZ_PAP_663.jpg
Pierwszy zjazd NSZZ "Solidarność"

Czy komuniści wiedzieli że karnawał Solidarności zakończy się stanem wojennym? - Zdecydowanie komuniści w momencie podpisania Porozumień Sierpniowych w 1980 roku (czyli tych porozumień, na podstawie których powstała Solidarność) od początku myśleli o tym jak ją zniszczyć - mówi w Programie 1 Polskiego Radia Grzegorz Wołk z Biura Badań Historycznych IPN. - Stan wojenny był dla nich tak naprawdę jedynym wyjściem z sytuacji, siły zbrojne, spacyfikowanie oddolnych dążeń do niepodległości, dążeń wolnościowych Polaków - ocenia gość audycji.

Polski Sierpień'80

W audycji porozmawialiśmy również o wydarzeniach, które zapoczątkował Polski Sierpień '80. Były one w sferze zainteresowań służb wywiadowczych państw pozostających w strefie wpływów ZSRR. Specjalne grupy tam pracujące przygotowywały analizy bieżącej sytuacji w Polsce oraz opracowywały wnioski. Jak to wyglądało w NRD? Jak wschodnioniemieckie służby specjalne postrzegały Solidarność? W jaki sposób funkcjonariusze Stasi oceniali sytuację gospodarczą i polityczną "bratniego kraju" w przededniu stanu wojennego? Tego możemy się dowiedzieć z publikacji IPN "Raporty polskie Stasi.

W przededniu stanu wojennego: czerwiec-grudzień 1981", na którą zwróci uwagę dr hab. Tytus Jaskułowski (Oddziałowe Biuro Badań Historycznych w Szczecinie). Obecnie trwają prace nad kolejnymi tomami dotyczącymi stanu wojennego (1981–1983), a także sześciu miesięcy po jego zakończeniu (1983 r.).

Polecamy książkę Andrzeja Paczkowskiego "Fakty, pogłoski, nastroje. Dziennik czasu wojennego (14 XII 1981 - 13 VIII 1982)"

W opracowaniu prof. Patryka Pleskota. Prof. Patryk Pleskot opowie o dzienniku, czyli spisywanych na gorąco notatkach wybitnego historyka i aktywnego działacza opozycji demokratycznej prof. Andrzeja Paczkowskiego, tzn. o pierwszych godzinach, dniach, tygodniach i miesiącach stanu wojennego. Dramatyczna noc z 12 na 13 grudnia 1981 r. zapadła autorowi w pamięć przede wszystkim z powodu… bólu zęba. O swoich notatkach prof. Paczkowski napisał "Dziwny jest taki dziennik pozbawiony choćby odrobiny refleksji". Czy słusznie?

***

W audycji też "Było, będzie", czyli propozycje artykułów z Portalu Przystanekhistoria.pl oraz wybrane wydarzenia organizowane przez IPN (laureaci nagród Kustosz Pamięci Narodowej; konkurs Audycja Historyczna Roku; 50. rocznica Grudnia ’70).

Czytaj także:

Audycja powstała przy współpracy z Instytutem Pamięci Narodowej i portalem IPN PrzystanekHistoria.pl.

***

Tytuł audycji: Przystanek Historia

Prowadził: Paweł Lekki

Materiały: Justyna Majchrzak, Katarzyna Semaan

Goście: Grzegorz Wołk (Biuro Badań Historycznych IPN), dr hab. Tytus Jaskułowski (Oddział IPN w Szczecinie)

Data emisji: 2.12.2020

Godzina emisji: 19.08

ans

Czytaj także

Dr G. Majchrzak: Wojciech Jaruzelski był zwolennikiem rozwiązań siłowych

Ostatnia aktualizacja: 13.12.2019 22:30
- Pierwszą osobą, która tuż po 5.00 rano dowiedziała się o wprowadzeniu w Polsce stanu wojennego był prymas Józef Glemp. Powód był oczywisty, chodziło o zneutralizowanie Kościoła i odsunięcie w czasie walki z nim - mówił dr Grzegorz Majchrzak z IPN.
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Kształtował ją Urban". Historyk o mentalność funkcjonariuszy ZOMO

Ostatnia aktualizacja: 13.09.2020 12:20
- Dla mnie najstraszliwszą śmiercią stanu wojennego była ta, młodej Joanny Lenartowicz, wyciągniętej z demonstracji i skopanej na śmierć - mówił w Polskim Radiu 24 prof. Tomasz Panfil, historyk Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.
rozwiń zwiń