Zmarł Wojciech Karolak. Jazzman, wirtuoz i kompozytor miał 82 lata

Ostatnia aktualizacja: 23.06.2021 17:58
Artysta współpracował z najwybitniejszymi polskimi twórcami jazzowymi swojej epoki, w powszechnej świadomości utrwalił się jednak przede wszystkim jako wirtuoz organów Hammonda.
Wojciech Karolak na Manu Summer Jazz Sundays
Wojciech Karolak na Manu Summer Jazz SundaysFoto: Michał Kaźmierczak / Forum

excentrycy 1200.jpg
Wojciech Karolak: "Excentrycy" inspirowani jazzem

– To postać niezwykła, jakże ważna dla polskiej sceny jazzu. Trudno ją sobie w ogóle wyobrazić bez Wojciecha Karolaka, np. na festiwalu Jazz Jamboree w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat. Trudno sobie wyobrazić cały szereg formacji, które zdecydowały o takim, a nie innym kierunku polskiego jazzu. Trudno sobie wyobrazić polską jazzową kompozycję współczesną i aranżację. Cudowny człowiek i cudowny muzyk, któremu nisko się kłaniamy – charakteryzował Wojciecha Karolaka dziennikarz radiowej Dwójki Tomasz Szachowski w 2019 roku

Jazzman 

Wojciech Karolak przyszedł na świat 28 maja 1939 roku w artystycznej rodzinie jako syn profesora Akademii Sztuk Pięknych Jerzego Karolaka oraz Marii z domu Kotschy-Orwid, córki słynnego przedwojennego aktora, Józefa Orwida.

– Matka sobie wyobrażała, że czego bym nie robił w życiu, to powinienem być w tym znakomity – mówił w audycji Polskiego Radia Wojciech Karolak.


Posłuchaj
16:28 Zapiski ze współczesności 18.11.2019.mp3 Wojciech Karolak opowiada o swojej rodzinie w audycji Andrzeja Zielińskiego i Tomasza Szachowskiego z cyklu "Zapiski ze współczesności". (PR, 18.11.2019)

WojciechKarolak20101121.jpg
Wojciech Karolak - wirtuoz organów Hammonda

 

Dlatego muzyk nie miał wyjścia i żeby się wyróżniać, postanowił zostać artystą. Nie wiedział tylko jakim.

– Jazz kusił bardzo rozrywkowym życiem – tłumaczył powody swojej decyzji w Polskim Radiu. – Jazzmani nie tylko grają świetną muzykę, ale też mają najlepsze dziewczyny – dodawał.


Posłuchaj
15:10 Dwójka Zapiski ze współczesności 19.11.2019.mp3 Wojciech Karolak mówi o początkach zainteresowania jazzem w audycji z cyklu "Zapiski ze współczesności". (PR, 19.11.2019)

 

Między Hybrydami a Stodołą

Wojciech Karolak 1200.jpg
Wojciech Karolak: udawałem, że ćwiczę na wiolonczeli

Kariera muzyczna Karolaka na dobre rozpoczęła się w 1958 roku, kiedy nawiązał współpracę z zespołem Jazz Believers. Grupę tworzyli m.in. Jan Ptaszyn Wróblewski oraz Krzysztof Komeda. Karolak zaczynał od gry na saksofonie, na którym grał także w latach 1959-60 w zespole The Wreckers Andrzeja Trzaskowskiego.

– Lubiłem grać nie tylko w Hybrydach na Mokotowskiej, gdzie grało się jazz tradycyjny, ale też w Stodole, gdzie grało się jazz bardzo swingujący – wspominał tamten czas w Polskim Radiu wybitny muzyk.

Już od 1961 roku Wojciech Karolak porzucił saksofon i w pełni poświęcił się grze na fortepianie w zespole Andrzeja Kurylewicza. Rozpoczął także współpracę ze Swingtetem Jerzego Matuszkiewicza. W tym okresie był też aranżerem i kompozytorem studia M-2 oraz big-bandu Polskiego Radia. W 1962 roku muzyk założył wraz z Andrzejem Dąbrowskim The Karolak Trio. Od 1963 roku z kolei grał razem z Janem Ptaszynem Wróblewskim w zespole Polish Jazz Quartet.


Posłuchaj
14:20 Dwójka Zapiski 20.11.2019.mp3 Wojciech Karolak opowiada o swoich instrumentach i o licznych podróżach w audycji z cyklu "Zapiski ze współczesności". (PR, 20.11.2019)

 

Gra na saksach

W 1966 roku wyjechał do Szwecji, gdzie zarabiał, grając w klubach i restauracjach.

– Wszyscy mówili, że w Skandynawii grali w tamtym czasie w klubach, ale tak naprawdę było to zwyczajne granie do kotleta. Polscy muzycy czynili to nagminnie. Poza tym nie działo się tam nic ciekawego – wspominał Karolak w Polskim Radiu.


Posłuchaj
09:47 Dwójka zapiski 21.11.2019.mp3 Wojciech Karolak mówi o podróżach do Skandynawii i Stanów Zjednoczonych w audycji z cyklu "Zapiski ze współczesności". (PR, 21.11.2019)

 

Dzięki zarobionym pieniądzom w 1973 roku stał się właścicielem organów Hammond-B3. Charakterystyczne brzmienie słynnego instrumentu zrosło się na stałe z twórczością muzyka.

– Usłyszałem u Zbyszka Namysłowskiego płytę "House party" Jimmy'ego Smitha i oszalałem. Wiedziałem już, że moim instrumentem będą organy – wspominał moment olśnienia Karolak.

Mistrz organów

Od 1973 do 1978 roku znowu występował z Janem Ptaszynem Wróblewskim, tym razem w zespole Mainstream. W latach 80. z kolei stworzył formację Time Killers z Tomaszem Szukalskim i Czesławem Bartkowskim. Ich wspólny album w ankiecie krytyków czasopisma "Jazz Forum" został uznany za najlepszą płytę jazzową dekady.

Karolak przez wiele lat współpracował również z wybitnym saksofonistą Januszem Muniakiem. Z kolei w 1988 roku muzyk wziął udział w nagraniu płyty "Tak! Tak!" Obywatela GC. Natomiast lata 90. to czas regularnej współpracy z Jarosławem Śmietaną. Karolak udziela się też wtedy w projektach jazzowych Piotra Barona i Zbigniewa Lewandowskiego oraz w projekcie Gospel Magdy Piskorczyk. Koncertuje też z zespołem Guitar Workshop Leszka Cichońskiego.

Kompozytor

Wojciech Karolak jest również kompozytorem eksperymentalnej muzyki filmowej, m.in. do słynnego filmu "Konopielka" (1981) Witolda Leszczyńskiego. Charakterystyczny motyw z tego filmu oddawał specyfikę barokowej polifonicznej muzyki organowej. Ponadto artysta skomponował muzykę do spektakli "Dekameron" i "Ubu Król" oraz do musicalu "Dracula".

Przez wiele lat Wojciech Karolak współpracował też ze swoją żoną, satyryczką Marią Czubaszek, pisząc muzykę do jej tekstów. Pobrali się w 1976 roku i byli parą przez 40 lat, aż do śmierci Marii Czubaszek w 2016 roku. 

az/bm

Czytaj także

80. urodziny Wojciecha Karolaka

Ostatnia aktualizacja: 29.05.2019 09:41
- To postać niezwykła, jakże ważna dla polskiej sceny jazzu. Trudno ją sobie w ogóle wyobrazić bez Wojciecha Karolaka, np. na festiwalu Jazz Jamboree w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat. Trudno sobie wyobrazić cały szereg formacji, które zdecydowały o takim, a nie innym kierunku polskiego jazzu. Trudno sobie wyobrazić polską jazzową kompozycję współczesną i aranżację. Cudowny człowiek i cudowny muzyk, któremu nisko się kłaniamy - mówił Tomasz Szachowski we wstępie specjalnego wydaniu "Nokturnu".
rozwiń zwiń

Czytaj także

Paweł Pańta: nagraliśmy "Moontag" bez pośpiechu w trzy dni

Ostatnia aktualizacja: 31.05.2019 10:00
- Pomysł nagrania płyty narodził się przed laty, gdy w Piwnicy Artystycznej Kurylewiczów zagrałem w duecie z Wojtkiem Karolakiem. Poczułem wtedy, że to niezwykły artysta, który ma ogromną śpiewność grania i umiejętność wsłuchiwania się w grę partnerów. Nagrywaliśmy płytę bez pośpiechu dbając o brzmienie -  mówił w Dwójce znakomity kontrabasista.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Wojciech Karolak: udawałem, że ćwiczę na wiolonczeli

Ostatnia aktualizacja: 22.11.2019 13:00
Rodzice Wojciecha Karolaka mieli kilka pomysłów na jego życie. Byli plastykami, więc liczyli, że syn pójdzie w ich ślady. Gdy się okazało to niemożliwe, matka muzyka podsunęła mu instrument, który przeklinał przez kolejne lata.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Krzysztof Komeda - "Kołysanką" przeszedł do wieczności

Ostatnia aktualizacja: 27.04.2021 05:40
… nie tylko "Kołysanką" - utworów wielkich, wspaniałych pamiętanych zawsze było znacznie więcej. 27 kwietnia 1931 roku urodził się Krzysztof Komeda, kompozytor i pianista jazzowy.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Zbigniew Preisner - wybitny samouk

Ostatnia aktualizacja: 20.05.2021 05:30
20 maja 1955 roku, w Bielsku-Białej urodził się Zbigniew Preisner, kompozytor muzyki filmowej oraz teatralnej. Współpracował z Krzysztofem Kieślowskim, dla którego stworzył muzykę do większości filmów, m.in. do "Podwójnego życia Weroniki".
rozwiń zwiń