Ferdynand Goetel - za prawdę o Katyniu odebrano mu wszystko [REPORTAŻ]

• Ferdynand Goetel postawił prawdę o zbrodni katyńskiej ponad własne bezpieczeństwo i karierę.
• Tragiczną historię pisarza opowiada w swoim reportażu Maciej Jastrzębski.
• Autor otrzymał za tę audycję statuetkę Melchiora 2023 w kategorii "Dokument roku", a także tegoroczne Grand Prix Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji.

Urodzony w Suchej Beskidzkiej, dorastający w Krakowie chłopak po wybuchu I wojny światowej trafia na zesłanie do Taszkientu, gdzie w wyniku trudnych doświadczeń staje się mężczyzną. Po dwuletniej tułaczce przez pół świata, w 1921 roku Ferdynand Goetel wraca do Polski i dzięki opisaniu swoich przygód trafia do grona najpoczytniejszych pisarzy. Jego powieści są tłumaczone na wiele języków. Zostaje prezesem PEN Clubu i sekretarzem Związku Zawodowego Literatów.

Ferdynand Goetel pisze raporty z Katynia

Po wybuchu II wojny światowej nie ucieka z kraju, ale pozostaje w okupowanej Warszawie, gdzie wspiera kolegów pisarzy. W 1943 roku Niemcy zabierają go do Katynia, aby był świadkiem ekshumacji zwłok polskich oficerów, zamordowanych wiosną 1940 roku przez stalinowskich oprawców. Jego raporty w tej sprawie trafiają do rządu RP w Londynie.

Za głoszenie prawdy o zbrodni katyńskiej traci ojczyznę i rodzinę

Dwa lata później, po wejściu do Polski Sowietów, staje się wrogiem numer 1. Poszukiwany listami gończymi przez Urząd Bezpieczeństwa ucieka za granicę. Do Polski już nigdy nie wraca. Za głoszenie prawdy o zbrodni katyńskiej traci ojczyznę i rodzinę, a jego twórczość na dziesięciolecia zostaje wymazana z historii polskiej literatury.

O Ferdynandzie Goetlu - pisarzu niezłomnym - opowiadają w reportażu jego dzieci: córka Elżbieta i syn Roman. Autor wykorzystał także fragmenty audycji Radia Wolna Europa z 1951 roku, w tym wypowiedzi redaktora Jana Nowaka Jeziorańskiego, generała Władysława Andersa, gen. Tadeusza Bora Komorowskiego oraz majora Józefa Czapskiego.

Melchior i Grand Prix KRRiT

Za ten reportaż Maciej Jastrzębski został uhonorowany nagrodą "Melchiory 2023" w kategorii "Dokument roku", a także tegoroczne Grand Prix Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. 

***

Tytuł audycji: Rozmowy po zmroku

Opracowała: Justyna Piernik

Data emisji: 7.12.2023

Godz. emisji: 21.30

DS/mo/pg