"Gdzie jesteś? Rdz 3,9" Wystawa upamiętniająca 80. rocznicę zamknięcia getta warszawskiego

Ostatnia aktualizacja: 12.11.2020 20:43
"Szabatowy dzień, w którym utworzono getto (16 listopada), był straszny. Ulica nie wiedziała, że getto zostanie zamknięte, dlatego spadło ono na ludzi jak grom z jasnego nieba" – pisał jesienią 1940 roku Emanuel Ringelblum, twórca Podziemnego Archiwum Getta Warszawy. Dokładnie 80 lat później Żydowski Instytut Historyczny, upamiętniając tamte zdarzenia, przygotował wystawę pt. Gdzie jesteś? Rdz 3,9
Plakat wystawy
Plakat wystawyFoto: Mat. promocyjne

Gdzie jesteś? Rdz 3,9 - wystawa czasowa

upamiętniająca 80. rocznicę zamknięcia getta warszawskiego

w Żydowskim Instytucie Historycznym im. Emanuela Ringelbluma


16 listopada 1940 roku zamknięto i odizolowano getto warszawskie. Liczącą czterysta tysięcy osób społeczność żydowską odcięto od reszty świata i zamknięto na obszarze o powierzchni zaledwie 307 ha. O tym, co czuli mieszkańcy getta, jak komentowali zamknięcie jego granic, czego się obawiali i skąd czerpali nadzieję, wiadomo głównie dzięki dokumentom zachowanym w Archiwum Ringelbluma. Poprzez materiały źródłowe, takie jak: zebrane relacje, świadectwa rysunkowe oraz dokumentacja fotograficzna, twórcy wystawy Gdzie jesteś? Rdz 3,9 spróbują przybliżyć odwiedzającym Instytut graniczne stany emocjonalne i egzystencjalne, jakich doświadczały setki tysięcy ludzi stłoczonych w centralnej części Warszawy, za murem.

- Bóg zwraca się do nas pytaniem: gdzie jesteś? Nie jest to pytanie o miejsce zamieszkania, adres, ale o to, kim jesteśmy, co wiemy o sobie, gdy poznajemy siebie w sytuacji utraty niewinności i gdy rodzi się pierwsze poczucie winy. - podkreśla jeden z kuratorów wystawy, dyrektor ŻIH, prof. Paweł Śpiewak.

Ekspozycja podzielona została na jedenaście stanowisk, punktów granicznych, m.in. takich jak strach, bezczas, niepewność czy głód, wyznaczających doświadczenie życia oraz śmierci w getcie warszawskim. Istotę poszczególnych części można zrozumieć słuchając na specjalnie przygotowanych audioguide'ach relacji, zebranych w Archiwum Ringelbluma, patrząc na obrazy i zdjęcia wykonane w getcie. Za dobór oraz opracowanie prezentowanych rysunków odpowiada dr Piotr Rypson, główny kurator ŻIH, współtwórca tej ekspozycji, a za kolekcję fotograficzną Anna Duńczyk-Szulc, autorka książki i kuratorka wystawy poświęconej zdjęciom z Archiwum Ringelbluma. Kluczowym elementem całości są wspomniane nagrane relacje z getta, czytane przez aktorów: Magdalenę Lamparską, Jerzego Radziwiłowicza, Mateusza Damięckiego oraz Martina Budnego w reżyserii Agnieszki Olsten.

- Architektura wystawy i sposób poruszania się widzów po niej mają przybliżyć doświadczenie egzystencji w getcie – jednak bez próby inscenizacji czy stosowania ekspresyjnej scenografii. Chcielibyśmy, aby w stanach granicznych, których dotykamy na wystawie, widzowie odnaleźli również przekaz uniwersalny, odnoszący się także do innych miejsc i zdarzeń - zaznaczają twórcy ekspozycji.

Na wystawie pokazywany jest archiwalny film zarejestrowany w 1941 roku na taśmie 8 mm przez Alfonsa Ziółkowskiego, który miał przepustkę pozwalającą na wejście do getta. Materiał został udostępniony ŻIH przez Ericka Bednarskiego.


Działania towarzyszące

 upamiętnieniu 80. rocznicy zamknięcia getta warszawskiego:

  • 16 listopada, godz. 18:00 Prolog do wystawy Gdzie jesteś? Rdz 3,9

    Zapowiedź wystawy połączona z rozmową z kuratorami wystawy, prof. Pawłem Śpiewakiem i dr. Piotrem Rypsonem oraz spotkanie z aktorami: Magdaleną Lamparską, Jerzym Radziwiłowiczem, Mateuszem Damięckim oraz Martinem Budnym, które poprowadzi dziennikarka, Agnieszka Obszańska.

    Wydarzenie dostępne w mediach społecznościowych ŻIH.
  • Gdzie jesteś? Rdz 3,9 - katalog wystawy

    W publikacji czytelnicy odnajdą eseje twórców ekspozycji, w tym tekst pt. Gdzie jesteś? Pawła Śpiewaka, w którym autor stawia wiele pytań o współczesne sposoby i formy pokazywania getta, pracę Piotra Rypsona pt. Czego od nas chcą te obrazy? o zasadzie doboru dzieł na wystawę, ich twórcach i o tym, czym jest lub może być recepcja tych prac oraz rozważania Anny Duńczyk-Szulc pt. Granica patrzenia o naturze medium, jakim jest fotografia i film w kontekście zdjęć z czasów okupacji. Na katalog składa się także bogaty materiał ilustracyjny, prezentujący wszystkie rysunki oraz fotografie udostępnione na wystawie, jak również wybór fragmentów relacji relacje z getta.
    Całość zaprojektował Jakub Woynarowski.

    Publikacja w formie e-booka zostanie udostępniona 16 listopada na stronach Instytutu do darmowego pobrania do końca listopada br. Więcej informacji na jhi.pl
  • Animacje odnoszące się do punktów granicznych omawianych na wystawie w reżyserii Jacka Papisa i w opracowaniu znanych grafików do kompozycji muzycznych artysty, Michała Jacaszka. Premiera w mediach społecznościowych ŻIH 16 listopada br.
  • Cykl spotkań i seminariów online z udziałem badaczy i badaczek oraz artystów związanych z ŻIH wokół wystawy Gdzie jesteś? Rdz 3,9. Więcej informacji na jhi.pl

  • Konferencja naukowa  „... wiadomość ta spadła jak grom” współorganizowana przez ŻIH, Centrum Badań nad Zagładą, Muzeum Polin oraz Stowarzyszenie ŻIH, więcej informacji: http://www.jhi.pl/blog/2020-10-22-80-rocznica-zamkniecia-getta-warszawskiego-konferencja-online

    Całość obchodów została dofinansowana ze środków Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu. Wybrane wydarzenia wokół wystawy Gdzie jesteś? Rdz 3,9 są finansowane  przez Islandię, Liechtenstein i Norwegię w ramach Funduszu EOG oraz przez budżet krajowy.

Wystawa: Gdzie jesteś? Rdz 3,9
Termin: 16.11.20-25.04.21

Kuratorzy: Paweł Śpiewak, Piotr Rypson

Współpraca kuratorska: Anna Duńczyk-Szulc, Agnieszka Olsten

Aranżacja wystawy: Marcin Kwietowicz, Aneta Faner
Opracowanie graficzne: Jakub Woynarowski
Relacje czytają̨: Magdalena Lamparska, Martin Budny, Mateusz Damięcki, Jerzy Radziwiłowicz
Współpraca promocyjna: Steinke Communications
Organizator: Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma

Patronat honorowy: Prezydent m.st. Warszawy

Patronat medialny: Program II Polskiego Radia

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak