"Lachert i Szanajca": opowieść o zderzeniu ideałów z rzeczywistością

Ostatnia aktualizacja: 20.09.2014 13:50
- Chciałam rozwikłać ich historię i pokazać całe środowisko modernistycznej grupy Praesens - opowiada Beata Chomątowska. Autorka książki o architektach Bohdanie Lachercie i Józefie Szanajcy - "Lachert i Szanajca. Architekci awangardy" była gościem "Radiowego Domu Kultury".
Audio
  • "Lahert i Szanajca": opowieść o zderzeniu ideałów z rzeczywistością (Radiowy Dom Kultury/Trójka)
Budynek PKO w budowie, 1949, ul.Marszałkowska róg Sienkiewicza, Warszawa
Budynek PKO w budowie, 1949, ul.Marszałkowska róg Sienkiewicza, WarszawaFoto: autor nieznany/wikimedia commons

''Beata Chomątowska jest autorką książek "Stacja Muranów" i "Prawdziwych przyjaciół poznaje się w Bredzie". - Pisząc "Stację Muranów" dowiedziałam się o istnieniu kogoś takiego jak Bogdan Lachert. Był architektem Muranowa. Nic o nim nie było wiadomo. Zaczęłam szukać i tak dowiedziałam się o jego istnieniu, o projekcie osiedla-pomnika i jego przedwojennych losach i jego przyjaźni z Józefem Szanajcą i grupie Praesens, w której obaj działali - mówi.
- Chciałam rozwikłać ich historię i pokazać całe środowisko modernistycznej grupie Praesens. Oni byli bardzo wszechstronni. To nie tylko dobrzy rzemieślnicy. Pracowali pod wpływem teorii łączenia, na styku różnych sztuk. To były rozmaite odmiany twórczości. Bardzo duży wpływ na nich wywarł Strzemiński czy Malewicz - wyjaśnia gość Michała Nogasia.

Lachert i Szanajca byli tandemem idealnym, choć trudno sobie wyobrazić bardziej niedobraną parę - panicz z zamożnej rodziny i syn aptekarza. Nierozłączni w pracy i w życiu przez siedemnaście lat. Rozwijając własny styl architektoniczny, upowszechniali idee awangardy, głoszone przez grupę Praesens.

Rozmowy o literaturze "Z najwyższej półki" >>>

To środowisko o międzynarodowych ambicjach, kierowane przez małżeństwo Syrkusów i współpracujące z Kazimierzem Malewiczem, Walterem Gropiusem i Le Corbusierem, ukształtowało ich i ukierunkowało. Zanim rozwijającą się karierę spółki autorskiej Lachert&Szanajca we wrześniu 1939 roku przecięła tragiczna śmierć tego drugiego, zdążyli stworzyć ponad sto pięćdziesiąt nowatorskich projektów: od przystanków tramwajowych po gmachy najważniejszych instytucji. Tylko część udało się zrealizować. Po wojnie Lachert zaangażował się w budowę Polski Ludowej, licząc, że nowa władza pomoże wprowadzać w życie lewicowe utopie, lecz szybko pokazano mu, gdzie jego miejsce.

Książka Beaty Chomątowskiej opowiada o przyjaźni i symbiozie tak silnej, że nawet po latach nie da się mówić o Lachercie i Szanajcy osobno, o ludziach, którzy chcieli zmieniać nie tylko świat, ale i kanony estetyczne, o ideałach i ich zderzeniu z rzeczywistością. O fascynującym i niezwykle utalentowanym środowisku polskich modernistów.

Książka "Lachert i Szanajca. Architekci awangardy" ukazuje się z Trójkowym Znakiem Jakości.

Zapraszamy do wysłuchania całej rozmowy, którą przeprowadził Michał Nogaś.

"Radiowy dom kultury" na antenie Trójki w soboty od 12.05 do 14.00.

(mp/mat. promocyjne)

Czytaj także

Nowa książka Alice Munro: proza wyciszona, kameralna

Ostatnia aktualizacja: 10.09.2014 17:00
W Polsce wychodzi właśnie zbiór opowiadań ostatniej laureatki Literackiej Nagrody Nobla Alice Munro. Książka pt. "Odcienie miłości" ukazuje się 11 września z Trójkowym Znakiem Jakości.
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Staś i Nel. Zaginiony klejnot Indii" - nowe przygody znanych bohaterów

Ostatnia aktualizacja: 16.09.2014 11:55
W książce napisanej przez Leszka Talko nie ma wprawdzie psa Saby, są za to szaleni arystokraci, piękne koty, zwinni cyrkowcy, cisi zabójcy używający szarf i wiele innych atrakcji.
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Niżyński. Bóg tańca": geniusz, skandalista, biseksualista, schizofrenik

Ostatnia aktualizacja: 19.09.2014 14:00
- Przewyższył wszystko, co widzieliśmy dotychczas - mówili o młodym Wacławie Niżyńskim jego nauczyciele baletu. Lucy Moore opisuje w wydanej właśnie biografii artysty jego pełne sukcesów i zawirowań życie.
rozwiń zwiń