Zsyłka i piekło obozu. Komiks jako źródło wiedzy historycznej

Ostatnia aktualizacja: 16.08.2021 09:44
Czy o piekle obozu koncentracyjnego da się opowiedzieć za pomocą komiksu? Czy wspomnienia ze zsyłki w Kazachstanie muszą przybrać formę tradycyjnego pamiętnika, aby można było uznać je za wartościowe? Paweł Piechnik poprzez swoje projekty odkłamuje komiks traktowany jako źródło niewymagającej rozrywki.
Sybir. Moja historia to komiks, który powstał na podstawie relacji Sybiraczki.
"Sybir. Moja historia" to komiks, który powstał na podstawie relacji Sybiraczki.Foto: Anatol Chomicz / Forum

Czytaj też:
rzezba z obozu pap 1200.jpg
Do Polski z Izraela trafiły rzeźby Samuela Willenberga. Ukazują piekło Treblinki

Paweł Piechnik jest artystą tworzącym ilustracje, komiksy, współtworzy również filmy animowane i filmy do gier. Niedawno spod jego ręki wyszła pierwsza część komiksu "Sybir". Wcześniej zrealizował komiks "Chleb wolnościowy", traktujący o więźniach Majdanka. W obu przypadkach źródłem i podstawą są prawdziwe wspomnienia konkretnych osób. Czy połączenie komiksu - gatunku kojarzonego z rozrywką - i historii pełnej krwawych i tragicznych momentów może się udać? - Dla mnie jest to oczywiste, że komiks porusza trudne tematy - mówi gość "Spotkania z...".


Posłuchaj
17:41 PR1_AAC 2021_08_15-23-37-07.mp3 Gościem "Spotkania z..." był Paweł Piechnik, autor komiksów historycznych (Spotkanie z .../Jedynka)

 

Nisza na polskim rynku

W Stanach Zjednoczonych jeszcze w latach 60. XX powstał gatunek "Graphic Novels". To komiksowe opowieści na tematy poważne. A jednak w Polsce ta dziedzina wciąż pozostaje mało znana. - Kiedy mówię, że zajmuję się komiksem, to ludzie podnoszą brwi, bo to jest rzadka sprawa. U nas nie ma dużego rynku komiksowego, więc sama kwestia powoduje pozytywne, ale jednak zdziwienie i pytanie, jak można się z tego utrzymać - wyznaje Paweł Piechnik.

W środowisku komiks historyczny kojarzy się z projektem na zlecenie, ale gość audycji sam zgłosił się do muzeum na Majdanku. Wszystko zaczęło się od zwiedzania terenu dawnego obozu koncentracyjnego w Lublinie. - Przejrzałem księgarnię, nie zauważyłem tam żadnych publikacji i zażartowałem wtedy, że może trzeba zrobić komiks. Od razu powiedziałem sobie, że to będzie inny komiks na temat Holocaustu od tych, które powstały do tej pory - dodaje Piechnik.

Zobacz też:

Czytaj też:
Mauthausen Gusen FREE 1200_660.jpg
"Austriaccy naziści słynęli z brutalności". Andrzej R. Potocki ws. obozu KL Gusen

Edukacja poprzez trudne pytania

Pomysł na "Chleb wolnościowy" dojrzewał w głowie autora kilka lat. Kluczową rolę odegrała osoba Danuty Brzoski-Mędryk, lekarki, pisarki, autorki wspomnień z obozu koncentracyjnego pt. "Niebo bez ptaków". - Pożyczono mi książkę, a później spotkanie z autorką w Warszawie spowodowało, że ten temat zaczął dla mnie żyć. Projekt od początku miał dotykać przestrzeni historycznej oraz współczesnej - tłumaczy gość "Spotkania z...". Wspomnienia więźniów obozu na Majdanku miały zostać uzupełnione wywiadami współczesnymi, gwarantującymi przenikanie się przeszłości i teraźniejszości.

Władze Państwowego Muzeum na Majdanku w roku 2017 zdecydowały się jedynie na część pierwszą, historyczną. W ten sposób powstał komiksowy reportaż składający się z rozdziałów mówiących o głodzie, śmierci i wolności. - Więźniowie w krótkich fragmentach swoich relacji wypowiadają się na dany temat - wyjaśnia Paweł Piechnik. Obecnie autor stara się pozyskać fundusze i dotacje na realizację części drugiej i trzeciej. - Jest to projekt o wartościach edukacyjnych również dla młodzieży, może posłużyć jako pomoc przy zadawaniu trudnych pytań na lekcjach - dodaje.

Przede wszystkim człowiek

Czerpanie ze wspomnień osób doświadczonych przez życie i historię wyróżnia prace Pawła Piechnika. Oprócz "Chleba wolnościowego" w podobny sposób powstał "Sybir". Autor oparł się wówczas na doświadczeniach Danuty Pietrzak, która w wieku 15 lat wraz z bratem i matką została wywieziona na Sybir. Tym razem jednak to placówka muzealna zwróciła się do twórcy. - Dostałem kilkanaście relacji różnych świadków. Relacja pani Danuty, którą napisała dla swoich wnucząt, była tak plastyczna i ciepła, że od razu przeniosłem się w tę przestrzeń starego Białegostoku i Kazachstanu. Widziałem w tym szansę na stworzenie nieszablonowej opowieści - wyjaśnia gość Programu 1 Polskiego Radia.

***

Tytuł audycji: Spotkanie z...

Prowadzi: Magda Mikołajczuk

Gość: Paweł Piechnik (artysta, autor komiksów historycznych)

Data emisji: 15.08.2021

Godzina emisji: 23.37

mg

Czytaj także

Obóz Auschwitz-Birkenau we wspomnieniach byłego więźnia. Stanisław Zalewski gościem Michała Olszańskiego

Ostatnia aktualizacja: 24.01.2020 13:00
– Chcę oddać hołd tym, którzy jeszcze żyją i do dziś udało im się zapamiętać tamte tragiczne chwile i przekazywać je ludziom – mówił w Programie 3 Polskiego Radia były więzień obozu Auschwitz-Birkenau i prezes Polskiego Związku Byłych Więźniów Politycznych Hitlerowskich Więzień i Obozów Koncentracyjnych Stanisław Zalewski na trzy dni przed 75. rocznicą wyzwolenia obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Paweł Piechnik: najpierw jest człowiek, potem rysuję jego wspomienia

Ostatnia aktualizacja: 24.04.2021 12:40
Danuta Pietrzak miała 15 lat kiedy, wraz z matką i bratem, w kwietniu 1940 roku została deportowana do Kazachstanu. Wspomnienia Sybiraczki posłużyły scenarzyście i rysownikowi Pawłowi Piechnikowi za kanwę opowieści graficznej "Sybir. Moja historia". 
rozwiń zwiń