Proces ppłk. Łukasza Cieplińskiego i IV Zarządu Głównego WiN

Ostatnia aktualizacja: 13.10.2021 21:10
14 października 1950 roku zakończył się trwający od 5 października proces IV Zarządu Głównego Zrzeszenia "Wolność i Niezawisłość", na którego czele stał Łukasz Ciepliński - oficer przedwojennego Wojska Polskiego, inspektor rzeszowski ZWZ-AK i komendant krakowskiej Delegatury Sił Zbrojnych. Był to już kolejny proces członków WiN. 
zdj. ilustracyjne
zdj. ilustracyjneFoto: Lukasz Dejnarowicz / Forum

armia krajowa NAC 1200.jpg
Polskie Państwo Podziemne. Fenomen w okupowanej Europie

Misja skazana na niepowodzenie? 

Z powodu aresztowań skład i organizacja Zrzeszenia "Wolność i Niezawisłość" (WiN) zmieniały się. W styczniu 1947 roku Łukasz Ciepliński utworzył IV Zarząd Główny WiN. Czy była to misja skazana na niepowodzenie? 


Posłuchaj
24:00 Jedynka/Przystanek Historia 13.10.mp3 Proces ppłk. Łukasza Cieplińskiego i IV Zarządu Głównego WiN (Przystanek Historia/Jedynka)

 

- Określenie, że była to misja bezsensowna, byłoby kłamliwe i stanowiłoby zaprzeczenie wielowiekowej tradycji insurekcyjnej - mówi na antenie Programu 1 Polskiego Radia dr Tomasz Łabuszewski, naczelnik Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Warszawie. - Rzeczywiście decyzja Łukasza Cieplińskiego przypadła na szczególnie dramatyczny moment przekreślający jakiekolwiek nadzieje na zmianę, czyli fałszerstwo pierwszych wyborów do Sejmu Ustawodawczego i z tym się wiązała najskuteczniejsza, jak się okazało, operacja resortu bezpieczeństwa, czyli amnestia, która miała na celu rozbicie w wielu miejscach jednolitych struktur terenowych Podziemia. Więc decyzja Łukasza Cieplińskiego była ze wszech miar heroiczna - opowiada ekspert. 

Kolejny proces WiN 

Ppłk Łukasz Ciepliński został aresztowany w listopadzie 1947 roku przez funkcjonariuszy UB. Proces IV Zarządu Głównego WiN odbył się w 1950 roku. 

Jak przyznaje gość audycji, proces IV Zarządu różnił się od pozostałych przede wszystkim długością śledztwa. - To jest paradoks, bo pierwsze trzy Zarządy Główne WiN dysponowały realną siłą, a czwarty już tej siły zdecydowanie nie miał - podkreśla. - Śledztwa i same procesy pierwszych trzech zarządów trwały po kilka tygodni, najwyżej miesięcy. Drugi element, który jest wspólny dla wszystkich tych procesów, to wymiar propagandowy. Każdy z nich był spektaklem wymyślonym przez resort bezpieczeństwa i władze partyjne i każdy z nich miał do odegrania konkretną rolę. IV Zarządowi przypadła rola przypisania Zrzeszeniu WiN miana agentury obcych wywiadów i że miał kontakty z czołowymi hierarchami Kościoła katolickiego - wyjaśnia dr Łabuszewski. 

Aresztowania członków IV Zarządu 

Członkowie IV Zarządu zostali aresztowani między 27 listopada 1947, a 1 lutego 1948 roku. 1 marca 1951 roku w więzieniu mokotowskim w Warszawie komuniści zamordowali siedmiu członków Zarządu. Byli to: ppłk Łukasz Ciepliński, mjr Adam Lazarowicz, mjr Mieczysław Kawalec, kpt. Franciszek Błażej, kpt. Józef Rzepka, por. Karol Chmiel i por. Józef Batory.

- Patrząc na proces IV Zarządu widzimy, że należało pokazać wszem i wobec, że władza komunistyczna jest bezlitosna wobec swoich przeciwników. Taką rolę odstraszającą ten wyrok spełnił - ocenił gość audycji.  

V Zarząd WiN składał się także z funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa (UB). - Poprzez przejęcie tras kurierskich UB chciał dotrzeć do ośrodków wywiadowczych państw zachodnich, ulokowanych głównie na terenie Niemiec. To pierwszy cel, który został z powodzeniem zrealizowany, a drugi to jest zohydzenie szyldu Zrzeszenia "Wolność i Niezawisłość" - dopowiada rozmówca Doroty Truszczak. 

Czytaj również: 

W audycji także:

- Narodowy Dzień Pamięci Duchownych Niezłomnych (19.10) i wspomnienie o ks. Jerzym Popiełuszce. Święto obchodzone jest w rocznicę zamordowania ks. Jerzego Popiełuszki przez funkcjonariuszy SB.

- Książka: Adam Pleskaczyński "Wartheland. Dzieje zbrodni" o funkcjonowaniu w Wielkopolsce i na ziemi łódzkiej "wzorcowego okręgu Rzeszy", w którym prowadzona była najbardziej rasistowska i bezwzględna polityka narodowościowa spośród wszystkich obszarów bezpośrednio wcielonych do Niemiec.

- W cyklu "Było, będzie" o wybranych wydarzeniach organizowanych przez IPN oraz o wybranych artykułach z portalu PrzystanekHistoria.pl.

Audycja powstaje przy współpracy z Instytutem Pamięci Narodowej i portalem IPN PrzystanekHistoria.pl.

***

Tytuł audycji: Przystanek Historia

Prowadzi: Dorota Truszczak

Materiały: Justyna Majchrzak, Katarzyna Semaan 

Goście: dr Tomasz Łabuszewski (naczelnik Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Warszawie), prof. Filip Musiał (dyrektor Oddziału IPN w Krakowie)

Data emisji: 13.10.2021 r. 

Godzina emisji: 19.30

ans 

Czytaj także

II wojna światowa - konsekwencje niemieckiej i sowieckiej agresji

Ostatnia aktualizacja: 08.09.2021 21:40
Najstraszniejsza i najbardziej okrutna ze wszystkich wojen - te słowa towarzyszą nam nie tylko przy kolejnych rocznicach wybuchu II wojny światowej. Walki rozpoczęły się 1 września 1939 roku i trwały 6 lat. Agresja Niemiec i kilkanaście dni późniejsza napaść ZSRS przyniosły Polsce i Polakom ogromne straty ludnościowe, gospodarcze i społeczne. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

IPN z cyfrowym przekazem o historii. Powstało Biuro Nowych Technologii

Ostatnia aktualizacja: 22.09.2021 19:29
Prezes Instytutu Pamięci Narodowej Karol Nawrocki powołał nową komórkę - Biuro Nowych Technologii. Skłoniła go do tego rosnąca popularność nowoczesnych technologii w procesach edukacyjnych. - Wyrosło pokolenie Polaków, którzy czekają na skuteczny przekaz edukacyjny - argumentuje prezes. 
rozwiń zwiń