Najkrótsza noc w roku. Słowiańskie święto zakochanych

Ostatnia aktualizacja: 18.06.2021 13:00
Sobótka, Palinocka czy noc Kupały. Najkrótsza noc w roku, czyli noc świętojańska, mimo różnic w nazewnictwie w wielu rejonach Polski, od lat była uważana za święto wody, ognia, urodzaju, płodności i miłości. Słowianie celebrowali letnie przesilenie słońca jeszcze przed przyjęciem chrztu. Współcześnie wiele z tych tradycji jest nadal kultywowanych. 
Obchody Nocy Kupały w Przemyślu w 2019 roku.
Obchody Nocy Kupały w Przemyślu w 2019 roku. Foto: Waldek Sosnowski/Forum

Noc Kupały sprzyjała celebracji słowiańskich zwyczajów i obrzędów. Miały one zapewnić świętującym dobrobyt, zdrowie i urodzaj. W noc świętojańską, z 21 na 22 czerwca, palono zioła, tańczono i organizowano miłosne wróżby. – To była jedyna taka noc, gdy Słowianie mogli sami, bez niczyjej interwencji dobierać się w pary. W ich wybory nie wtrącała się starszyzna. Panny plotły sobie wianki, z uzbieranych wcześniej ziół i kwiatów. Następnie wrzucały je w toń jeziora i obserwowały, w którą stronę popłyną. Przesąd mówił, że będzie ona zgodna z kierunkiem, z którego przybędzie wybrany kawaler. Jeśli wianek się utopił, znaczyło to, że panna nie wyjdzie za mąż w danym roku, jeśli zaś odpłynął za daleko, że będzie jeszcze musiała trochę poczekać na swoje zamążpójście – tłumaczyła Mariola Olejniczak z Muzeum Pierwszych Piastów.


Posłuchaj
04:10 PR3_MPLS 2021_06_18-12-46-54_noc_świętojańska.mp3 Najkrótsza noc w roku. Słowiańskie święto zakochanych (Trójka do trzeciej)

 

Kwiat paproci

– Opowieści związane z nocą Kupały sprawiają, że wielu z nas się uśmiecha – dodała. Mieszkańcy Gniezna wspominają, że to noc, w którą nic nie jest grzechem – Zdarzały mi się randki w tę noc – usłyszeliśmy od jednego z nich. – Mąż mówił mi, że to polskie święto zakochanych, więc szukaliśmy kwiatu paproci – dodała ze śmiechem żona. – To piękna tradycja, szczególnie że noce są krótkie – podsumowali. 

– Legenda głosi, że kwiat paproci zakwita tylko na tę jedną noc. Ten, kto go odnajdzie, zapewni sobie szczęście, bogactwo i zdrowie. Symbol ten pozostaje żywy do teraz i trudno nam się od niego uwolnić. W tym roku będzie można zobaczyć nie tyle kwiat paproci, ile jej liście. Chętni będą mogli zrobić to, używając mikroskopu – zdradziła Mariola Olejniczak. 


Zwyczaje okresu letniego: Noc świętojańska / MOK Jastrzębie-Zdrój


Miłość w tradycji

– W noc świętojańską cuda działy się do godzin porannych. Gdybyśmy chcieli poznać plastyczne opisy tego, co miało miejsce w słowiańskich grodach, możemy sięgnąć do książki "Stara baśń" Ignacego Kraszewskiego – zachęcała. – W tegoroczną noc Kupały wyjdziemy na ulice z konkretnym komunikatem: "Spędź ze mną noc". Chodzi oczywiście o noc świętojańską. Niech to będzie dowód na to, że walentynki, już ponad tysiąc lat temu, wymyślili Słowianie – podsumowała.  




Szczegółowy plan obchodów nocy świętojańskiej można znaleźć na stronach internetowych Muzeum Pierwszych Piastów. Gniezno to jednak niejedyne miejsce, w którym będzie można kultywować tradycje przesilenia letniego. Jak co roku obchody odbędą się także w wielu innych miastach Polski, w tym m.in. w Gdańsku, Krakowie, Olsztynie czy w Bieruniu. 


Wianki - Święto Muzyki 2017 / KBF


*** 

Tytuł audycji: Trójka do trzeciej
Prowadzi: Piotr Firan
Autor materiału reporterskiego: Rafał Muniak
Data emisji: 18.06.2021
Godzina emisji: 12.46

zch/kr

Czytaj także

Historycy zapraszają na lekcje muzealne... w internecie.

Ostatnia aktualizacja: 05.03.2021 11:25
Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie wychodzi do najmłodszych z ciekawą ofertą edukacyjną. Zaprasza na interaktywne zajęcia w internecie. By zdobyć zainteresowanie dzieci, zbudowano nawet specjalne studio telewizyjne. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Piosenka zamiast kartkówki. Powstaje płyta z utworami o dynastii Piastów

Ostatnia aktualizacja: 16.04.2021 12:40
Nauka o dynastii Piastów ma szanse przebiegać śpiewająco! Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie przygotowuje płytę zatytułowaną "Piast Superstar". Będzie to album z piosenkami o życiu pierwszych władców Polski oraz o początkach naszego państwa. 
rozwiń zwiń