Obóz Auschwitz-Birkenau we wspomnieniach byłego więźnia. Stanisław Zalewski gościem Michała Olszańskiego

Ostatnia aktualizacja: 24.01.2020 13:00
– Chcę oddać hołd tym, którzy jeszcze żyją i do dziś udało im się zapamiętać tamte tragiczne chwile i przekazywać je ludziom – mówił w Programie 3 Polskiego Radia były więzień obozu Auschwitz-Birkenau i prezes Polskiego Związku Byłych Więźniów Politycznych Hitlerowskich Więzień i Obozów Koncentracyjnych Stanisław Zalewski na trzy dni przed 75. rocznicą wyzwolenia obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau.
Audio
  • Rozmowa ze Stanisławem Zalewskim, byłym więźniem obozu Auschwitz-Birkenau (Godzina prawdy/Trójka)
Stanisław Zalewski
Stanisław ZalewskiFoto: ipn.gov.pl

Stanisław Zalewski urodził się 1 października 1925 roku w Suchej Woli, a od szóstego roku życia żył na warszawskiej Pradze. W 1940 roku musiał przerwać edukację w szkole powszechnej na rzecz pracy w warsztacie samochodowym na Woli, który już wtedy znajdował się na terenie getta.

W październiku 1943 roku trafił do obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau, co było następstwem aresztowania za działalność w ruchu oporu i okrutnego przesłuchania przez Gestapo w Alei Szucha. Jako więzień obozu otrzymał numer 156569. Później Stanisław Zalewski został przeniesiony do KL Mauthausen-Gusen. Swoje umiejętności zdobyte przed aresztowaniem wykorzystywał pracując jako mechanik w komandzie Bergkristall, gdzie doczekał wyzwolenia.

– W noc szliśmy piątkami w kierunku bramy do obozu Auschwitz, obok nas esesmani z psami. Pamiętny napis "Arbeit macht frei" nam nic nie mówił. "Arbeit" to "praca", a "frei" to "wolność", więc skojarzyliśmy, że skoro będzie praca, to będzie i wolność. Jeszcze nie wiedzieliśmy, czym był ten obóz – wspominał pierwsze chwile w niewoli.

Stanisław Zalewski podczas wykładu w Berlinie  Foto: Bartłomiej Makowski/Polskie Radio Stanisław Zalewski podczas wykładu w Berlinie (fot. Bartłomiej Makowski/Polskie Radio)

Do Polski wrócił w lipcu 1945 roku. Już w nowej polskiej rzeczywistości kontynuował naukę i założył rodzinę. Pracował zawodowo do 1995 roku, a od 2008 roku jest prezesem Polskiego Związku Byłych Więźniów Politycznych Hitlerowskich Więzień i Obozów Koncentracyjnych. – Każdy człowiek powinien wiedzieć, czego chce i co może dać. Musi wiedzieć, jakie są jego możliwości przekazania ludziom czegoś, co będzie wartością, a nie tylko sloganem. Od śmierci żony w 2006 roku jestem sam, więc musiałem zapełnić lukę i całkowicie oddałem się pracy społecznej, która trwa do dziś – podkreślał w Trójce.

***

Tytuł audycji: Godzina prawdy
Prowadzi: 
Michał Olszański 
Gość: Stanisław Zalewski (były więzień obozu Auschwitz-Birkenau, prezes Polskiego Związku Byłych Więźniów Politycznych Hitlerowskich Więzień i Obozów Koncentracyjnych)

Data emisji: 24.01.2020
Godzina emisji: 12.07 

kr/mk



Czytaj także

Stanisław Aronson ps. "Rysiek": jestem szczęśliwym uciekinierem

Ostatnia aktualizacja: 06.09.2019 13:00
"Godzina prawdy" powraca po wakacyjnej przerwie. Powrót ten uczciliśmy rozmową z wyjątkowym gościem – Stanisławem Aronsonem ps. "Rysiek", który przyjechał do Warszawy z okazji premiery książki "Wojna nadejdzie jutro.", będącej zapisem jego wspomnień.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Artur Ligęska: założyłem sobie, że wytrzymam

Ostatnia aktualizacja: 15.11.2019 13:00
– Przewiezienie mnie z cywilizowanego więzienia do izolatki na pustyni, gdzie zamknięto mnie w czterech metrach kwadratowych bez wody, bez prysznica, z dziurą w betonie, która przez kolejnych osiem miesięcy była moją osobistą toaletą, jest wręcz niewiarygodnym, ale prawdziwym doświadczeniem. W więzieniu założyłem sobie, że niezależnie od tego ile będą mnie trzymać, ja wytrzymam, że próba zniszczenia mnie na pewno im się nie uda – opowiada nasz gość.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Siostra Małgorzata Chmielewska: zawsze mamy coś do dania

Ostatnia aktualizacja: 24.12.2019 13:30
 – Ten świat jest przepiękny, ale i ogromnie brzydki – mówiła w "Godzinie prawdy" siostra Małgorzata Chmielewska. Jak dodała praca na rzecz innych to jakby mycie brudnych okien czy zmywanie napisów ze ścian. 
rozwiń zwiń