40-lecie irańskiej rewolucji islamskiej

Ostatnia aktualizacja: 11.02.2019 18:00
Konferencja bliskowschodnia w Warszawie już za dwa dni. Jej czas zbiega się z rocznicą powstania Islamskiej Republiki Iranu.
Audio
  • 40 lat istnienia Islamskiej Republiki Iranu (Zapraszamy do Trójki - popołudnie)
Oficjalne obchody 40-lecia irańskiej rewolucji islamskiej w Teheranie, przemawia prezydent Hassan Rouhani
Oficjalne obchody 40-lecia irańskiej rewolucji islamskiej w Teheranie, przemawia prezydent Hassan RouhaniFoto: PAP/EPA/IRANIAN PRESIDENT OFFICE HANDOUT

40 lat temu rewolucja doprowadziła do ucieczki szacha, a kraj po 2,5 tysiącach lat przestał być monarchią, stając się republiką o unikalnym na skalę światową systemie sprawowania władzy. Na Bliskim Wschodzie wyrosło państwo, które Europa i USA wielokrotnie krytykowały i karciły sankcjami, traktując je jako zagrożenie, które chce wyprodukować broń atomową. Władza w Iranie należy do duchowego Najwyższego Przywódcy – rahbara, kontrolującego wybrane w wyborach władze, w tym prezydenta. Pierwszym rahbarem był nieżyjący już Ajatollah Chomeini. Gdy 1 lutego 1979 roku wrócił on z wygnania z Francji, na lotnisku i w całym Teheranie witały go miliony Irańczyków. Rewolucjoniści zaczęli atakować bazy wojskowe i posterunki policji. Powołany przez szacha rząd ustąpił, część ministrów rozstrzelano, a 11 lutego armia oświadczyła, że odstępuje od walki.

Od tamtego momentu wizerunek polityki Iranu jest jednoznaczny i kojarzy się ze słowami wykrzykiwanymi w każdy piątek w jednym z teherańskich meczetów: "śmierć Ameryce". Jednak po 40 latach idea rewolucji, ostrych norm religijnych i wrogość wobec Zachodu nie jest już tak popularna wśród Irańczyków.

– Antyirańskość ma inny wymiar w USA, inny w Arabii Saudyjskiej i inny w Izraelu. U Izraelczyków widoczna antyirańskość administracji Trumpa jest odbierana z dużą nerwowością. Obawiają się oni, że są w Waszyngtonie politycy, którzy chcieliby nawet zmiany reżimu w Teheranie, co z punktu widzenia bardzo pragmatycznie myślących Izraelczyków byłoby czymś niezwykle ryzykownym i niebezpiecznym – ocenia amerykanista Bartosz Wiśniewski.

Zapraszamy do słuchania dołączonej audycji.

*** 
Tytuł audycji: 
Zapraszamy do Trójki – popołudnie 
Prowadzi: Marcin Pośpiech 
Autor rozmowy: Michał Żakowski 
Gość: Bartosz Wiśniewski (amerykanista, Polski Instytut Spraw Międzynarodowych)
Data emisji: 11.02.2019 
Godzina emisji: 17.18

ml/gs

Czytaj także

Co przyniesie porozumienie USA – Korea Północna?

Ostatnia aktualizacja: 12.06.2018 18:00
– To wydarzenie na pewno zapisze się w annałach historii. Czy będzie ono przełomowe? Poczekajmy – mówi o spotkaniu Donalda Trumpa z Kim Dzong Unem dr Paweł Kowalski z SWPS.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Czy Donald Trump szantażuje Rosję i Chiny?

Ostatnia aktualizacja: 23.10.2018 17:45
Prezydent USA zapowiada rozbudowę arsenału nuklearnego. W grę wchodzi także rozmieszczenie rakiet w Europie.
rozwiń zwiń