Podróże, które odkrywają i wyjaśniają świat

Ostatnia aktualizacja: 24.01.2021 11:15
W dzisiejszej "Zagadkowej niedzieli" wspominaliśmy niedawno zmarłego Papcia Chmiela, czyli Henryka Chmielewskiego, twórcę kultowej serii komiksów o przygodach trójki przyjaciół: Tytusa, Romka i A'Tomka. A także rozmawialiśmy o znanych podróżnikach i odkrywcach: Aleksandrze von Humboldtcie oraz Tonym Haliku.
Alexander von Humboldt
Alexander von HumboldtFoto: josefkubes/Shutterstock

K2,_Mount_Godwin_Austen,_Chogori,_Savage_Mountain.jpg
Każdy ma swój szczyt do zdobycia

Pierwsze historyjki obrazkowe o dwóch chłopcach, Romku i A'Tomku oraz "uczłowieczanym" przez nich szympansie Tytusie de ZOO, narysowane przez Papcia Chmiela, ukazały się w roku 1957 w gazecie "Świat Młodych". A od 1966 roku są wydawane także w wersji książkowej. To oznacza, że jest to najdłużej ukazująca się polska seria komiksowa.


Posłuchaj
102:16 2021_01_24 09_07_21_PR3_Zagadkowa_niedziela.mp3 Podróżnicy, odkrywcy, naukowcy (Zagadkowa niedziela/Trójka)

Żyjący na przełomie XVII i XVIII wieku Aleksander von Humboldt pojawia się jako jeden z bohaterów w książce Wojciecha Mikołuszki "Wielkie przygody w świecie przyrody". Był pierwszym człowiekiem, który dostrzegł, że wszystkie elementy przyrody, którą kochał, badał i chciał jak najlepiej poznać, są ze sobą bardzo dokładnie powiązane. 


 Wielkie przygody w świecie przyrody okładka.jpg

– W czasach, kiedy Humboldt dorastał, dzieci miały niewielką swobodę: to rodzice decydowali, o tym, jak były wychowywane, czego się uczyły, jaki zawód wykonywały. Jego mama była przeciwna przyrodniczej pasji, którą przejawiał. Dopiero jej śmierć umożliwiła mu poświęcenie się badaniu przyrody – opowiada Wojciech Mikołuszko. – Dzięki odziedziczonym pieniądzom mógł wyjechać do Ameryki Południowej i tam zająć się tym, o czym zawsze marzył – dodaje.

Właśnie podczas tych podróży po kontynencie południowoamerykańskim Humboldt zaczął dostrzegać, że w przyrodzie wszystko jest ze sobą powiązane, jedno zależy od drugiego: np. rośliny od gleby, powietrza i wilgotności. Ta jedność, którą odkrył, powoduje, że nie można "wyjąć" z przyrody jednego elementu i pozostanie to bez konsekwencji.

Jego dokonania, odkrycia, teorie były bardzo ważne i znacząco wpłynęły na rozwój nauk przyrodniczych i poznanie naszego świata. Naukowcy doceniają jego dzieło i postanowili utrwalić jego nazwisko. Dlatego w Ameryce Południowej płynie rzeka Humboldt, kontynent ten obmywa chłodny prąd oceaniczny nazywany prądem Humboldta, w jego wodach pływają nawet 4-metrowe kałamarnice Humboldta oraz pingwiny Humboldta. Na Grenlandii jest lodowiec Humboldta, a w Wenezueli góra Pico Humboldt. Nawet na Księżycu jeden z obszarów nosi nazwę Morze Humboldta!

Humboldt penguin conservation in Punta San Juan with Saint Louis ZOO (documentary)/YouTube stlzootube


Ponadto w programie rozmawialiśmy także o innym znanym podróżniku, Tonym Haliku. Gośćmi była jego żona, Elżbieta Dzikowska, historyk sztuki, sinolog, podróżniczka, reżyserka, autorka książek, dziennikarka, oraz Mirosław Wlekły – reporter, autor książki "Przygoda dzika Tony'ego Halika".


***

Tytuł audycji: Zagadkowa niedziela
Prowadzi: Katarzyna Stoparczyk
Data emisji: 24.01.2021
Godzina emisji: 9.07, 10.07

pr

Czytaj także

Z lotu bociana. "Wojtek" Wojciecha Mikołuszki

Ostatnia aktualizacja: 13.09.2020 11:00
Pewien bocian z podlaskiej wsi, zwany Wojtkiem, szykuje się do odlotu do ciepłych krajów. W tym samym czasie tata mieszkającego tu siedmioletniego Jacka nagle wyjeżdża – tak rozpoczyna się historia bohaterów książki "Wojtek" z ilustracjami Małgorzaty Dmitruk i tekstem Wojciecha Mikołuszki, który tej niedzieli odwiedził Zagadkowe Studio.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Świat kształtuje nas, my kształtujemy świat

Ostatnia aktualizacja: 22.11.2020 11:15
Spotkania z ludźmi, dzięki którym ten świat jest lepszy, to wielka radość, ale także przywilej. W tej audycji poznaliśmy kolejne takie osoby: kobietę i mężczyznę. Ona napisała książkę o kształtowaniu naszego życia w pracy, on ruszył na wyprawę brzegami Wisły - rzeki, która przez wieki kształtowała Polskę.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Bezcenny uśmiech, który daje siłę

Ostatnia aktualizacja: 20.12.2020 11:15
W "Zagadkowej niedzieli" tym razem rozmawialiśmy o świętach i różnych ich aspektach. Trudno się temu dziwić, skoro Wigilia już za kilka dni. Jak zwykle w Zagadkowym Studiu rozmawialiśmy z fantastycznymi gośćmi: Moniką Dąbrowską-Jarosz z Fundacji Czerwone Noski Klown w Szpitalu oraz Karolem Wójcickim, który głowę ma w gwiazdach.
rozwiń zwiń