Logo Polskiego Radia
Dwójka
Krzysztof Komarnicki 30.12.2011

Zbrodnia w Dzielnicy Północnej (galeria)

Śledztwo w sprawie morderstwa znanego wynalazcy ujawniło polityczne tło tego tajemniczego zabójstwa. Komu zależało na śmierci profesora? Premierowe słuchowisko - na podstawie powieści Stefana Kisielewskiego, ze znakomitą obsadą - dziś w Dwójce.
Sławomir Orzechowski i Andrzej Chyra w trakcie nagraniaSławomir Orzechowski i Andrzej Chyra w trakcie nagraniafot. PR/Wojciech Kusiński

Stefan Kisielewski swój utwór nazwał "opowieścią policyjną" i opatrzył dedykacją: Czesławowi Miłoszowi, który zwrócił mi uwagę na możliwości artystyczne zawarte w formie powieści kryminalnej. Powieść Kisielewskiego nie jest jednak typowym kryminałem; raczej przypowieścią o moralności politycznej i zasadach funkcjonowania państwa. Książka ukazała się po raz pierwszy w roku 1948.

Akcja utworu toczy się po wojnie, w stolicy jakiegoś bliżej nieokreślonego kraju - Republiki.

Stolica posiada cztery zasadnicze części, nazywane od stron świata. Środkiem przechodzi rzeka. Dzielnica Wschodnia po obu stronach rzeki to ogromne centrum wielkomiejskiego Handlu i Pracy, a także – wielkomiejskiej Nędzy i wielkomiejskiego Występku. Dzielnica Północna jest dzielnicą inteligencji, dzielnicą uniwersytecką, królestwem lekarzy i artystów. W Dzielnicy Zachodniej rezyduje Rząd, Prezydent, ministerstwa, policja i niezliczone urzędy, zaś dzielnice południową obsiadły pałace i wille ludzi zamożnych.

Ofiara zabójstwa – Ludwik Galard – to nadzwyczaj zdolny chemik i jak się potem okazuje również członek loży masońskiej. Został zamordowany w momencie, gdy kończył prace nad niezwykle istotnym wynalazkiem, który pozwoliłby zapanować nad ludzkością. Kto zamordował profesora i w jakim celu porwał w dodatku jego zwłoki?

Śledztwo prowadzi komisarz policji - Antoni Gromel. Gromel to w swoim fachu gwiazda nie byle jaka, nazwisko jego znane doskonale w kołach specjalistów, zabrnęło nawet kilkakrotnie na łamy dzienników z racji paru specjalnie głośnych i trudnych spraw, które rozwiązał w sposób brawurowy i lotny, wykazując niezwykłą pomysłowość i intuicję. W tym wypadku komisarz ma trudny orzech do zgryzienia, bowiem szybko wychodzi na jaw, że morderstwo ma tło polityczne. Akcja się zagęszcza i komplikuje. Do śledztwa włącza się policja polityczna, której metodami pracy Gromel pogardza. Policja powinna służyć ludziom, chroniąc ich od lęku, grozy, zbrodni i chaosu. Tymczasem Policja Polityczna działa często w sposób mętny, dwuznaczny i zamiast usuwać strach, sama go rozpowszechnia. Brzydzę się takimi metodami – mówi komisarz i nie ustaje w dążeniu do rozwiązania zagadki.

Stefan Kisielewski "Zbrodnia w Dzielnicy Północnej"

Adaptacja Bogumiły Prządki, reżyseria Waldemara Modestowicza.

Obsada: Piotr Fronczewski, Andrzej Chyra, Krzysztof Wakuliński, Marian Opania, Julia Kijowska, Mariusz Benoit, Henryk Talar, Ewa Konstancja Bułhak, Sławomir Orzechowski, Leon Charewicz, Ignacy Gogolewski, Marcin Przybylski.

30 grudnia (piątek), godz. 22:00