Z Lubiąża do Palermo. Magiczna muzyczna podróż

Ostatnia aktualizacja: 31.05.2015 13:35
"Spasimo" wiolonczelisty Giovanniego Sollimy to dokument dziejów kościoła Santa Maria dello Spasimo. Retransmisja z Wratislavia Cantans.
Kościół Santa Maria dello Spasimo w Palermo. Konstrukcja szesnastowiecznej świątyni nigdy nie została ukończona; budynek początkowo służył jako teatr, w czasach dżumy  jako szpital, następnie pełnił funkcję stodoły, a do 1986 roku znów szpitala.
Kościół Santa Maria dello Spasimo w Palermo. Konstrukcja szesnastowiecznej świątyni nigdy nie została ukończona; budynek początkowo służył jako teatr, w czasach dżumy – jako szpital, następnie pełnił funkcję stodoły, a do 1986 roku znów szpitala.Foto: KeithatET, lic. CC (wikipedia)

Mimo że wiolonczelista jest rodowitym Sycylijczykiem, świątynię mógł odwiedzić dopiero w 1995 roku, gdy poproszono go o występ podczas otwarcia odrestaurowanego kościoła. Konstrukcja szesnastowiecznej świątyni nigdy nie została ukończona; budynek początkowo służył jako teatr, w czasach dżumy – jako szpital, następnie pełnił funkcję stodoły, a do 1986 roku znów szpitala. Dekadę później niezwykły zabytek udostępniono publiczności, w trakcie uroczystego otwarcia Sollima wraz ze swoim zespołem po raz pierwszy wykonał "Spasimo".

„To utwór złożony z echa dźwięków przeszłości, jakie przetrwały w tych starych murach” – wyjaśnia artysta. Pierwsza część jego utworu – "Harmonia" – ma ukazać podobieństwo między architekturą a muzyką. Później wiolonczela skowyczy z bólu we fragmencie przypominającym o umierających w kościele ofiarach dżumy. Natomiast trzecia część utworu jest pełna nadziei – przywołuje cud związany z historią kościoła. Mnisi z Santa Maria dello Spasimo zamówili u słynnego Rafaela obraz ukazujący patronkę świątyni – Matkę Boską – targaną spazmami bólu na widok Jezusa upadającego pod ciężarem krzyża w drodze na Golgotę. Namalowane w Rzymie dzieło wysłano drogą morską do Palermo, ale podczas burzy żaglowiec zatonął wraz z wszystkimi podróżnymi i całym ładunkiem. Zapakowany w skrzynię obraz Rafaela w nienaruszonym stanie morze wyrzuciło na brzeg w Genui, a dziś malowidło można oglądać w Muzeum Prado w Madrycie.

Kolejny fragment Spasimo zdominowany jest przez arabskie rytmy nawiązujące do muzyki starożytnej Grecji, a także do kultury diaspory żydowskiej w Palermo. W części "Porta dei Greci" Sollima opowiada o tyglu kulturowym w swoim rodzinnym mieście założonym jako grecka kolonia, a później przejmowanym przez kolejnych przybyszów – z Afryki, Europy, Półwyspu Arabskiego. Finał utworu nawiązuje wreszcie do patronki kościoła i do obrazu Rafaela Santiego. Sollima postrzega historię Santa Maria dello Spasimo jako swego rodzaju drogę krzyżową, zapis wielu bolesnych wydarzeń, które były udziałem mieszkańców jego rodzinnego Palermo.

[Joanna Michalska]

Program:

Giovanni Sollima I canti (wybrane części: Intersong I, Numeri e santi I, Intersong II, Lamentu, Intersong III)

Komitas Wardapet Trzy tradycyjne pieśni ormiańskie

Giovanni Sollima Spasimo

Wyk. Giovanni Sollima - wiolonczela, kierownictwo artystyczne, Gabriele Bellu - skrzypce, Matteo Amadasi - altówka, Andrea Waccher - wiolonczela, Marco Amico - gitara, Giovanni Caruso - instrumenty perkusyjne i klawiszowe, Riccardo Scilipoti, Luigi Sollima - flety

(Lubiąż, Kościół Wniebowzięcia NMP opactwa Cystersów, 6.09.2014)

***

Na audycję "Filharmonia Dwójki" zapraszamy w niedzielę (31.05) w godzinach 19.00-21.30. Program poprowadzi Marek Zwyrzykowski.

materiały promocyjne/mm/mc

Czytaj także

Vincent Dumestre: naukę muzyki zacznij, rysując instrument

Ostatnia aktualizacja: 09.04.2017 10:00
- Na początek prosimy dzieci o zbudowanie instrumentów. Wycinają je z papieru, kleją, malują - opowiadał o "L’ecole harmonique" Vincent Dumestre, czołowy francuski wykonawca baroku.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Paul Van Nevel i ślepe uliczki muzyki dawnej

Ostatnia aktualizacja: 21.04.2015 14:00
W audycji "Między dźwiękami" rozmawialiśmy o dokonaniach belgijskiego dyrygenta i słuchaliśmy nagrania jego zespołu Huelgas Ensemble
rozwiń zwiń