Jak mówi w "Debacie Jedynki politolog dr Andrzej Anusz, intencja ustawy, która jest przedmiotem tak gorącej dyskusji za granicą, z punktu widzenia Polski jest całkowicie jasna. - Ona idzie w kierunku pokazania, że to Polska była ofiarą II wojny światowej, Polacy byli ofiarami, tak jak Żydzi, zresztą także obywatele polscy - podkreśla ekspert. - Próba zapisania, by penalizować określenia "polskie obozy śmierci, zagłady" jest zrozumiała. Mamy jednak także drugą część ustawy dotyczącą dyskusji w sprawie badań naukowych. Wiemy, że relacje między Polakami a Żydami w czasie II wojny światowej były bardzo skomplikowane. Ze strony Izraela jest obawa, że penalizowane będą kwestie drażliwe, drastyczne wypowiadane w dyskusjach publicystycznych. Zapisy mogą budzić znaki zapytania, niezbędne jest ich doprecyzowanie przez polskie władze, premiera czy rząd. Wtedy część emocji może opaść - dodaje.
Robert Kostro, dyrektor Muzeum Historii Polski, stwierdza z kolei, że obustronne zrozumienie pomiędzy Polską a Izraelem będzie procesem długotrwałym i bolesnym. - Trzeba przeprowadzić dyskusję na poziomie ekspertów, trochę za zamkniętymi drzwiami. Generalnie i Polska, i Izrael mają interes w tym, by utrzymywać wzajemne dobre relacje. Mam nadzieję, że po paru tygodniach, może miesiącach da się znaleźć sensowne wyjście z tej sytuacji, będące odpowiedzią na obawy obu narodów - podkreśla. - Potrzebna jest praca przyziemna, organiczna. Muzeum Powstania Warszawskiego istnieje od 2004 roku, przyznawanie Sprawiedliwym odznaczeń państwowych to dzieło dopiero Lecha Kaczyńskiego, muzeum POLIN istnieje od dwóch lat, muzeum im. Ulmów - od roku, Muzeum Historii Polski nie ma jeszcze swojej siedziby - dodaje.
Jak podkreśla Arkadiusz Gołębiewski, dyrektor Festiwalu Filmowego "Niepokorni Niezłomni Wyklęci", społeczność międzynarodowa powinna przyjeżdżać do Polski, by poznawać prawdziwą historię II wojny światowej. - Kiedy przyjadą do Krakowa, to w Fabryce Schindlera dowiedzą się, że Żydów ratował jeden przyzwoity Niemiec. Ale jeśli trafią do Warszawy, za bardzo nie mają gdzie się tego dowiedzieć. Nie ma żadnego porządnego filmu, ani dokumentalnego, ani fabularnego. Nie ma programów dla studentów, naukowców, by przyjeżdżali na stypendia, konferencje. W debatach ustawiamy się w pozycji tłumaczących, a brakuje nam ofensywy, nabojów, którymi moglibyśmy przebijać się z prawdą historyczną na zewnątrz. Film o Polakach ratujących Żydów, czyli "Azyl", zrobili Amerykanie - argumentuje.
Czy jest szansa na realizację dużych produkcji filmowych w kooperacji z Izraelem lub Stanami Zjednoczonymi? Dlaczego tyle lat po wojnie wciąż nie potrafimy zamknąć tematu odpowiedzialności za zbrodnie II wojny światowej? Zachęcamy do wysłuchania całego nagrania.
Zobacz internetowy serwis edukacyjno-społeczny Polskiego Radia - GermanDeathCamps.info >>>
***
Tytuł audycji: Debata Jedynki
Prowadzi: Marek Mądrzejewski
Goście: dr Andrzej Anusz (politolog, UKSW), Arkadiusz Gołębiewski (reżyser filmowy, dyrektor Festiwalu Filmowego "Niepokorni Niezłomni Wyklęci"), Robert Kostro (dyrektor Muzeum Historii Polski)
Data emisji: 1.02.2018
Godzina emisji: 17.23
mg/pg