Jak to się stało, że słowa "bezczelność" i "czelność" oznaczają to samo?

Ostatnia aktualizacja: 23.06.2017 18:00
Jak mówi Katarzyna Kłosińska, kiedyś rzeczywiście były przeciwieństwami. Z czasem jednak różnice znaczeniowe się zatarły.
Audio
  • Jak to się stało, że słowa bezczelność i czelność oznaczają to samo?
zdjęcie ilustracyjne
zdjęcie ilustracyjneFoto: Pixabay.com/rawpixel

Obydwa słowa mają ten sam rdzeń - czoło. Dawniej oznaczał on honor, ambicję. Jeśli więc ktoś mówił – "Miał czoło prosić króla o pożyczkę", to znaczy, że miał na myśli czelność, zatem odwagę tego człowieka. Ta z kolei mogła być jednak postrzegana albo pozytywnie jako przejaw ambicji - czelność, albo negatywnie jako arogancja, tj. bezczelność. Jedno zachowanie oceniano na dwa sposoby i to spowodowało późniejsze zamieszanie znaczeniowe.

W audycji zastanawiamy się również nad tym czy jedziemy do Włoszczowy, czy Włoszczowej oraz, co wspólnego ma zwrot "ktoś jest z czymś na bakier" z geografią.

Zapraszamy do wysłuchania dołączonego nagrania audycji. Więcej ciekawostek i porad językowych na kanale moje.polskieradio.pl - "Zabawy z językiem".

Książka prof. Katarzyny Kłosińskiej pt. "Co w mowie piszczy?" dostępna jest w internetowym sklepie Polskiego Radia >>>

***

Tytuł audycji: Co w mowie piszczy?
Prowadzą: językoznawca Katarzyna Kłosińska i Kuba Strzyczkowski
Data emisji: 23.06.2017
Godzina emisji: 17.21

czaj/gs

Czytaj także

"Paść jak kawka"? Tu nie chodzi o ptaka

Ostatnia aktualizacja: 26.05.2017 19:12
Popularne powiedzenie prawdopodobnie nie ma związku ze zwierzętami, bo dawniej kawką nazywano… kobietę.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Skąd się wzięło słowo "wódka"?

Ostatnia aktualizacja: 02.06.2017 15:00
- Pochodzi ono od słowa "woda", ale to wcale nie jest zdrobnienie. Przyrostek "-ka" wskazywał na podobieństwo, dlatego początkowo wódka oznaczała każdy płyn podobny do wody - tłumaczyła dr hab. Katarzyna Kłosińska.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Czy kobieta z zagranicy to "obcokrajówka"?

Ostatnia aktualizacja: 10.06.2017 11:00
- Rzeczywiście nie istnieje forma żeńska wyrazu "obcokrajowiec". Można by próbować ją stworzyć wzorem pary "cyrkowiec/cyrkówka" - mówiła w Trójce dr hab. Katarzyna Kłosińska.
rozwiń zwiń