Logo Polskiego Radia
Polskie Radio
Monika Bukowska 23.02.2019

Kazimierz Funk – odkrywca witamin

Dziś witaminy znają nawet małe dzieci. Wyodrębnienie przez Kazimierza Funka ponad sto lat temu nowego związku było odkryciem epokowym.
Kazimierz Funk, źr. Wielka Encyklopedia Powszechna PWN, Warszawa 1964, WikipediadpKazimierz Funk, źr. Wielka Encyklopedia Powszechna PWN, Warszawa 1964, Wikipedia/dp

135 lat temu, 23 lutego 1884, w Warszawie urodził się Kazimierz Funk, światowej sławy twórca nauki o witaminach.

Po ukończeniu szkoły średniej w 1900 roku Kazimierz Funk, syn lekarza, wyjechał na studia do Szwajcarii. Pod okiem polskiego chemika prof. Stanisława Kostaneckiego zgłębiał biologię i chemię. Po ukończeniu studiów chemicznych podjął pracę w Instytucie Pasteura w Paryżu, następnie kontynuował ją na Uniwersytecie w Berlinie.

Zasadniczym krokiem w kierunku odkrycia witamin były badania nad przyczyną choroby beri-beri. Pierwszą witaminę B1 Funk wyodrębnił z otrąb ryżowych. Nieznany dotąd związek otrzymał w 1912 roku w Anglii, nazywając go witaminą, od łacińskich słów: "vita" – życie i "amine" – związki zawierające azot.

Posłuchaj, jak przebiegały eksperymenty Kazimierza Funka prowadzące do odkrycia witamin.

Badacz miał świadomość, że jego odkrycie to nie tylko wyklarowanie jednego związku, a raczej całej grupy. Późniejsze badania nad niedoborem witamin wykazały, że awitaminoza może być przyczyną bardzo wielu chorób. Odkrycie to było krokiem milowym w podejściu do odżywiania i znaczenia zbilansowanej diety.

Pionier nauki o witaminach prowadził przez wiele lat tułaczy żywot. W 1923 roku Funk przeniósł się do Warszawy, gdzie tworzył się nowy ośrodek badań naukowych – Państwowy Zakład Higieny. Wówczas zaczął zajmować się badaniami nad hormonami, głównie w celu wyizolowania insuliny. W 1927 roku powrócił do Francji, gdzie nawiązał współpracę z firmami farmaceutycznymi. Po wybuchu II wojny światowej przeniósł się do Stanów Zjednoczonych, aby tam prowadzić dalsze badania.

Kazimierz Funk w ciągu swojej kariery badawczej napisał kilkaset publikacji naukowych. Zmarł w wieku 83 lat, 19 listopada 1967 w Nowym Jorku.

Posłuchaj audycji o działalności naukowej Kazimierza Funka.

mb

Więcej na
Wybory Kulinarnego Bloga Roku to stworzenie interaktywnej platformy kulinarnej pod auspicjami marki Lurpak.
Akcja skierowana jest do blogerów i pasjonatów dobrego jedzenia, gdzie każdy może zaistnieć, rywalizować i oczywiście dotrzeć ze swoimi przepisami do szerokiej grupy ludzi.
Podsumowaniem akcji będzie wydanie książki kucharskiej z przepisami najlepszych polskich blogów, a nagrodą dla zwycięzcy jest wyjazd do Kopenhagi, gdzie będzie mógł zjeść kolację w restauracji NOMA, która zdobyła tytuł najlepszej restauracji świata.
Serdecznie zapraszamy do głosowania na Kulinarnego Bloga Roku oraz wspólnego gotowania!
Skąd pomysł na AUDYCJĘ?
Odkrycie nowego dania większym jest szczęściem dla ludzkości niż odkrycie nowej gwiazdy” – to cytat z dziewiętnastowiecznej „Fizjologii smaku” Anthelme Brillat-Savarina i my ku szczęściu ludzkości będziemy odkrywać nowe smaki i ich nieoczywiste połączenia. Ośmielimy wszystkich nieśmiałych i przekonamy niedowiarków, że gotowanie nie jest trudne i warto wykorzystać wszelkie okazje do kulinarnej kreacji. Zapraszam do słuchania, czytania, przesyłania własnych przepisów, ale przede wszystkim zapraszam do kuchni.

Katarzyna Pruchnicka