II wojna światowa - konsekwencje niemieckiej i sowieckiej agresji

Ostatnia aktualizacja: 08.09.2021 21:40
Najstraszniejsza i najbardziej okrutna ze wszystkich wojen - te słowa towarzyszą nam nie tylko przy kolejnych rocznicach wybuchu II wojny światowej. Walki rozpoczęły się 1 września 1939 roku i trwały 6 lat. Agresja Niemiec i kilkanaście dni późniejsza napaść ZSRS przyniosły Polsce i Polakom ogromne straty ludnościowe, gospodarcze i społeczne. 
Kolumna obrońców opuszcza Westerplatte drogą wzdłuż kanału portowego po kapitulacji 7 września 1939 r. Po prawej na nasypie uszkodzony fragment muru Składnicy. Wśród idących na czele oficerów są: por. Stefan Grodecki (drugi od prawej), kpt. Franciszek Dąbrowski (trzeci od prawej), dowódca placówki Przystań ppor. Zdzisław Kręgielski (w środku), kp
Kolumna obrońców opuszcza Westerplatte drogą wzdłuż kanału portowego po kapitulacji 7 września 1939 r. Po prawej na nasypie uszkodzony fragment muru Składnicy. Wśród idących na czele oficerów są: por. Stefan Grodecki (drugi od prawej), kpt. Franciszek Dąbrowski (trzeci od prawej), dowódca placówki "Przystań" ppor. Zdzisław Kręgielski (w środku), kpFoto: IPN

Kampania wrześniowa 1939 1200.jpg
Żołnierze Września - symbolem "heroicznej obrony i determinacji Wojska Polskiego"

Czy po 82 latach od jej wybuchu możemy dokładnie opisać, wycenić i nazwać konsekwencje agresji niemieckiej i sowieckiej dla obywateli polskich? - Jeśli mówimy o ludności, to przyjmuje się, że Polska poniosła największe straty spośród wszystkich uczestników wojny - mówi w Programie 1 Polskiego Radia dr Paweł Kosiński z Biura Badań Historycznych IPN. 

Podczas II wojny światowej zginęło ok. 6 mln Polaków, co stanowiło 1/5 społeczeństwa. - Trzeba pamiętać, że to byli ludzie z jednej strony najaktywniejsi, którzy się narazili w pierwszej fazie Niemcom i Związkowi Radzieckiemu, a po 1941 roku już tylko Niemcom. (....) Polska nie była wysoko rozwiniętym państwem przed wojną, ludzi z wykształceniem wyższym było niewiele, więc te straty były bardzo bolesne - opowiada gość audycji. 


Posłuchaj
24:17 Jedynka/Przystanek historia 8.09.2021.mp3 II wojna światowa - konsekwencje niemieckiej i sowieckiej agresji (Przystanek historia/Jedynka)

 

Ziemie utracone 

W wyniku II wojny światowej Polska straciła ok. 20 proc. swojego terytorium. Nasz kraj został przesunięty ze wschodu na zachód na tzw. ziemie odzyskane. - Polska nie tylko została przesunięta, ale właściwie była jedynym państwem zwycięskim, które w wyniku wojny poniosło straty terytorialne - podkreśla dr Paweł Kosiński. - Jeżeli chodzi o powierzchnię kraju, to obecnie mamy ją mniejszą - dodaje. 

Polski przemysł 

Badacze II wojny światowej podają, że w 32 procentach zniszczony został polski przemysł, podobnie rolnictwo i leśnictwo. Był również ogromne straty w komunikacji i transporcie. - Polska była krajem rolniczo-przemysłowym o dużym przeludnieniu wsi i to miało różnorakie skutki. Z pewnością straty ludzkie są najboleśniejsze - ocenia historyk. 

Ponadto w audycji: 

17 września 1939  roku i wydarzenia II wojny światowej w polityce historycznej Federacji Rosyjskiej.

Przed nami kolejna, 82. już rocznica napaści ZSRS na Polskę. 700 tysięcy żołnierzy Armii Czerwonej ruszyło wtedy na nasz kraj. Polska znalazła się w kleszczach dwóch totalitaryzmów. Wcześniej, czyli 1 września, Niemcy zaatakowały nas przecież od Zachodu. Sowiecka agresja na Polskę to był dla nas nóż w plecy, jak podkreślają historycy. Jak opisuje ją i inne wydarzenia II wojny światowej polityka historyczna Federacji Rosyjskiej? Czego uczyli się i uczą młodzi Rosjanie i jak w związku z tym w życiu dorosłym postrzegają tamte czasy, dlaczego tak, a nie inaczej? W jakim stopniu ta ich wiedza związana jest z rzetelnymi badaniami historyków? Jaka jest dostępność dokumentów, archiwów? Jakie cele realizuje w swojej polityce historycznej Federacja Rosyjska? O tym mówił dr hab. Jan Szumski, dyrektor Biura Badań Historycznych IPN. 

Czytaj również: 

 - O książce "W cieniu Einsatzgruppen. Volksdeutscher Selbstschutz w okupowanej Polsce 1939–1940", red. Izabela Mazanowska, Tomasz Ceran, Marcin Przegiętka.

Volksdeutscher Selbstschutz to niemiecka organizacja paramilitarna, w skład której weszli etniczni Niemcy zamieszkujący II Rzeczpospolitą, utworzona oficjalnie we wrześniu 1939 roku rozkazem Himmlera na okupowanych ziemiach polskich. Liczbę jej członków określa się nawet na 100 tysięcy.  

Książka to pierwsza polska monografia Selbstschutzu w latach 1939–1940, a także pierwsze opracowanie tego tematu pokazujące odmienności i podobieństwa w działaniu oraz rolę tej organizacji w różnych regionach Polski w wyżej wymienionym okresie. O publikacji opowiedział dr Tomasz Ceran. 

- Informacja o wybranych wydarzeniach organizowanych przez IPN  (m.in. wystawa "Tu rodziła się Solidarność", tablica poświęcona Danucie Siedzikównie) oraz ciekawe artykuły na portalu PrzystanekHistoria.pl. 

Audycja powstała we współpracy z Instytutem Pamięci Narodowej i portalem IPN PrzystanekHistoria.pl 

***

Tytuł audycji: Przystanek Historia

Prowadzi: Dorota Truszczak

Goście: dr Paweł Kosiński (Biuro Badań Historycznych IPN), dr hab. Jan Szumski (dyrektor Biura Badań Historycznych IPN)

Data emisji: 8.09.2021 r. 

Godzina emisji: 19.30

ans 

Czytaj także

Polskie Radio w hołdzie radiowcom z września 1939 r. Odsłonięto pamiątkową tablicę

Ostatnia aktualizacja: 07.09.2021 11:40
Polskie Radio upamiętniło swoich pracowników, którzy we wrześniu 1939 r. mobilizowali Polaków do obrony przed inwazją wojsk niemieckiej Trzeciej Rzeszy. W budynku odsłonięto tablicę pamiątkową. Jak mówiła podczas uroczystości prezes Polskiego Radia Agnieszka Kamińska, pracownicy wykazali się w tamtym czasie odwagą i poświęceniem.
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Hołd wobec milionów polskich ofiar II wojny światowej". Piotr Gliński o odbudowie Pałacu Saskiego

Ostatnia aktualizacja: 07.09.2021 19:43
- Naszym obowiązkiem, także współczesnym, jest kształtować polską suwerenność i bronić jej - mówił na Forum Ekonomicznym w Karpaczu wicepremier, minister kultury, dziedzictwa narodowego i sportu Piotr Gliński.
rozwiń zwiń