Wratislavia Cantans: Pierrot lunaire

Ostatnia aktualizacja: 13.09.2021 19:09
W audycji wysłuchaliśmy utworów pochodzących ze słynnego cyklu melodramatów "Pierrot lunaire" Arnolda Schönberga. Wystąpili Agata Zubel oraz orkiestra kameralna Klangforum Wien. Był to koncert z tegorocznego, zakończonego w niedzielę (12.09), Festiwalu Wratislavia Cantans. 
Agata Zubel
Agata ZubelFoto: Leszek Szymański/PAP

Program:

Gérard Grisey Talea, Arnold Schoenberg Pierrot lunaire op. 21

56. Międzynarodowy Festiwal Wratislavia Cantans im. Andrzeja Markowskiego – retransmisja z Sali Czerwonej NFM (Wrocław, 4.09.2021)

Giovanni Antonini 1200.jpg
"Ideą festiwalu Wratislavia Cantans jest otwartość na różne style i interpretacje"

***

XX wiek pełen był skrajnie odmiennych od siebie zjawisk muzycznych. Arnold Schönberg to jeden z czołowych twórców ekspresjonizmu i jeden z orędowników porzucenia tradycyjnej harmonii. Z kolei nazwisko Gérarda Griseya nierozerwalnie związane jest z nurtem powstałym we Francji w latach 80. XX wieku i określanym mianem spektralizmu.

Podczas pobytu w Berlinie w 1912 roku Arnold Schönberg poznał aktorkę Albertynę Zehme, która zainteresowała go niemieckimi tłumaczeniami wierszy belgijskiego symbolisty Alberta Girauda. Tak powstał składający się z 21 części cykl melodramatów Pierrot lunaire – jedno z najbardziej niezwykłych dzieł XX wieku i jeden z najchętniej granych utworów tego autora. W kompozycji tej Schönberg zerwał już całkowicie z tradycyjną harmonią, a solowa partia sopranu napisana została w technice Sprechgesang, będącej czymś pośrednim pomiędzy recytacją a śpiewem. Wiersze Girauda są alegoryczną opowieścią o artyście i sztuce. Towarzyszy im niesamowity akompaniament, w którym pojawiają się też echa muzyki kabaretowej. Księżycowy Pierrot jest dziełem stojącym na pograniczu muzyki koncertowej i teatru muzycznego, z tego też powodu często bywa inscenizowany i tak samo często wykonywany przez grające śpiewaczki jak przez śpiewające aktorki. Partię solową podczas wrocławskiej prezentacji zrealizuje Agata Zubel. To nie tylko jedna z najbardziej rozpoznawalnych polskich kompozytorek, lecz także artystka ceniona zwłaszcza za wykonania dzieł muzyki współczesnej.

W pierwszej części koncertu zabrzmi Talea tworzącego w XX wieku Gérarda Griseya, reprezentującego spektralizm. Twórca pisał, że nurt ten nie jest systemem, ale "postawą wobec dźwięku" i wyjaśniał: "Traktuje się go nie jak martwy przedmiot dający się łatwo i dowolnie przekształcać na wszystkie możliwe sposoby, ale jak żywy organizm, który rodzi się, żyje i umiera". Przedmiotem zainteresowania spektralistów była barwa, a podstawą komponowania – analiza widma dźwięku. W ukończonym w 1986 roku utworze Talea Griseya, przeznaczonym na flet, klarnet, skrzypce, wiolonczelę i fortepian, tempo i dynamika muzyki wahają się od całkowitego bezruchu i ciszy do gwałtownych wybuchów. Kompozytor argumentował, że w ten sposób chciał przedstawić jeden fenomen z dwóch perspektyw. Tytuł utworu oznacza po łacinie "cięcie".

materiały organizatora

Program 2 Polskiego Radia był patronem medialnym 56. Festiwalu Wratislavia Cantans.

***

Tytuł audycji: Letnia promenada

Prowadziła: Joanna Grotkowska

Data emisji: 13.09.2021

Godzina emisji: 19.30


Czytaj także

Wratislavia Cantans. "Ci wykonawcy gwarantują mistrzowski poziom"

Ostatnia aktualizacja: 31.08.2021 12:21
– Mamy bardzo ciekawy zestaw artystów, bo to są zarówno zespoły czy muzycy, którzy bywają często na festiwalu, jak Giovanni Antonini i jego Il Giardino Armonico, ale także Huelgas Ensemble, chór Bayerischen Rundfunks oraz nasze zespoły: orkiestra NOSPR-u, Orkiestra Leopoldinum czy Wrocław Baroque Ensemble i wielu, wielu innych artystów – mówił w Dwójce szef Narodowego Forum Muzyki Andrzej Kosendiak przed zbliżającym się 56. Festiwalem Wratislavia Cantans.
rozwiń zwiń