Wokół książki "Eichmann w Jerozolimie"

Ostatnia aktualizacja: 25.02.2014 13:08
We wtorkowym "Klubie Trójki" porozmawiamy o zaskakującej zawartości tego wydawnictwa, szokującym krytycyzmie autorki w stosunku do organizatorów procesu i o tym, co wynika z tekstu ponad pięćdziesiąt lat po jego opublikowaniu.
Paszport Adolfa Eichmanna, wydany mu po wojnie przez Międzynarodowy Czerwony Krzyż
Paszport Adolfa Eichmanna, wydany mu po wojnie przez Międzynarodowy Czerwony KrzyżFoto: AP/Tholme/Wikimedia Commons

Najpierw sztuka o romansie Hannah Arendt i Martina Heideggera, a teraz film Margarethe von Trotta "Hannah Arendt" – przypomniały nam postać amerykańskiej intelektualistki, filozofa, badaczki totalitaryzmu, autorki m.in. słynnego reportażu sądowego "Eichmann w Jerozolimie". Z podtytułu tej książki pochodzi obiegowa fraza o "banalności zła", która jednak - jak się wydaje - nabrała w potocznej opinii nieco innego znaczenia, niż to, o które chodziło Arendt.

Jej portret organizatora Ostatecznego Rozwiązania, Adolfa Eichmanna, daleki jest bowiem od wizji osobowości totalitarnej, jaką znamy na przykład z "Rozmów z katem" Kazimierza Moczarskiego. Eichmann to… błazen (takie określenie pada w jej książce), człowiek nie tyle mający upodobanie do quasi-militarnej dyscypliny w państwie policyjnym, ile bezmyślny urzędnik, wpadający w zachwyt, gdy uda mu się wypowiedzieć gładkie i patetyczne zdanie, choć dla słuchaczy brzmi ono przede wszystkim niemądrze. I gdyby nie straszliwe skutki działalności Eichmanna, można by uznać go za postać bezwiednie komiczną…

Będziemy więc dziś rozmawiać o książce "Eichmann w Jerozolimie": o jej zaskakującej zawartości, o szokującym krytycyzmie autorki w stosunku do organizatorów i o tym, co wynika z jej tekstu ponad pięćdziesiąt lat po jego opublikowaniu.

Nasze zaproszenie przyjęli: Adam Szostkiewicz, tłumacz "Eichmanna w Jerozolimie", oraz prof. Paweł Śpiewak, dyrektor Żydowskiego Instytutu Historycznego.

Na "Klub Trójki" zapraszamy we wtorek, 25 lutego, o godz. 21.05.

Sylwia Héjj i Jerzy Sosnowski