Heraldyka. Najbardziej niezwykły ogród zoologiczny

Ostatnia aktualizacja: 11.07.2021 10:15
Czy wiecie, czym jest heraldyka? To dziedzina, która zajmuje się herbami, mówi o tym, jak herb może, jak powinien wyglądać, a także co powinno wchodzić w jego skład, aby został uznany za herb. O tym i o wielu innych rzeczach związanych z heraldyką, herbami i godłami w "Zagadkowej niedzieli" opowiadał Przemysław Barszcz.
Godło Wielkiej Brytanii
Godło Wielkiej BrytaniiFoto: Borka Kiss/shutterstock

krajobraz polarny zorza Shutterstock 1200.jpg
Kolorowe światła na nocnym niebie. Zagadkowe zorze polarne

A wszystko zaczęło się od znaków, które przed wiekami rycerze malowali na swoich tarczach. Robili to po to, aby podczas walki nie wzięto ich za wrogów. Z czasem te znaki przekształciły się w herby. Powstała też heraldyka, która uporządkowała i skodyfikowała wszelkie założenia i reguły dotyczące herbów.
Brzmi to bardzo poważnie, ale można też powiedzieć, że heraldyka jest zarazem przepustką do najbardziej niezwykłego ogrodu zoologicznego na świecie. Pełnego prawdziwych, ale także mitycznych stworów i stworzeń, które można znaleźć w herbach, ale też na godłach państw z całego świata.


Posłuchaj
52:45 2021_07_11 09_05_09_PR3_Zagadkowa_niedziela.mp3 Tajemnice herbowego zwierzyńca (Zagadkowa niedziela/Trójka)

W barwnych i skomplikowanych godłach państw można znaleźć wiele niezwykłych zwierząt i fantastycznych stworzeń, a każde z nich kryje własną historię i symbolikę związaną z kulturą i historią danego kraju. Tygrys, oryks, jednorożec czy dwugłowy orzeł nie robią wielkiego wrażenia, ale już gwiżdżąca żaba, ptak dodo czy różowy tygrys mogą zaskakiwać. A to zaledwie niewielka część tego fantastycznego zwierzyńca, o którym pisze Przemysław Barszcz w swojej książce "Zwierzęta w godłach".

– Pomysł na książkę i pierwszy jej rozdział związany jest z karaibską wyspą Barbados. W jej herbie znajduje się pelikan brunatny, co jest zrozumiałe, gdyż ten ptak licznie występuje w tym regionie. Drugim zwierzęciem jest delfin – przynajmniej tak jest opisany – opowiada Przemysław Barszcz. – Tymczasem, jeżeli się mu przypatrzeć, to często ma łuski, długą płetwę grzbietową oraz pionową płetwę ogonową, co wskazuje na rybę. A przecież delfin jest ssakiem – tłumaczy.

– Tymczasem w wodach wokół Barbadosu występuje koryfena, zwana złotą makrelą. To bardzo szybka ryba polująca m.in. na ryby latające, którą miejscowi rybacy nazywają też "dolphin fish". I przypomina to zwierzę z herbu. Może wiec to o nią chodzi i to ona jest w herbie? – zastanawia się.

Kto wymyślił herby?/YouTube Fundacja Uniwersytet Dzieci


Z kolei orzeł bielik jest godłem Polski, ale także Stanów Zjednoczonych. – Tutaj, podobnie zresztą jak w przypadku wielu innych godeł i herbów, nakładają się stare legendy i wierzenia oraz nowsza symbolika. Dla zamieszkujących Amerykę Północną Indian wielkie ptaki drapieżne, w tym bielik, były ptakami świętymi: doceniali ich potęgę i zdolności łowieckie, a ich pióra pozyskiwali nie czyniąc im krzywdy – tłumaczy Trójkowy gość. – Z drugiej strony bieliki są ptakami bardzo terytorialnymi, budują duże gniazda, ważące nawet tonę, które są użytkowane przez wiele pokoleń. Można więc powiedzieć, że doskonale się nadają na bycie godłem jakiegoś państwa – wskazuje.

O czym milczy historia. Herby/YouTube Radio Katowice


***

Tytuł audycji: Zagadkowa niedziela
Prowadzi: Katarzyna Stoparczyk
Data emisji: 11.07.2021
Godzina emisji: 9.05

pr

Czytaj także

Dzień Dziecka. Najważniejsze święto w roku, niezależnie od wieku

Ostatnia aktualizacja: 30.05.2021 10:10
W "Zagadkowej niedzieli" sentymentalna podróż do wspomnień i spotkań z nastoletnimi już gośćmi Zagadkowego Studia. Jak wyrosły dzieci, które tworzyły audycję? Czy nadal lubią czytać? Jak zmieniły się ich zainteresowania? Na spotkanie z Brunem Skalskim, wieloletnim uczestnikiem audycji, zaprosiła Katarzyna Stoparczyk.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Przygodę w Tatrach czas zacząć!

Ostatnia aktualizacja: 20.06.2021 10:00
W najnowszym wydaniu audycji "Zagadkowa niedziela" Paweł Skawiński, współautor książki "Tatry, Przewodnik dla dużych i małych" opowiadał o miłości do gór. Ten wieloletni dyrektor Tatrzańskiego Parku Narodowego i taternik jak nikt inny wie, że jeżeli ktoś wybierze się w Tatry raz, będzie chciał tam powracać.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Kolorowe światła na nocnym niebie. Zagadkowe zorze polarne

Ostatnia aktualizacja: 04.07.2021 10:00
Zjawisko świetlne obserwowane w górnej atmosferze w pobliżu biegunów magnetycznych planety, które ma silne pole magnetyczne o charakterze dwubiegunowym – tak brzmi encyklopedyczna definicja zorzy polanej. Karol Wójcicki, popularyzator astronomii, ma jednak swoje własne wyjaśnienie. – Zorza polarna to kolorowe światła wijące się jak gwiezdny wąż. Zachowuje się trochę jak fajerwerki! – tłumaczył gość "Zagadkowej niedzieli".
rozwiń zwiń