X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem

Żegnamy Fransa Brüggena

Ostatnia aktualizacja: 14.08.2014 10:49
Archiwalnych nagrań autorstwa wybitnego artysty będzie można posłuchać w specjalnym wydaniu "Letniego festiwalu muzycznego", w którym Magdalena Łoś przedstawi także wspomnienia współpracowników zmarłego w poniedziałek Fransa Brüggena.
Audio
  • Stanisław Leszczyński: Frans Brüggen jako pierwszy pokazał nam, jak powinny brzmieć utwory Chopina (Wybieram Dwójkę)
Frans Brggen
Frans BrüggenFoto: PAP/Andrzej Rybczyński

Przed pięćdziesięciu laty Frans Brüggen, wówczas przede wszystkim grający na fletach prostych, należał do pierwszych artystów wykonujących muzykę barokową na instrumentach z epoki. Ćwierć wieku temu stworzył legendarną już dziś Orkiestrę  Osiemnastego wieku, z którą pokazał światu, jak naprawdę brzmiały symfonie Haydna, Mozarta i Beethovena. Polska publiczności ceni go także za znakomite wykonania i nagrania muzyki Chopina oraz innych kompozytoró z jego epoki, realizowane we współpracy z Festiwalem "Chopin i jego Europa".

Progam:

Fryderyk Chopin Fantazja A-dur na tematy polskie op. 13; wyk. Kristian Bezuidenhout, Orkiestra XVIII Wieku, dyr. Frans Brüggen (2. Międzynarodowy Festiwal Muzyczny "Chopin i Jego Europa", 30.08.2006);

Jan Sebastian Bach Msza h-moll BWV 232 (fragmenty), wyk. Peter Kooij - bas, Jan Kobow - tenor, Partick van  Goethem - kontratenor, Dorothee  Mields, Johannette Zomer - soprany, Cappella Amsterdam, Orkiestra XVIII Wieku, dyr. Frans Brüggen (Studio Koncertowe Polskiego Radia im. Witolda Lutosławskiego, 15.03.2009);

Józef Haydn Stworzenie świata - oratorium na głosy solowe, chór i orkiestrę Hob. XXI/2 (fragmenty); wyk. Johannette Zomer - sopran, Marcel Beekman - tenor, David Wilson-Johnson  - baryton, Krzysztof Gosztyła - narrator, Holenderski Chór Kameralny, Orkiestra XVIII Wieku, dyr. Frans Brüggen (5. Międzynarodowy Festiwal Muzyczny "Chopin i Jego Europa", 23.08.2009);

Ludwig van Beethoven Koncert skrzypcowy D-dur op. 61; wyk. Isabelle Faust - skrzypce, Orkiestra XVIII Wieku, dyr. Frans Brüggen (8. Międzynarodowy Festiwal Muzyczny "Chopin i Jego Europa”, 29.08.2012)

14 sierpnia (czwartek), godz. 19.00-22.45

A już teraz przypominamy wywiad, którego wybitny artysta udzielił naszemi portalowi przed paru laty.

***

Pół wieku temu należał Pan do prekursorów wykonawstwa muzyki dawnej. Co dla Pana oznacza ten termin?

Gdy w latach pięćdziesiątych rozpoczynaliśmy nasze poszukiwania "prawdziwego" brzmienia utworów z XVII i XVIII wieku, towarzyszyło nam przekonanie, które najlepiej sformułował wybitny niemiecki kompozytor Paul Hindemith. Stwierdził on kiedyś, że interpretowanie muzyki minionych epok na współczesnych instrumentach, bez uwzględnienia historycznego stylu wykonawczego, jest w istocie tworzeniem falsyfikatu. Tymczasem przez całą pierwszą połowę minionego wieku ów proceder był powszechnie akceptowany. Nicolas Harnonocurt, Gustav Leonhardt, John Eliott Gardiner i ja postanowiliśmy się mu przeciwstawić, badając historyczne dokumenty oraz sięgając po zabytkowe instrumenty bądź ich rekonstrukcje. Oczywiście do "prawdy" o danym utworze można się zbliżyć, ale nigdy nie posiądzie się jej w pełni. Nie jesteśmy w stanie zrekonstruować chociażby całego kontekstu społecznego i obyczajowego, jaki towarzyszył na przykład premierze IX Symfonii Beethovena.

Czy sformułowana wówczas filozofia jest nadal aktualna?

Zdecydowanie tak. Przez te pół wieku sens naszej działalności pozostał ten sam, choć bez wątpienia zmienił się nasz status w muzycznym światku. Wówczas uznawani byliśmy za odszczepieńców, niemalże wrogów; dziś traktowani jesteśmy na równi z reprezentantami głównego nurtu filharmonicznego.

Nadal jednak tworzycie rodzaj subkultury. Czy faktycznie udało Wam się zreformować wykonawstwo muzyki klasycyzmu oraz baroku?

Bez wątpienia. Za największy sukces uważam fakt, że najwybitniejsi współcześni dyrygenci, jak Claudio Abbado czy Mariss Jansons, otwarcie przyznają się do naszych wpływów. Ten ostatni przychodził nawet kiedyś regularnie z partyturami na nasze próby, żeby dowiedzieć się, jak należy interpretować Haydna! Udało nam się nauczyć współczesnych muzyków odpowiedzialności i szacunku dla idei kompozytorów ukrytych w nutach oraz "między nimi". Kiedyś wśród dyrygentów dominowała niezwykle zaborcza i pyszna postawa, której symbolem stał się Hebert von Karajan. Krążyło zresztą powiedzonko mówiące, że on dyryguje raczej orkiestrą niż utworem. Wewnątrz Orkiestry Osiemnastego wieku panują zupełnie inne relacje. Dyrygent nie jest tu udzielnym władcą, lecz równorzędną częścią całego organizmu. "Demokratycznie" współtworzymy interpretacje podczas prób i po równo dzielimy się przychodami.

Orkiestra Osiemnastego wieku była jednym z pierwszych zespołów, które wyspecjalizowały się w dziełach klasyków wiedeńskich, a następnie wczesnych romantyków. W Warszawie gracie Chopina oraz kompozytorów z jego epoki . Czy zespoły z tamtych czasów aż tak bardzo różniły się od współczesnych?

Nieporównanie mniej niż te z epoki Haydna, Mozarta i Beethovena, nie mówiąc już o Bachu. W gruncie rzeczy były to już współczesne instrumenty, chociaż dalszy rozwój technologii znacząco wpłynął na ich brzmienie, dynamikę, artykulację. Nie jestem jednak doktrynerem i nie mam nic przeciwko nowoczesnemu kanonowi interpretowania Chopina, który promuje się w ramach słynnego warszawskiego konkursu. Jeśli jednak ktoś chce usłyszeć tę muzykę "uszami kompozytora", zapraszam na nasze występy.

A gdzie zaczyna się historyczna granica wykonawstwa muzyki dawnej? Czy możliwe, że za kilkadziesiąt lat usłyszymy utwory Weberna na instrumentach z epoki? Pana zespół wykonywał już kompozycje jego rówieśnika, Igora Strawińskiego.

Cóż, można powiedzieć, że dyrygenci głównego nurtu zaczynają swoją drogę od Wagnera, a potem cofają się do Brahmsa, Schumanna, Mozarta, wreszcie Bacha. Tendencja w świecie wykonawstwa muzyki dawnej jest odwrotna. Pierwsze zespoły wykonywały Monteverdiego i innych kompozytorów wczesnego baroku, by stopniowo przejść do muzyki Bacha, Mozarta i wreszcie twórców XIX-wiecznych. John Eliot Gardiner nagrał na instrumentach z epoki "Requiem" Verdiego, kompozytora zmarłego w 1901 roku! Istnieje jednak pewna obiektywna granica, którą wyznaczają opery Wagnera. W pewnym sensie one określiły w miarę stabilny standard brzmienia współczesnych orkiestr. Z kolei moją osobistą cezurę stanowią dzieła Berlioza, twórcy nowoczesnego stylu instrumentacji. Co do Strawińskiego - to był swoisty eksperyment. Trzeba pamiętać, że rosyjski kompozytor nawiązywał w większości swoich dojrzałych dzieł, m.in. w wykonywanym przez Orkiestrę  Osiemnastego wieku balecie "Appollon musagète", do stylu muzyki baroku oraz klasycyzmu. W tym wypadku połączenie nowoczesnej partytury z dawnym brzmieniem wydaje się więc uzasadnione.

Pańska ojczyzna należy do światowych centrów wykonawstwa muzyki dawnej. To w Holandii, obok Wielkiej Brytanii oraz krajów niemieckojęzycznych, rozpoczął się ten ruch. W Polsce i całej Europie Wschodniej jest on dopiero w powijakach. Skąd ta przepaść?

Odpowiedź jest bardzo prosta i wynika raczej z czynników ekonomicznych niż kulturowych. Po II Wojnie Światowej w ramach Planu Marschalla do Europy Zachodniej trafiło mnóstwo środków finansowych z USA. Nie mogło to pozostać bez wpływu na kulturę oraz edukację. Gdy ja oraz inni muzycy mojego pokolenia rozpoczynaliśmy studia, mieliśmy praktycznie nieograniczone możliwości. Gdy zapragnąłem uczyć się gry na zapomnianym wówczas flecie prostym, bez problemu załatwiono mi znakomity instrument oraz pedagoga. Inni pragnęli poznawać tajniki klawesynu, wioli da gamba czy lutni. Można więc półżartem powiedzieć, że cały ruch wykonawstwa muzyki dawnej został zasponsorowany przez rząd amerykański...

mm/jp

Fryderyk Chopin Fantazja A-dur na tematy polskie op. 13, wyk. Kristian Bezuidenhout, Orkiestra XVIII Wieku, dyr. Frans Brüggen (2. Międzynarodowy Festiwal Muzyczny "Chopin i Jego Europa", 30.08.2006); Jan Sebastian Bach Msza h-moll BWV 232 (fragmenty), wyk. Peter Kooij - bas, Jan Kobow - tenor, Partick van  Goethem - kontratenor, Dorothee  Mields, Johannette Zomer - soprany, Cappella Amsterdam, Orkiestra XVIII Wieku, dyr. Frans Brüggen (Studio Koncertowe Polskiego Radia im. Witolda Lutosławskiego, 15.03.2009); Józef Haydn Stworzenie świata oratorium na głosy solowe, chór i orkiestrę Hob. XXI/2 (fragmenty), wyk. Johannette Zomer - sopran, Marcel Beekman - tenor, David Wilson-Johnson - baryton, Krzysztof Gosztyła - narrator, Holenderski Chór Kameralny, Orkiestra XVIII Wieku, dyr. Frans Brüggen (5. Międzynarodowy Festiwal Muzyczny "Chopin i Jego Europa", 23.08.2009); Ludwig van Beethoven Koncert skrzypcowy D-dur op. 61, wyk.  Isabelle Faust - skrzypce, Orkiestra XVIII Wieku, dyr. Frans Brüggen (8. Międzynarodowy Festiwal Muzyczny „Chopin i Jego Europa”, 29.08.2012)

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Chopin i jego Europa 2014 na antenie Dwójki

Ostatnia aktualizacja: 15.08.2014 14:00
17 dni, ponad 30 koncertów, 16 utworów Andrzeja Panufnika, Koncert a-moll Griega na oryginalnych instrumentach z epoki, znakomite zespoły, wybitni wykonawcy. Najciekawsze wydarzenia 10. Międzynarodowego Festiwalu "Chopin i jego Europa" transmitowane będą przez program 2 Polskiego Radia.
rozwiń zwiń